Atalar sözləri və mənaları: mövzulara görə 109 nümunə

Atalar sözü – xalqın əsrlər boyu topladığı həyat təcrübəsini bir-iki cümlədə, tamamlanmış hökm şəklində ifadə edən müdrik söz janrıdır. Bu səhifədə 109 Azərbaycan atalar sözü 9 mövzu üzrə qruplaşdırılıb və hər birinin mənası bir cümlə ilə izah olunub. Nümunələr AMEA Folklor İnstitutunun nəşrləri və yoxlanmış toplular əsasında seçilib.

Siyahıdan dərsə hazırlıq, inşa, nitq və ya gündəlik söhbət üçün istifadə edə bilərsiniz. Səhifənin sonunda atalar sözü ilə məsəlin fərqi (cədvəl), inşa yazmaq üçün addım-addım məsləhət və əsas nəşrlərin siyahısı verilib.

Əmək və zəhmət · Dostluq · Ailə, valideyn və övlad · Bilik, elm və ağıl · Söz və danışıq · Səbr və tədbir · Vətən, el və birlik · Qonaqpərvərlik və qonşuluq · Yaxşılıq və düzlük · Məsəldən fərqi · İnşa · Nəşrlər · Suallar

Əmək və zəhmət haqqında atalar sözləri

Zəhmət mövzusu atalar sözlərinin ən geniş qoludur: xalq çalışmağı ləyaqət, tənbəlliyi isə ayıb sayıb.

Zəhmətsiz bal yeməzlər. – Şirin nəticə, yaxşı qazanc yalnız əziyyət çəkəndən sonra gəlir.
Nə əkərsən, onu biçərsən. – Bu gün etdiyin iş sabah qarşına nəticə kimi çıxacaq.
Cəfa çəkməyən səfa görməz. – Çətinliyə dözməyən insan rahatlığın və sevincin dadını bilməz.
İşləməyən dişləməz. – Əmək sərf etməyən adam hazır çörəyə haqq qazanmır.
Çalışqan əl nəyə dəysə qızıl olar. – Səylə görülən iş ən adi şeyi də dəyərli edir.
Halva-halva deməklə ağız şirin olmaz. – Bir şeyi yalnız arzulamaq və danışmaq onu əldə etmək demək deyil.
Bu günün işini sabaha qoyma. – Vaxtında görülməyən iş yığılır və sonra daha ağır gəlir.
Tənbələ iş buyur, sənə ağıl öyrətsin. – Tənbəl adam işi görmək əvəzinə onun niyə lazım olmadığını izah edər.
Sənət insanın xəzinəsidir. – Öyrənilmiş peşə heç vaxt tükənməyən sərvət kimidir.
Əkəndə yox, biçəndə yox, yeyəndə ortaq qardaş. – Zəhmətdə iştirak etməyib qazancdan pay istəyənləri tənqid edir.
Tənbəllik azar törədər, işləmək canı safa çıxardar. – Hərəkətsizlik insanı xəstə edir, iş isə bədəni və ruhu sağlam saxlayır.
Az iş çox sözdən yaxşıdır. – Kiçik də olsa görülən iş böyük vədlərdən daha dəyərlidir.

Dostluq haqqında atalar sözləri

Dostluq haqqında atalar sözləri əsl dostu çətin gündə sınamağı və dostluğu qorumağı öyrədir.

Dost min isə azdır, düşmən bir isə çoxdur. – Dostun çoxluğu insanı gücləndirir, bir düşmən isə kifayət qədər zərər verə bilər.
Yaxşı dost qara gündə məlum olur. – Əsl dost asan vaxtda yox, sənə ehtiyac olanda özünü göstərir.
Dost başa baxar, düşmən ayağa. – Dost səndə yaxşını, düşmən isə qüsur və səhv axtarır.
Hər şeyin təzəsi, dostun köhnəsi. – Əşyanın yenisi yaxşıdır, dostun isə illərlə sınanmışı.
Eyibsiz dost axtaran dostsuz qalar. – Heç kim kamil deyil; kiçik qüsurlara dözməyən tək qalar.
Ağıllı düşmən ağılsız dostdan yaxşıdır. – Düşüncəsiz dost bilmədən ağıllı rəqibdən çox ziyan vura bilər.
Atı atın yanına bağlarsan ya halını götürər, ya xasiyyətini. – İnsan yoldaşlıq etdiyi adamın vərdişlərini mütləq götürür.
Dağ dağa qovuşmaz, insan insana qovuşar. – Yollar ayrılsa da, insanlar bir gün yenə qarşılaşır, ona görə münasibəti korlamaq olmaz.
Doğru dostluq qərəzsiz olur. – Səmimi dostluq mənfəət güdmür.
Əvvəl yoldaş, sonra yol. – Yola çıxmazdan, işə başlamazdan qabaq kiminlə gedəcəyini seç.
Dost ilə ye, iç, alış-veriş eyləmə. – Pul və ticarət məsələləri dostluğu korlaya bilər.
Örtülü bazar dostluğu pozar. – Hesabı açıq aparılmayan alış-veriş inciklik yaradır.

Ailə, valideyn və övlad haqqında atalar sözləri

Ailə mövzusunda atalar sözləri valideyn zəhmətini, böyüyə hörməti və tərbiyənin nəsildən-nəslə keçməsini vurğulayır.

Ata olmayan ata qədrini bilməz. – Valideyn zəhmətini insan yalnız özü valideyn olanda tam anlayır.
Anadan yaxşı yavər olmaz. – Heç kim ana kimi qayğı göstərib arxa dura bilməz.
Bala candan şirindir. – Valideyn üçün övlad öz canından da əzizdir.
Anasına bax qızını al, qırağına bax bezini al. – Ailədən alınan tərbiyə insanın xasiyyətində görünür.
Anası gəzən ağacı qızı budaq-budaq gəzər. – Uşaqlar valideynin yolunu təkrarlayır, hətta onu ötüb keçir.
Bir ata doqquz oğul saxlar, doqquz oğul bir atanı saxlamaz. – Valideyn fədakarlığının övladlar tərəfindən hər zaman qaytarılmadığına işarə edir.
Uşaq gördüyünü götürər, eşitdiyini deyər. – Uşaq böyüklərin sözündən çox onların davranışını təkrarlayır.
Ərlə arvadın torpağı bir yerdən götürülüb. – Yaxşı ər-arvad bir-birini tamamlayan, bir bütövün iki yarısıdır.
Ata-ana sözünə baxmayan xoş gün görməz. – Valideyn məsləhətini eşitməyən sonradan peşman olur.
Analı quzu, xınalı quzu. – Anası yanında olan uşaq qayğı görür, bəzənir, sevinir.
Kiçikdən xəta, böyükdən əta. – Kiçik səhv edə bilər, böyük isə onu bağışlamağı bacarmalıdır.
Böyük sözünə baxmayan baxımsız qalar. – Təcrübəli insanların məsləhətini saymayan çətin vəziyyətə düşər.

Bilik, elm və ağıl haqqında atalar sözləri

Bilik və ağıl haqqında atalar sözləri öyrənməyin yaşdan asılı olmadığını, sual verməyin ayıb olmadığını deyir.

Ağıl yaşda deyil, başdadır. – Müdriklik illərin sayı ilə yox, düşünmək bacarığı ilə ölçülür.
Bilməmək eyib deyil, soruşmamaq eyibdir. – Bilmədiyini öyrənmək üçün sual vermək utanılacaq iş deyil.
Çox bilib az danışmaq igidin ləngəridir. – Bilikli adamın gücü çox danışmaqda yox, təmkinində görünür.
Elm ağılın çırağıdır. – Bilik insanın düşüncəsinə işıq salır, yolunu aydınlaşdırır.
Elmsiz adam meyvəsiz ağac kimidir. – Öyrənməyən insanın bacarığı başqalarına fayda vermir.
Bir dəfə görmək min dəfə eşitməkdən yaxşıdır. – Şəxsən görülən şey eşidilən min sözdən daha inandırıcıdır.
Ağac bar verəndə başını aşağı tutar. – Həqiqətən bilikli insan təkəbbürlü yox, təvazökar olur.
Alim olmaq asandır, adam olmaq çətin. – Bilik toplamaq mümkündür, amma yaxşı xasiyyət qazanmaq daha böyük əmək istəyir.
Çox yaşayan çox bilməz, çox gəzən çox bilər. – Təcrübəni illər yox, görülən yerlər və insanlar artırır.
Oxuduğunu demə, anladığını de. – Əzbər təkrar yox, mənanı başa düşmək əsasdır.
Anlayana bir bəsdir, anlamayana min azdır. – Fəhmli adama bir işarə yetər, anlamayana isə uzun izah da kömək etmir.
Ağıllı fikir edincə, dəli Kürdən keçər. – Çox tərəddüd edən fürsəti qaçırır, cəsarətli isə irəli gedir.
Qabil şagird ustasından artıq olar. – Bacarıqlı tələbə zamanla müəllimini də ötüb keçə bilər.

Söz və danışıq haqqında atalar sözləri

Söz haqqında atalar sözləri dilin həm şəfa, həm yara ola biləcəyini xatırladır və danışmazdan əvvəl düşünməyi tövsiyə edir.

Dil var bal gətirər, dil var bəla gətirər. – Eyni dil bir sözlə dost qazandırar, başqa sözlə dərdə salar.
Qılınc yarası sağalar, dil yarası sağalmaz. – Sözlə vurulan zərbə bədən yarasından daha uzun yadda qalır.
Şirin dil ilanı yuvadan çıxardar. – Mehriban danışıq ən çətin adamı da yumşaldır.
Əvvəl düşün, sonra danış. – Fikirləşmədən deyilən söz sonradan peşmançılıq gətirir.
Az danış, düz danış. – Az, amma doğru və yerində danışmaq hörmət qazandırır.
Danışmaq gümüş olsa, danışmamaq qızıldır. – Bəzən susmaq ən dəyərli cavabdır.
Ağızdan çıxan başa dəyər. – Deyilən hər sözün nəticəsi sahibinin özünə qayıda bilər.
Divarın da qulağı var. – Gizli sözü ehtiyatla danış, çünki eşidən tapılar.
Söz sözü çəkər, arşın bezi. – Bir söz o birini doğurur və mübahisə uzanır.
Doğru söz acı olar. – Həqiqəti eşitmək çox vaxt xoşagəlməz olsa da faydalıdır.
Dilini saxlayan salamat olar. – Sözünü idarə edən insan lazımsız bəlalardan uzaq qalır.
Yalançının evinə od düşdü, heç kəs inanmadı. – Yalan danışan doğru deyəndə də ona inanmırlar.
Sözün doğrusunu uşaqdan xəbər al. – Uşaq hiylə bilmədiyi üçün gördüyünü olduğu kimi deyir.

Səbr və tədbir haqqında atalar sözləri

Səbr haqqında atalar sözləri tələsməməyi, gücünü ölçməyi və kiçik addımlarla böyük nəticəyə çatmağı öyrədir.

Səbr cənnət açarıdır. – Səbirli olmaq ən çətin qapıları da açır.
Səbr edən muradına yetişər. – Gözləməyi bacaran istədiyinə gec də olsa çatır.
Səbr ilə halva bişər, ey qora, səndən; bəsləsən atlas olar tut yarpağından. – Səbirlə turş qoradan halva, tut yarpağından ipək alınır, yəni zaman hər şeyi dəyişir.
Dama-dama göl olar. – Kiçik, amma davamlı səy zamanla böyük nəticə verir.
Ehtiyatlı iş görən peşiman olmaz. – Hər addımı ölçüb-biçən sonradan təəssüflənmir.
Axırkı peşmanlıq fayda verməz. – İş bitəndən sonra peşman olmaq heç nəyi düzəltmir.
Yorğanına görə ayağını uzat. – Xərcini və istəyini imkanına uyğunlaşdır.
Gücünə bax, şələni bağla. – Gücünün çatacağı qədər yük götür, artığını yox.
Ayını öldür, sonra dərisini sat. – Hələ əldə olmayan şeyin hesabını vaxtından əvvəl çəkmə.
Cücəni payızda sayarlar. – Nəticəni işin sonunda qiymətləndirmək lazımdır.
Hər enişin bir yoxuşu var. – Çətin dövrlər də, rahat günlər də keçicidir.
Su axar, çuxurunu tapar. – Hər şey zamanla öz yerini tapır.

Vətən, el və birlik haqqında atalar sözləri

Vətən və el haqqında atalar sözləri doğma yurdun əvəzsizliyini və birlikdə olmağın gücünü tərənnüm edir.

Ana kimi yar olmaz, Vətən kimi diyar. – Ana qədər yaxın insan, Vətən qədər əziz torpaq yoxdur.
Vətənin bir qışı qürbətin yüz baharından yaxşıdır. – Doğma yurdun çətin günləri də qəriblikdəki rahatlıqdan şirindir.
Hər kəsə öz Vətəni əzizdir. – İnsan harada olursa olsun, doğulduğu yerə bağlıdır.
Qürbət görməyən adam vətən qədri bilməz. – Doğma yurdun dəyəri ondan uzaq düşəndə anlaşılır.
Köçən yurdun qədrini düşən yurdda bilərlər. – Tərk etdiyin yerin dəyərini yeni yerdə başa düşürsən.
Yurddan çıxsan da, eldən çıxma. – Harada yaşasan da, xalqına və adət-ənənəsinə bağlı qal.
El gücü, sel gücü. – Birləşmiş xalqın gücü daşqın kimi qarşısıalınmazdır.
Birlik harada, dirilik orada. – Həyat və uğur birlik olan yerdə davam edir.
Tək əldən səs çıxmaz. – Tək adam çox iş görə bilməz, nəticə birgə əməklə gəlir.
Bir gül ilə bahar olmaz. – Böyük işi bir nəfərin səyi ilə başa çatdırmaq olmaz.
Baş-başa verməyincə daş yerindən qalxmaz. – Ağır iş yalnız birgə məsləhət və güclə həll olunur.
El arxası çəmən olur. – Elinə arxalanan insan heç vaxt dayaqsız qalmır.

Qonaqpərvərlik və qonşuluq haqqında atalar sözləri

Qonaq və qonşu haqqında atalar sözləri Azərbaycan süfrəsinin açıqlığını və qonşuluq haqqının müqəddəsliyini əks etdirir.

Qonağın ruzisi özündən qabaq gələr. – Qonaq evə bərəkət gətirir, ona görə qonaqdan çəkinməzlər.
Ev sahibi müsafirin xidmətkarıdır. – Evə gələn qonağın qulluğunda durmaq ev sahibinin borcudur.
Əvvəl təam, sonra kəlam. – Qonağı əvvəl yedirib-içirdirlər, söhbət sonra başlayır.
Qonaq qonağı istəməz, ev yiyəsi hər ikisini. – Qonaqlar bir-birindən çəkinə bilər, ev sahibi isə hamıya eyni hörmət göstərir.
Qonşu çörəyi qonşuya borcdur. – Qonşudan gələn yaxşılığı qaytarmaq, onunla çörək bölüşmək borcdur.
Duzu yeyib duz qabını sındırma. – Sənə yaxşılıq edənə nankorluq etmə.
Ev alma, qonşu al. – Ev seçəndə binadan çox qonşunun kim olduğuna bax.
Uzaq qohumdan yaxın qonşu yaxşıdır. – Dar gündə ilk köməyə çatan yanındakı qonşudur.
Qonşu payı dolu gələr, dolu gedər. – Qonşuya göndərilən qab boş qaytarılmaz, yaxşılıq qarşılıqlıdır.
Qonşu qonşuya baxar, canını oda yaxar. – Qonşular bir-birindən nümunə götürür, bəzən də yarışa girir.
Qonşunu iki inəkli istə ki, özün bir inəkli olasan. – Başqasına xeyir arzulayan özü də xeyir görür.
Hörmət hörmətdən qalxar. – Hörmət edənə hörmət qayıdır.

Yaxşılıq və düzlük haqqında atalar sözləri

Bu qrupda yaxşılığın itmədiyini, pisliyin isə sahibinə qayıtdığını deyən atalar sözləri toplanıb.

Yaxşılıq eylə, at dəryaya, balıq bilməsə Xaliq bilər. – Etdiyin yaxşılığın əvəzini gözləmə, o heç vaxt itmir.
Yaxşılıq zay olmaz. – Edilən yaxşılıq gec-tez öz bəhrəsini verir.
Özgəyə quyu qazan əvvəl özü düşər. – Başqasına pislik hazırlayan özü o pisliyin qurbanı olur.
Tikan əkən gül dərməz. – Pislik edən insan yaxşı nəticə gözləməməlidir.
Özünə rəva bilmədiyin şeyi özgəsinə rəva bilmə. – Özünə istəmədiyin şeyi başqasına da etmə.
Yaxşılığa yaxşılıq hər kişinin işidir, yamanlığa yaxşılıq ər kişinin işidir. – Pisliyə yaxşılıqla cavab vermək əsl mərdlikdir.
Verən əl alan əlin üstündə olar. – Kömək edən, yardım gözləyəndən daha şərəfli mövqedədir.
Əyri otur, düz danış. – Necə oturduğun önəmli deyil, sözün düz olsun.
Yalançının yaddaşı olmaz. – Yalan danışan dediklərini unudur və tez ifşa olunur.
Pis söz yiyəsinə qayıdar. – Başqası haqqında deyilən pis söz sonda deyənin özünə dəyər.
Gülmə qonşuna, gələr başına. – Başqasının dərdinə gülən özü də o vəziyyətə düşə bilər.

Atalar sözü ilə məsəlin fərqi nədir?

Qısa cavab: atalar sözü bitkin fikir və nəticə bildirən müstəqil cümlədir, məsəl (zərb-məsəl) isə konkret vəziyyəti obrazlı şəkildə xarakterizə edən, çox vaxt bənzətmə və ya hekayəyə işarə ilə qurulan ifadədir. Folklor nəşrlərində bu janrlar bəzən birlikdə verilir, amma aşağıdakı əlamətlər onları ayırmağa kömək edir.

Əlamət	Atalar sözü	Məsəl (zərb-məsəl)	Deyim (frazeoloji ifadə)
Forma	Tam cümlə, çox vaxt qafiyəli və ritmik	Cümlə və ya cümlə parçası, tez-tez "kimi" ilə bənzətmə	Söz birləşməsi, cümlənin bir hissəsi olur
Məzmun	Ümumi nəticə, öyüd, hökm	Konkret vəziyyətə obrazlı qiymət	Bir hərəkəti və ya halı məcazi adlandırır
Müstəqillik	Kontekstsiz də anlaşılır	Çox vaxt hadisəyə, lətifəyə bağlıdır	Yalnız cümlə içində mənalanır
Nümunə	"Nə əkərsən, onu biçərsən."	"Dəvə nalbəndə baxan kimi baxır."	"ağzıyla quş tutmaq"

AMEA Folklor İnstitutunun "Bakı folklor örnəkləri" kitabında da atalar sözləri bir bölmədə, "kimi" ilə qurulan zərb-məsəllər və idiomlar isə ayrıca başlıq altında verilib. Folklorşünas Xuraman Kərimova qeyd edir ki, toplama zamanı atalar sözləri ilə deyimlər çox vaxt qarışdırılır, son nəşrlərdə isə deyimlər müstəqil janr kimi təqdim olunur.

Atalar sözü mövzusunda inşa necə yazılır?

Atalar sözü mövzusunda inşa giriş, əsas hissə və nəticədən ibarət olmalı, əsas hissədə isə atalar sözünün həm hərfi, həm də məcazi mənası izah edilib həyatdan nümunə ilə əsaslandırılmalıdır. Aşağıdakı ardıcıllıq 5–11-ci sinif şagirdləri üçün uyğundur:

Atalar sözünü seçin və düzgün yazın. Məsələn, "Dost min isə azdır, düşmən bir isə çoxdur." Xalq variantını dəyişdirməyin.
Girişdə mövzunu təqdim edin. Atalar sözünün nə vaxt işləndiyini və sizə niyə maraqlı olduğunu 2–3 cümlə ilə yazın.
Hərfi və məcazi mənanı açın. Sözlərin birbaşa mənasını, sonra xalqın nəyi demək istədiyini öz sözlərinizlə izah edin.
Nümunə gətirin. Şəxsi təcrübə, tarixdən və ya ədəbiyyatdan bir epizod fikri inandırıcı edir.
Əks fikri də nəzərə alın. Yuxarı siniflərdə atalar sözünün hansı hallarda tam doğru olmadığını göstərmək inşanı dərinləşdirir.
Nəticədə fikri ümumiləşdirin. Atalar sözünü yenidən xatırladıb ondan çıxardığınız dərsi yazın.
Yoxlayın. Durğu işarələrini və orfoqrafiyanı yoxlayın; tez-tez buraxılan səhvlər üçün ən çox səhv yazılan sözlər cədvəlinə baxa bilərsiniz.

Bir inşada 1–2 atalar sözü kifayətdir; çox sayda atalar sözünü ardıcıl düzmək mətni siyahıya çevirir. Atalar sözünü dırnaq içində və ya ayrıca cümlə kimi verin. Klassik əsərlərdən nümunə gətirmək istəyirsinizsə, Azərbaycan ədəbiyyatının 15 klassik əsəri siyahısı yaxşı başlanğıc ola bilər.

Azərbaycan atalar sözlərinin əsas nəşrləri və topluları

Azərbaycan atalar sözlərinin ən qədim yazılı nümunələri orta əsr əlyazmalarına gedib çıxır, XX əsrdən isə onlar elmi toplular şəklində nəşr olunur. Xuraman Kərimovanın "Folklor mətnlərinin tərtibi məsələləri" (AMEA Folklor İnstitutu, 2019) monoqrafiyasına əsasən əsas mənbələr bunlardır:

"Oğuznamə" – XV–XVI əsrlərdə üzü köçürülmüş əlyazma, təxminən 2000 atalar sözü və məsəldən ibarətdir; ilk dəfə 1987-ci ildə S. Əlizadə tərəfindən nəşr edilib.
"Əmsali-türkanə" – Abasqulu Marağainin 1792-ci ildə yazıya aldığı toplu, 1149 nümunə; 1996-cı ildə nəşr olunub.
Hənəfi Zeynallı, "Azərbaycan atalar sözü və məsəlləri" – 1926-cı ildə çıxmış ilk elmi topludan biri.
Əbülqasım Hüseynzadənin topladığı atalar sözləri – folklorşünaslar variantları müqayisə edərkən bu topluya da istinad edir.
"Atalar sözləri" (tərtibçi M. Yaqubqızı, Nurlan, 2013, 476 səh.) – AMEA Folklor İnstitutunun qərarı ilə çap olunub, təxminən 90 mənbədəki atalar sözlərini əhatə edir.
"Bakı folklor örnəkləri", 1-ci kitab (Elm və təhsil, 2014) – Bakı və Abşerondan toplanmış atalar sözləri, məsəllər və tapmacalar.

Atalar sözünə yaxın hikmətli deyimlərə qədim abidələrdə də rast gəlinir; bu baxımdan "Kitabi-Dədə Qorqud" boylarının müqəddiməsi də maraqlı mənbədir.

Tez-tez verilən suallar

Atalar sözü nədir?

Atalar sözü xalq təcrübəsindən doğan, qısa, obrazlı və tamamlanmış hökm bildirən şifahi xalq ədəbiyyatı janrıdır. Müəllifi məlum deyil, nəsildən-nəslə şifahi yolla ötürülür və öyüd-nəsihət məqsədi daşıyır.

Atalar sözü ilə məsəlin əsas fərqi nədir?

Atalar sözü ümumi nəticə çıxaran müstəqil cümlədir və kontekstsiz də anlaşılır. Məsəl isə konkret vəziyyəti obrazlı təsvir edir, çox vaxt bənzətməyə və ya bir hadisəyə əsaslanır.

Ən məşhur Azərbaycan atalar sözləri hansılardır?

Ən çox işlənənlər arasında "Ağıl yaşda deyil, başdadır", "Dost min isə azdır, düşmən bir isə çoxdur", "Nə əkərsən, onu biçərsən", "Ev alma, qonşu al" və "Səbr cənnət açarıdır" var.

Ən böyük atalar sözü toplusu hansıdır?

Elmi nəşrlər arasında AMEA Folklor İnstitutunun 2013-cü ildə çap etdiyi "Atalar sözləri" kitabı təxminən 90 mənbəni əhatə edir. Tarixi əlyazmalardan "Oğuznamə" isə 2000-ə yaxın nümunə ilə seçilir.

Uşağa atalar sözlərini necə öyrətmək olar?

Hər gün bir atalar sözü seçib onun mənasını uşaqla birlikdə həyatdan nümunə ilə müzakirə edin. Qısa və qafiyəli olanlardan başlayın, sonra uşaqdan atalar sözünə uyğun kiçik hekayə qurmasını istəyin.

Mənbə: AMEA Folklor İnstitutu – Bakı folklor örnəkləri (2014), X. Kərimova – Folklor mətnlərinin tərtibi məsələləri (2019), Filologiya məsələləri, №11, 2024 (B. Hacıyeva), Testbook.az – atalar sözləri bazası.