Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) oktyabrın 10-da Rusiyanın İrkutsk şəhərindəki Sibir və Uzaq Şərq Taun Əleyhinə Elmi-Tədqiqat İnstitutunun əməkdaşının ölümü ilə bağlı rəsmi xəstəlik alovlanması hesabatı yayıb. Təşkilatın məlumatına görə, ölüm "etiologiyası müəyyən edilməmiş pnevmoniya" kimi təsnif olunub, taun diaqnozu təsdiqlənməyib, lakin xəstəliyin dəqiq səbəbi hələ də məlum deyil.
Nə baş verib
ÜST-ün hesabatına əsasən, təşkilat oktyabrın 2-də media xəbərlərindən institut əməkdaşının vəfat etdiyini öyrənib. Əməkdaş sentyabrın 29-da ağır pnevmoniya ilə xəstəxanaya yerləşdirilib və oktyabrın 2-də dünyasını dəyişib. İlkin media xəbərlərində ölümün səbəbi kimi laboratoriyada peşə təması nəticəsində ağciyər taununa yoluxma ehtimalı irəli sürülürdü. Rusiya mediası mərhumun 28 yaşlı qadın olduğunu yazsa da, rəsmi qurumlar bu barədə açıqlama verməyib.
ÜST oktyabrın 3, 5, 6 və 7-də Beynəlxalq Tibbi-Sanitariya Qaydalarına uyğun olaraq Rusiya səhiyyə orqanlarından məlumatın təsdiqini və əlavə təfərrüatları istəyib. Oktyabrın 6-da Rusiyanın milli əlaqələndirici qurumu cavabında İrkutsk vilayətində son dövrdə taun halının qeydə alınmadığını, xəstəliyin əvvəlcə adi kəskin respirator virus infeksiyası kimi başladığını bildirib. Həmin gün Rospotrebnadzor da İrkutsk vilayətində, eləcə də İrkutsk və Şelexov şəhərlərində sanitar-epidemioloji vəziyyətin sabit olduğunu açıqlamışdı.
Təmasda olanlar müayinədən keçirilib
Rusiya tərəfinin ÜST-ə verdiyi məlumata görə, xəstə və onunla təmasda olan bütün şəxslər qrip, SARS-CoV-2, digər respirator infeksiyalar və bakterial infeksiyalar, o cümlədən taun və streptokok üzrə yoxlanılıb. Təmasda olanlar yeddi gün ərzində gündəlik laborator testlərlə tibbi müşahidədə saxlanılıb və onların heç birində simptom yaranmayıb. Ümumilikdə 5500-dən çox laborator analiz aparılıb, yüksək təhlükəli patogen aşkarlanmayıb. Təmasda olanlar arasında yalnız iki COVID-19, üç rinovirus, bir Haemophilus infeksiyası və digər opportunist infeksiyalar qeydə alınıb.
Rusiya rəsmiləri həmçinin bildirib ki, iki müstəqil yoxlama institutda bioloji təhlükəsizlik pozuntusu olmadığını göstərib. Onların sözlərinə görə, mərhum iş zamanı təmasda olduğu təhlükəli patogenlərə qarşı peyvənd olunub və xəstələnməzdən əvvəlki iki həftədə İrkutsk vilayətindən kənara çıxmayıb. Rəsmilər ikinci yoluxma halı barədə xəbərləri də təkzib ediblər. Oktyabrın 9-a olan vəziyyətə görə, təmasda olanların tibbi müşahidəsi başa çatdırılıb.
ÜST: əsas qeyri-müəyyənlik qalır
ÜST bildirib ki, təqdim olunan məlumatlara əsasən bu hadisə ilə bağlı davam edən yoluxma zənciri aşkarlanmayıb. Bununla belə, təşkilat qiymətləndirmənin etibarlılığının məhdud olduğunu vurğulayıb, çünki ölümə səbəb olan törədici hələ də müəyyən edilməyib.
"Diaqnoz təsdiqlənmədiyi üçün ÜST təmasda olanların müşahidə müddətinin bütün mümkün səbəbləri istisna etməyə kifayət edib-etmədiyini müstəqil qiymətləndirmək iqtidarında deyil", – hesabatda deyilir. Təşkilat mərhumun yüksək təhlükəli patogenlərlə işləyən müəssisədə çalışdığını nəzərə alaraq, laboratoriya ilə bağlı təmas ehtimalının bu mərhələdə tam istisna edilə bilməyəcəyini qeyd edib.
Tövsiyələr: səyahət məhdudiyyəti yoxdur
ÜST mövcud məlumatlar əsasında Rusiyaya səyahət və ticarətə heç bir məhdudiyyət tətbiq olunmasını tövsiyə etmir. Təşkilat əlavə laborator analizlərin, o cümlədən istinad laboratoriyalarında təsdiqedici testlərin aparılmasını məsləhət görüb. Ölkələrə isə mövsümdən asılı olaraq respirator infeksiyalara epidemioloji nəzarəti gücləndirmək, qrip, COVID-19 və pnevmokok infeksiyasına qarşı peyvəndləməni təşviq etmək tövsiyə olunub.
Hesabatda təhlükəli bioloji agentlərlə işləyən laboratoriyalarda bioloji təhlükəsizlik və infeksiya nəzarəti qaydalarına ciddi əməl olunmasının vacibliyi də xatırladılıb. ÜST bunun ehtiyat xarakterli tövsiyə olduğunu və laboratoriya insidentinin təsdiqi anlamına gəlmədiyini ayrıca vurğulayıb. Təşkilat Rusiyaya yüksək təhlükəli patogenlər və laboratoriya biotəhlükəsizliyi sahəsində dəstək təklif edib və vəziyyəti izləməyə davam edəcəyini bildirib.
Arxa plan
Taun Yersinia pestis bakteriyasının törətdiyi infeksiyadır və təbiətdə əsasən gəmiricilər və onların birələri vasitəsilə yayılır. Xəstəliyin ağciyər forması insandan insana hava-damcı yolu ilə keçə bilir və vaxtında müalicə olunmadıqda ölümcül ola bilər, lakin erkən mərhələdə antibiotiklərlə müalicə edilir. İrkutsk institutu Sibir və Uzaq Şərqdəki təbii taun ocaqlarının tədqiqi və nəzarəti ilə məşğul olan elmi müəssisədir. Hadisə ətrafında yayılan ilkin xəbərlər beynəlxalq diqqət çəkmiş, ABŞ Dövlət Departamenti də "ağciyər taunu şübhəli ölüm halı" barədə məlumatlara istinad etmişdi.
Mənbə: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, APA
Şərhlər