Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzi oktyabrın 20-də bildirib ki, 2026-cı il ərzində Azərbaycan ərazisində meymunçiçəyi (mpox) virusuna yoluxma faktı qeydə alınmayıb. Açıqlama Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində beş nəfərdə xəstəliyin təsdiqlənməsindən sonra Lent.az-ın sorğusuna cavab olaraq verilib.
Rəsmi açıqlama: real epidemioloji təhlükə yoxdur
Mərkəzin məlumatına görə, ölkədə infeksion xəstəliklər üzrə vəziyyət sabitdir. Qurum bildirib ki, xəstəliyin ölkəyə daxil olmasının qarşısını almaq üçün sərhəd-keçid məntəqələrində nəzarət tədbirləri davamlı şəkildə həyata keçirilir. Açıqlamada deyilir: “Hazırda respublikada infeksion xəstəliklər üzrə epidemioloji vəziyyət sabitdir və tam nəzarət altındadır”.
Bundan əlavə, tibb işçiləri üçün məlumatlandırma tədbirləri aparılır, əhali arasında isə profilaktik tövsiyələr paylaşılır. Mərkəz yekunda vurğulayıb: “Ümumilikdə, hazırda Azərbaycan üçün meymunçiçəyi ilə bağlı real epidemioloji təhlükə mövcud deyil”.
Sankt-Peterburqda nə baş verib
Narahatlığa səbəb Rusiyadan gələn xəbər olub. Oktyabrın 19-da Sankt-Peterburqdakı Botkin Xəstəxanası daha əvvəl xəstəxanaya yerləşdirilən beş nəfərdə meymunçiçəyi xəstəliyinin təsdiqləndiyini açıqlayıb. Xəstəxananın məlumatına görə, bütün xəstələrin vəziyyəti stabildir, onlarda yüngül və orta dərəcəli simptomlar müşahidə olunur.
Bu xəbərdən sonra yerli mediada Azərbaycanda vəziyyətin necə olduğu, yoluxma hallarının olub-olmadığı və ölkə üçün təhlükə yaranıb-yaranmadığı ilə bağlı suallar gündəmə gəlib. Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin açıqlaması məhz bu suallara cavab kimi verilib. Xatırladaq ki, Səhiyyə Nazirliyi əvvəlki illərdə də ölkədə meymunçiçəyinə yoluxma faktının qeydə alınmadığını, prosesin səhiyyə qurumları tərəfindən diqqətlə izlənildiyini və epidemioloji vəziyyətin nəzarət altında olduğunu bildirmişdi.
Meymunçiçəyi nədir və necə yoluxur
Səhiyyə Nazirliyinin Xüsusi Təhlükəli İnfeksiyalara Nəzarət Mərkəzinin mütəxəssisləri daha əvvəl izah etmişdilər ki, meymunçiçəyi zoonoz virus xəstəliyidir, yəni heyvandan insana keçən infeksiyadır. Virus ilk dəfə 1958-ci ildə laboratoriya meymunlarında aşkar olunduğu üçün bu adı alıb. Heyvandan insana keçid yoluxmuş heyvanın qanı, bioloji mayeləri, zədələnmiş dəri və selikli qişaları ilə bilavasitə təmas zamanı baş verir.
Mütəxəssislərin məlumatına görə, yoluxmadan simptomların başlanmasınadək keçən inkubasiya dövrü 6–13 gün, bəzən isə 21 günədək ola bilər. Xəstəlik adətən yüksək hərarət, güclü baş ağrısı, limfa düyünlərinin böyüməsi, kürək və əzələ ağrıları, ümumi zəifliklə başlayır. Dəridə səpgilər hərarət yüksəldikdən 1–3 gün sonra əmələ gəlir və daha çox üzdə, əl içində və ayaq altında müşahidə olunur. Limfa düyünlərinin böyüməsi meymunçiçəyini su çiçəyi və qızılca kimi oxşar xəstəliklərdən fərqləndirən əlamət sayılır.
Nazirliyin mütəxəssisləri əvvəlki açıqlamalarında həm də qeyd etmişdilər ki, şübhəli hal qeydə alınarsa, Xüsusi Təhlükəli İnfeksiyalara Nəzarət Mərkəzində xəstəliyin PZR üsulu ilə laborator diaqnostikası üçün bütün imkanlar mövcuddur.
Qlobal vəziyyət
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı Afrikada xəstəliyin yeni variantının yayılması səbəbindən 2024-cü ilin avqustunda mpox-u beynəlxalq əhəmiyyətli ictimai səhiyyə fövqəladə halı elan etmişdi. Təşkilat 2025-ci ilin sentyabrında bu statusu ləğv etsə də, ölkələri ehtiyatlı olmağa və müşahidəni davam etdirməyə çağırmışdı. Xəstəlik əsasən Mərkəzi və Qərbi Afrikada yayılsa da, dünyanın digər bölgələrində də vaxtaşırı ayrı-ayrı hallar qeydə alınır.
Vətəndaşlara tövsiyələr
Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzi vətəndaşlara şəxsi gigiyena qaydalarına riayət etməyi, xüsusilə xarici səfərlər zamanı sağlamlıqla bağlı diqqətli olmağı tövsiyə edib. Səfərdən qayıtdıqdan sonra hərarət və naməlum səpgilər kimi əlamətlər müşahidə edənlərin özbaşına müalicəyə başlamadan həkimə müraciət etməsi məqsədəuyğundur.
Mənbə: Medicina.az
Şərhlər