Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Tədris Cərrahiyyə Klinikasında 19 həftəlik hamilə qadında sağ böyrəküstü vəzi laparoskopik üsulla çıxarılıb; universitet oktyabrın 23-də yaydığı məlumatda bu əməliyyatı Azərbaycan tibb tarixində ilk hal kimi təqdim edib. Əməliyyat oktyabrın 19-da aparılıb, pasiyent iki gün sonra evə buraxılıb. ATU-nun açıqlamasına görə, hazırda həm ana, həm də dölün vəziyyəti yaxşıdır.
Yüksək təzyiqin arxasından nadir şiş çıxdı
Əməliyyat ilk hamiləliyini yaşayan 20 yaşlı qadın üzərində aparılıb. Hamiləlik dövründə qadının arterial təzyiqi dəfələrlə 170–180 mm civə sütununa qədər yüksəlib. Bu səbəbdən ultrasəs müayinəsinə göndərilən pasiyentin sağ böyrəküstü vəzisində ölçüsü 8 santimetr olan törəmə aşkarlanıb.
Xəstə ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasına yerləşdirilib. İnstrumental və laborator müayinələrdən sonra törəmənin feoxromositoma olduğu müəyyənləşib. Universitetin məlumatına görə, feoxromositoma nadir rast gəlinən neyroendokrin törəmədir və arterial təzyiqin qəfil, kəskin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Hamiləlik zamanı belə vəziyyət həm ana, həm də bətndəki körpə üçün ciddi təhlükə yaradır.
Əməliyyata çoxprofilli hazırlıq
Pasiyentin vəziyyəti nəzərə alınaraq ginekoloq, endokrinoloq, kardioloq və anestezioloqların iştirakı ilə geniş tibbi konsultasiyalar keçirilib. Zəruri müayinələr və əməliyyatöncəsi hazırlıq tamamlandıqdan sonra oktyabrın 19-da sağ böyrəküstü vəzinin çıxarılması, yəni sağtərəfli adrenalektomiya əməliyyatı laparoskopik üsulla icra olunub.
Əməliyyatı ATU-nun Urologiya kafedrasının müdiri, professor Rauf Nağıyev aparıb. Universitet qeyd edir ki, dünyada da nadir hallarda tətbiq olunan belə laparoskopik uroloji müdaxilə ana və döl üçün yüksək risk daşıyıb və diqqətli tibbi planlaşdırma tələb edib.
Laparoskopiyanın üstünlüyü: xəstəxanada cəmi iki gün
Laparoskopik üsul açıq cərrahi müdaxilədən fərqli olaraq kiçik kəsiklər vasitəsilə aparılan, minimal invaziv yanaşmadır. ATU-nun açıqlamasında bildirilir ki, bu yanaşmanın ən böyük üstünlüyü pasiyentin yüksək riskli və ağır əməliyyatdan sonra xəstəxanada cəmi 2 gün qalması olub. Evə buraxılan qadın hazırda həkim nəzarətindədir. Açıq əməliyyatla müqayisədə kiçik kəsiklər adətən daha az ağrı, daha qısa bərpa dövrü və daha tez gündəlik həyata qayıdış imkanı yaradır, bu isə hamiləlik dövründə xüsusilə əhəmiyyətlidir.
“Azərbaycan tibb tarixində ilk olan bu uğurlu əməliyyat hamiləliyin idarə edilməsi və minimal invaziv cərrahiyyə sahəsində mühüm bir nailiyyətdir”, – universitetin məlumatında deyilir. ATU həmçinin vurğulayır ki, bu hal hamiləlik dövründə nadir və yüksək riskli xəstəliklərin müalicəsində müasir cərrahi texnologiyaların və müxtəlif ixtisaslı həkimlərin birgə işinin əhəmiyyətini göstərir.
Kontekst: hamiləlikdə yüksək təzyiq niyə diqqət tələb edir
Hamiləlik dövründə arterial təzyiqin yüksəlməsi adətən hamiləliyin özü ilə bağlı vəziyyətlərlə əlaqələndirilir. Lakin bu halda olduğu kimi, səbəb bəzən hormon ifraz edən nadir şişlər də ola bilər. Mütəxəssislər belə hallarda diaqnozun gecikməməsi üçün müayinələrin vaxtında aparılmasını vacib sayır. Hamiləlikdə təzyiqi tez-tez yüksələn qadınların müalicə və müayinə ilə bağlı qərarları yalnız həkimlə birlikdə verməsi tövsiyə olunur.
ATU əməliyyatı BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərindən biri olan DİM 3 – “Sağlamlıq və rifah” hədəfi ilə də əlaqələndirib. Universitetin fikrincə, müasir tibbi yanaşmaların tətbiqi ana və dölün sağlamlığının qorunmasına və səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyətinin yüksəlməsinə töhfə verir. Əməliyyatın aparıldığı Tədris Cərrahiyyə Klinikası universitetin klinik bazalarından biridir. Burada həm pasiyentlərə xidmət göstərilir, həm də gələcək həkimlər praktik hazırlıq keçir.
Şərhlər