Səhiyyə Nazirliyi və Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunun birgə təşkilatçılığı ilə oktyabrın 10-da Bakıda Ümumdünya Ağciyər Sağlamlığı Gününə həsr olunmuş beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirilib. İnstitutun baş direktoru, tibb üzrə fəlsəfə doktoru İradə Axundova AZƏRTAC-a açıqlamasında son 10 ildə Azərbaycanda hər 100 min nəfərə düşən yeni vərəm hallarının iki dəfə, vərəmdən ölüm göstəricisinin isə üç dəfədən çox azaldığını bildirib.
Konfransda kimlər iştirak edib
AZƏRTAC-ın məlumatına görə, tədbirə Türkiyə, Özbəkistan və Ukraynadan qonaqlar, yerli alimlər, pulmonoloqlar, torakal cərrahlar, ftiziatrlar, digər ixtisaslardan həkimlər və laboratoriya mütəxəssisləri qatılıb. Konfransın məqsədi pulmonologiya və ftiziatriya sahəsində müasir elmi və klinik yanaşmaları müzakirə etmək, yerli və xarici mütəxəssislər arasında təcrübə mübadiləsini gücləndirməkdir.
Tədbirdə Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvləri Məlahət İbrahimqızı və İlham Məmmədov, ictimai xadim Sədaqət Vəliyeva da çıxış edərək ağciyər sağlamlığının qorunması, tənəffüs yolu xəstəliklərinin profilaktikası və erkən aşkarlanmasının əhəmiyyətindən danışıblar.
Vərəm üzrə göstəricilər yaxşılaşıb, XOAX yayılmaqda davam edir
İradə Axundova son 10 ilin nəticələrini çox yaxşı adlandırıb və bunun Azərbaycanın Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) müəyyən etdiyi hədəflərə doğru irəliləməsinə kömək etdiyini bildirib. O, eyni zamanda xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin (XOAX) yayılmaqda davam etdiyini vurğulayıb. Bu xəstəliyə daha çox yaşlı kişilərdə və siqaret çəkənlərdə rast gəlinir. Direktorun sözlərinə görə, müasir diaqnostika və müalicə üsulları xəstələrin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa və ömrünü uzatmağa imkan verir.
Konfransdakı çıxışında Axundova 80 ildən artıq fəaliyyət göstərən institutun klinik xidmət, elmi tədqiqat və təhsil istiqamətlərini birləşdirdiyini deyib. O, Səhiyyə Nazirliyinin dəstəyi ilə yaradılan Milli Referens Laboratoriyasının ÜST tələblərinə uyğun olaraq vərəmin bakterioloji və molekulyar-genetik diaqnostikasını, o cümlədən skrininq müayinələrini həyata keçirdiyini bildirib. Baş direktor tənəffüs sistemi xəstəliklərinin qarşısının alınmasının müxtəlif ixtisaslar arasında sıx əməkdaşlıq tələb etdiyini qeyd edib.
Orta ömür uzunluğu 77 ili ötüb
Səhiyyə Nazirliyinin Səhiyyə siyasəti şöbəsinin müdiri Ramik Quliyev çıxışında xəstəlik strukturunda infeksion xəstəliklərdən qeyri-infeksion xəstəliklərə doğru aydın dəyişmənin müşahidə olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, son illərdə dünyada orta ömür uzunluğu 73–74 il təşkil edib, Azərbaycanda isə 2025-ci ilin sonuna bu göstərici 77 ili ötüb. Quliyev əlavə edilən illərin keyfiyyətinin də vacib olduğunu vurğulayıb.
Şöbə müdiri 2023-cü ildə dünyada ölüm hallarının 74 faizinin qeyri-infeksion xəstəliklərin payına düşdüyünü, 2020-ci ildə bu göstəricinin 58 faiz olduğunu qeyd edib. Ürək-damar, onkoloji və tənəffüs sistemi xəstəlikləri bu sırada xüsusi çəkiyə malikdir.
TƏBİB: ağciyər sağlamlığı ictimai səhiyyə məsələsidir
TƏBİB-in İdarə Heyəti sədrinin müşaviri Töhfə Cəmilova ağciyər sağlamlığının qorunmasının yalnız tibbi deyil, həm də ictimai səhiyyə məsələsi olduğunu bildirib. O, profilaktika, erkən aşkarlama, diaqnostika və müalicə ilə yanaşı, xidmətlərə bərabər çıxışı, sağlam həyat tərzini, qidalanmanı, gigiyenanı və peyvəndləməni əsas istiqamətlər kimi sadalayıb.
Cəmilovanın sözlərinə görə, ilkin səhiyyə xidmətinin gücləndirilməsi, mütəxəssislərin bacarıqlarının inkişafı, gənc kadrların regionlara cəlb edilməsi, xroniki tənəffüs xəstəliklərində reabilitasiya və qayğının davamlılığı prioritet olmalıdır. O, həmçinin havanın çirklənməsi, qapalı məkanlarda hava keyfiyyəti və ictimai yerlərdə tütün tüstüsü kimi problemlərin yalnız səhiyyə sektorunun deyil, sənaye və nəqliyyat sahələrinin də iştirakı ilə həll edilə biləcəyini vurğulayıb.
Kontekst
Azərbaycanda vərəmə qarşı mübarizə dövlət proqramları çərçivəsində aparılır, ÜST-in strategiyası isə 2030-cu ilədək vərəm epidemiyasına son qoyulmasını hədəfləyir. Yeni hallar və ölüm göstəricilərinin azalması bu hədəfə doğru irəliləyişin göstəricisi sayılır. Eyni zamanda XOAX, astma və digər xroniki tənəffüs xəstəlikləri yaşlanan əhali və tütün istifadəsi fonunda səhiyyə sisteminin diqqət mərkəzində qalır.
Şərhlər