Bakıda küçə kənarındakı ödənişli parklanmanı Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA, keçmiş BNA) idarə edir və bir saatın qiyməti zonadan asılıdır: Mərkəz zonası – 1,00 manat, I zona – 0,70, II zona – 0,40, III zona – 0,30 manat, IV zona – pulsuz. İlk 15 dəqiqə, hər gün saat 22:00–07:00 arası və bazar günləri parklanma ödənişsizdir. Ödəniş yalnız nağdsızdır – "AzParking" mobil tətbiqi və ya 1181 qısa nömrəsinə SMS vasitəsilə. Parklanmanı başlatmadan getməyə görə 20 manat, əlil yerində parklanmağa görə 60 manat cərimə yazılır; maneə yaradan avtomobil isə cərimə meydançasına aparılır – daşınma 30 manat, saxlanma gündə 2 manatdır.
Ödənişli parklanmanı kim idarə edir və zonalar necə müəyyən olunur
Parklanmanın hüquqi əsası "Yol hərəkəti haqqında" Qanunun 53-cü maddəsidir. Qanuna görə parklanma yerləri 5.15 yol nişanı və nişanlama xətləri ilə işarələnir, 24 saat fəaliyyət göstərir, ödəniş isə yalnız SMS və ya xüsusi proqram təminatı ilə elektron qaydada aparılır. Bakıda bu sistemi Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyindəki AYNA idarə edir.
Tariflər Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 25 iyun tarixli 213 nömrəli Qərarı ilə təsdiqlənib. Qərara əlavədə Bakı Mərkəz, I, II, III və IV zonalara bölünür və hər zonanın sərhədi küçə adları ilə təsvir olunur. Mərkəz zonası təxminən Neftçilər prospekti, Azadlıq prospekti, Füzuli, Azərbaycan prospekti və İstiqlaliyyət küçələri arasındakı tarixi mərkəzi əhatə edir. İçərişəhər və "Qala" qoruqlarının əraziləri bu tariflərə daxil deyil. Hər parklanma məntəqəsində zonanı, məntəqə nömrəsini, saatlıq ödənişi və tətbiqin QR-kodunu göstərən məlumat lövhəsi olmalıdır.
Saatlıq tariflər və pulsuz vaxtlar
| Şəhər | Zona | 1 saat üçün ödəniş (ƏDV daxil) |
|---|---|---|
| Bakı | Mərkəz | 1,00 manat |
| Bakı | I zona | 0,70 manat |
| Bakı | II zona | 0,40 manat |
| Bakı | III zona | 0,30 manat |
| Bakı | IV zona | ödənişsiz |
| Sumqayıt, Gəncə | Mərkəz / I zona | 0,40 / 0,20 manat |
Pulsuz hallar:
- ilk 15 dəqiqə – ödəniş tələb olunmur, lakin 15 dəqiqəni keçdikdə bütün müddət üçün tam məbləğ hesablanır;
- gecə saatları – hər gün 22:00-dan 07:00-dək;
- bazar günləri – bütün gün;
- operativ nəqliyyat vasitələri (polis, təcili yardım, yanğınsöndürən) – həmişə.
Bir parklanmanın müddəti 24 saatdan artıq ola bilməz. Ödənilmiş vaxt bitdikdən sonra yeri tərk etmək üçün 10 dəqiqə əlavə vaxt verilir.
Ödəniş üsulları: AzParking tətbiqi və SMS 1181
Nağd ödəniş qəbul edilmir. İki əsas yol var:
- "AzParking" mobil tətbiqi (App Store və Google Play) – mobil nömrə ilə qeydiyyatdan keçin, avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanını və şəhadətnamə məlumatlarını əlavə edin, məntəqə kodunu seçib parklanmanı başladın. Ödəniş tətbiqə bağlanmış bank kartı, virtual balans (MilliÖn, E-manat, Mpay terminalları ilə artırılır) və ya mobil balansdan aparıla bilər; əvvəlcədən ödəniş və müddəti uzatmaq mümkündür.
- SMS – parklanmanın əvvəlində 1181 nömrəsinə avtomobilin nömrəsini, parklanma məntəqəsinin kodunu və yer nömrəsini lövhədəki nümunəyə uyğun göndərin. Çıxanda eyni nömrədən 1181-ə "SON" yazın. Məbləğ mobil balansdan tutulur; Bakcell və Nar abunəçiləri üçün hər SMS 0,10 manatdır, Azercell üçün SMS ödənişsizdir.
Balans çatmadıqda balansı artırıb 1181-ə "ODE" göndərmək lazımdır. Ödənilməmiş borc olduqda yeni parklanma başlamır. SMS və ya tətbiqdə texniki nasazlıq səbəbindən ödəniş mümkün olmayıbsa, qanuna görə sürücü məsuliyyət daşımır. Sual və şikayətlər üçün AYNA-nın 141 çağrı mərkəzi işləyir.
Sakinlər üçün pulsuz talon və əlillər üçün yerlər
Ödənişli parklanma yerinin yerləşdiyi yolun hər iki tərəfində, 100 metr məsafədəki binalarda yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olan şəxslərə fərdi parklanma talonu verilir. Talon pulsuzdur, Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 22 aprel tarixli 187 nömrəli Qərarı ilə tənzimlənir və yalnız talonda göstərilən məntəqələrdə ödənişsiz parklanma hüququ verir. Bir şəxsə bir talon verilir, bir avtomobil yalnız bir talonda göstərilə bilər. Müraciət "AzParking" tətbiqində "Profil – Fərdi parklanma talonu" bölməsindən edilir, baxılma müddəti 15 iş gününədəkdir. Müvəqqəti qeydiyyatı olan əcnəbilər də müraciət edə bilər.
Parklanma yerlərinin ən azı 5 faizi (bir yerdən az olmayaraq) əlilliyi olan şəxslər üçün ayrılır. Bu yerlər mavi rənglə və əlil simvolu ilə işarələnir, orada yalnız "Əlil" tanınma nişanı olan avtomobil dura bilər. Bu yerlər də ödənişlidir və parklanmanı başlatmaq lazımdır.
Harada dayanmaq və durmaq qadağandır
"Yol hərəkəti haqqında" Qanunun 52-ci maddəsinə görə dayanmaq aşağıdakı yerlərdə qadağandır:
- piyada keçidlərində və onlara 5 metrdən az məsafədə;
- yolların kəsişməsində və kəsişən yolun kənarından 5 metrdən yaxında;
- ictimai nəqliyyat dayanacağının 5.12 və ya 5.13 nişanına 15 metrdən yaxın məsafədə;
- taksi duracağında, velosiped yolunda və ictimai nəqliyyat zolağında;
- səkilərdə (nişan icazə vermirsə) və yolun kənarında ikinci cərgədə;
- tunel, estakada, körpü altında və dəmiryol keçidlərində.
Bundan əlavə, giriş və darvaza qarşısında, 5.1 nişanı olan yollarda durmaq qadağandır. Parklanma yerlərinə konus, zəncir və ya başqa əşya qoyaraq yer "rezerv" etmək də qanunsuzdur.
Cərimələr və kameralar
Ödənişli yerlərdə nəzarət nömrə nişanını oxuyan, foto-video çəkən və parklanma müddətini ölçən xüsusi texniki vasitələrlə aparılır. Sürücü avtomobilin yanında olmadıqda qərar elektron qaydada çıxarılır. Cərimələr İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) 346 və 346-1-ci maddələrinə əsasən tətbiq olunur:
| Pozuntu | İXM maddəsi | Cərimə |
|---|---|---|
| Parklanmanı başlatmamaq, ödəmədən və ya əlavə ödəmədən çıxmaq | 346-1.1 | 20 manat |
| Nişanlanmanı pozub iki yer tutmaq, hərəkətə maneə | 346-1.2 | 20 manat |
| Əlilliyi olan şəxslərin yerində parklanma | 346-1.3 | 60 manat |
| Yer rezerv etmək, 3,5 tondan ağır yük maşını | 346-1.4 | 20 manat |
| 24 saatdan artıq parklanma | 346-1.5 | 20 manat + evakuasiya |
| Elektromobil doldurma yerində parklanma | 346-1.6 | 20 manat |
| Ümumi dayanma-durma pozuntusu (məs. piyada keçidi) | 346.1 | 20 manat |
| Avtobus dayanacağı, kəsişmə, taksi duracağı | 346.2, 346.5, 346.6 | 40 manat |
| Səkidə durma | 346.9 | 60 manat |
| İkinci cərgədə durma | 346.4 | 80 manat |
| Velosiped yolu və ya ictimai nəqliyyat zolağı | 346.7, 346.8 | 100 manat |
Cərimə 30 gün ərzində ödənilməlidir; qərar qüvvəyə mindiyi gündən 10 gün ərzində ödənildikdə məbləğin 10 faizi güzəşt edilir. Pozuntu fasiləsiz davam edirsə, eyni gün ərzində təkrar cərimə yazılmır. Cərimələr tətbiq vasitəsilə deyil, DİN-in elektron ödəmə xidmətləri və rəsmi dövlət ödəniş sistemləri ilə ödənilir.
Evakuasiya: avtomobil nə vaxt aparılır və necə geri alınır
İXM-in 97-ci maddəsinə görə dayanma-durma qaydalarını pozan sürücü avtomobilin yanında olmadıqda və avtomobil tıxac yaradırsa və ya piyadaların hərəkətini ciddi məhdudlaşdırırsa, habelə parklanma yerində 24 saatdan artıq qaldıqda avtomobil DİN-in ən yaxın mühafizə olunan duracağına aparılır. Avtomobilin hara aparıldığını qərardan, SMS və ya tətbiq vasitəsilə öyrənmək olar.
DİN-in 2026-cı ilin sentyabrında açıqlanan yeni tariflərinə görə evakuatorla daşınma 30 manat, saxlanma isə kütləsi 3,5 tonadək avtomobil üçün gündə 2 manat, 3,5–10 ton üçün 3 manat, 10 tondan ağır üçün 5 manatdır. Saxlanma haqqı avtomobilin gətirildiyi günün ertəsi saat 00:00-dan hesablanır. Cəriməni, daşınma və saxlanma haqqını duracaqda bank kartı, internet və ya terminal ilə ödədikdən dərhal sonra avtomobil qaytarılır. Avtomobil qanunsuz aparılıbsa, qərardan şikayət etmək olar; şikayət təmin edilərsə, ödənilən haqq geri qaytarılır.
Tez-tez verilən suallar
Bakıda parklanmanın bir saatı neçəyədir?
Zonadan asılı olaraq 0,30–1,00 manat: Mərkəz – 1,00, I zona – 0,70, II zona – 0,40, III zona – 0,30 manat; IV zona pulsuzdur.
Bazar günü və gecə ödəmək lazımdırmı?
Xeyr. Bazar günləri bütün gün və hər gün 22:00–07:00 arası ödəniş tələb olunmur.
SMS ilə necə ödəyim?
1181-ə avtomobil nömrəsini, məntəqə kodunu və yer nömrəsini lövhədəki nümunə ilə göndərin, çıxanda isə "SON" yazın.
Evinin qarşısında pulsuz parklanmaq olarmı?
Bəli, binanız parklanma yerindən 100 metr məsafədədirsə və orada qeydiyyatdasınızsa, "AzParking"də pulsuz fərdi parklanma talonu üçün müraciət edə bilərsiniz.
Cərimə meydançasından maşını çıxarmaq neçəyə başa gəlir?
Cərimədən əlavə, minik avtomobili üçün 30 manat daşınma və ertəsi gündən başlayaraq gündə 2 manat saxlanma haqqı ödənilir.
Mənbə: "Yol hərəkəti haqqında" Qanun, Nazirlər Kabinetinin 213 nömrəli Qərarı, İnzibati Xətalar Məcəlləsi, AYNA – Çox verilən suallar, Azercell – AzParking, News24.az
Şərhlər