Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu 21 oktyabr 2026-cı ildə satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizminin qaydalarına edilən dəyişiklikləri açıqlayıb: bundan sonra kirayəçi öhdəliyini başqa şəxsə yalnız müqavilənin bağlandığı tarixdən 3 il keçdikdən sonra ötürə biləcək. Fondun məlumatına görə, yeni qaydalar 2026-cı il oktyabrın 1-dən tətbiq olunur və mexanizmdən istifadə şərtlərinin bir neçə mühüm bəndini əhatə edir.
Yeni qaydalar nəyi dəyişir?
Fondun yaydığı məlumatda dəyişikliklər dörd əsas istiqamətdə qruplaşdırılıb. Onlar həm mexanizmə yeni qoşulmaq istəyən ərizəçilərə, həm də artıq kirayə müqaviləsi bağlamış vətəndaşlara aiddir:
- Öhdəliyin ötürülməsi: satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi çərçivəsində mənzil əldə etmiş kirayəçi öhdəliyini başqa şəxsə müqavilənin bağlandığı tarixdən 3 il keçdikdən sonra ötürə biləcək.
- Təkrar istifadə: öhdəliyini başqa şəxsə ötürmüş vətəndaşlar bu mexanizmdən ötürülmə tarixindən 5 il sonra yenidən faydalana biləcəklər.
- Aktiv ipoteka krediti: müraciət anında Fondun vəsaiti hesabına verilmiş aktiv ipoteka krediti olmayan şəxslər mexanizmdən yararlana biləcəklər.
- Kredit tarixçəsi: ərizəçinin kredit tarixçəsinin qiymətləndirilməsi şərtləri yenilənib; qiymətləndirmənin nəticəsinə əsasən yalnız “müsbət” və “qənaətbəxş” kredit tarixçəsi olan şəxslər kirayə mənzil mexanizmindən istifadə edə biləcəklər.
Dəyişikliklərin məqsədi nədir?
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu bildirib ki, yeniliklər kirayə mənzil mexanizminin daha əlçatan olmasına, bu sosial layihədən mənzilə ehtiyacı olan daha çox vətəndaşın faydalanmasına, iş proseslərinin daha da şəffaflaşdırılmasına və sui-istifadə hallarının qarşısının alınmasına yönəlib.
Yeni müddət tələbləri o deməkdir ki, müqaviləni imzalayan vətəndaş ən azı üç il həmin öhdəliyi özü daşımalı olacaq. Öhdəliyini başqasına ötürən şəxs isə mexanizmə yenidən qayıtmaq üçün beş il gözləməli olacaq. Kredit tarixçəsi ilə bağlı yenilənmiş şərt nəticəsində isə qiymətləndirmədə “müsbət” və ya “qənaətbəxş” nəticə almayan ərizəçilər mexanizmdən yararlana bilməyəcək.
Mexanizm necə işləyir və indiyədək nə qədər müqavilə bağlanıb?
Satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi Prezident İlham Əliyevin 25 yanvar 2019-cu il tarixli 488 nömrəli Fərmanına uyğun olaraq tətbiq edilir. Mexanizmin məqsədi şəxsi yığımları mənzil almaq üçün yetərli olmayan vətəndaşların mənzil şəraitini yaxşılaşdırmaqdır. Adından da göründüyü kimi, vətəndaş təqdim olunan tam təmirli mənzildə kirayəçi kimi yaşayır, mənzil isə ona satmaq öhdəliyi ilə kirayəyə verilir.
Fondun açıqladığı rəqəmlərə görə, 2020–2026-cı illərdə bu mexanizm çərçivəsində Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonunda 17 müxtəlif ünvanda yerləşən yaşayış komplekslərində tam təmirli mənzillər vətəndaşlara təqdim edilib. İndiyədək 10 mindən artıq kirayə müqaviləsi rəsmiləşdirilib.
Mexanizm şəxsi yığımları mənzil almağa çatmayan ailələrə tam təmirli mənzildə yaşamaq imkanı yaradan sosial layihə kimi təqdim olunur. İndiyədək rəsmiləşdirilən müqavilələrin sayı 10 mini ötdüyündən, şərtlərdə edilən hər dəyişiklik həm mövcud kirayəçiləri, həm də mənzil əldə etmək üçün müraciət etməyə hazırlaşan ailələri birbaşa maraqlandırır.
Vətəndaşlar nəyə diqqət etməlidir?
Mexanizmə müraciət etməyi planlaşdıran şəxslər üçün əsas məqam kredit tarixçəsidir: qiymətləndirmə nəticəsində tarixçə “müsbət” və ya “qənaətbəxş” sayılmalıdır. Bundan başqa, müraciət anında ərizəçinin Fondun vəsaiti hesabına verilmiş aktiv ipoteka krediti olmamalıdır.
Artıq kirayə müqaviləsi bağlamış vətəndaşlar isə öhdəliyi başqa şəxsə ötürmək barədə qərar verməzdən əvvəl müqavilə tarixindən başlayan üç illik müddəti və təkrar müraciət üçün nəzərdə tutulan beş illik gözləmə dövrünü nəzərə almalıdırlar. Qaydalarla bağlı əlavə sualları olan vətəndaşlar Fondun 1549 Çağrı Mərkəzinə müraciət edə bilərlər.
Şərhlər