Mənzil və ya fərdi ev üçün kombinin gücü təxminən hər 10 kvadratmetrə 1 kilovat (kVt) istilik hesabı ilə seçilir: 100 m²-lik, yaxşı izolyasiyalı mənzil üçün adətən 24 kVt-lıq ikikonturlu kombi kifayətdir, pis izolyasiyalı, künc və ya son mərtəbə mənzili üçün bu rəqəm 20–30% artırılır. 2026-cı ildə əhali üçün təbii qaz illik istehlakın ilk 1200 kubmetri üçün 12,5 qəpik, 1200–2500 kubmetr arası üçün 22 qəpik, 2500 kubmetrdən yuxarı hissə üçün 30 qəpikdir; 1 yanvar 2026-dan bunun üzərinə hər ay 1 manat sabit tarif əlavə olunur (Tarif (qiymət) Şurası). "Qaz təchizatı haqqında" Qanuna görə yeni qaz cihazı yalnız "Azəriqaz" mütəxəssisinin sınağından sonra şəbəkəyə qoşulur, evdə isə qaz sızması və dəm qazı detektoru quraşdırmaq məcburidir.
Kombi növləri: kondensasiyalı və adi, açıq və qapalı kameralı
Kombi həm radiatorları qızdıran, həm də isti su verən divar tipli qaz qazanıdır. Seçim edərkən iki əsas fərqə baxılır.
- Adi (konvensional) kombi – tüstü qazlarının istiliyini tam istifadə etmir, faydalı iş əmsalı təxminən 88–92% olur. Qiyməti daha aşağıdır, köhnə radiator sistemlərində problemsiz işləyir.
- Kondensasiyalı kombi – tüstü qazındakı su buxarını kondensasiya edərək əlavə istilik alır; istehsalçılar aşağı temperatur rejimində 105–109% (aşağı yanma istiliyinə görə) səmərəlilik göstərir. Real qənaət adətən 10–25% olur, xüsusilə radiator suyu 50–60 °C-də işlədildikdə. Kondensat üçün kanalizasiyaya drenaj xətti lazımdır.
- Açıq kameralı (atmosfer tipli) kombi yanma üçün havanı otaqdan götürür və şaquli bacaya ehtiyac duyur. Otaqda ventilyasiya zəif olarsa, dəm qazı riski yüksəkdir.
- Qapalı kameralı (hermetik, "turbo") kombi havanı bayırdan alır, tüstünü isə divardan çıxan koaksial boru ilə atır. Mənzillər üçün təhlükəsiz və praktik seçim məhz budur.
Mənzil sahəsinə görə güc hesablaması
Hesablama üçün sadə qayda: tavan hündürlüyü 2,7–3 m olan, standart izolyasiyalı mənzildə 1 m² üçün təxminən 100 vatt istilik lazımdır. Pis izolyasiya, böyük pəncərələr, künc mənzil, son mərtəbə və ya dağ rayonlarında yerləşən fərdi ev üçün 1 m²-yə 130–150 vatt götürülür. İkikonturlu kombinin gücü həm də isti su tələbinə görə seçilir: 24 kVt-lıq cihaz təxminən 25 °C qızdırma ilə dəqiqədə 13–14 litr isti su verir, bu da bir duş üçün yetərlidir.
| Sahə | İstilik ehtiyacı (standart izolyasiya) | Pis izolyasiya / fərdi ev | Tövsiyə olunan kombi |
|---|---|---|---|
| 50–80 m² | 5–8 kVt | 7–12 kVt | 18–24 kVt |
| 80–120 m² | 8–12 kVt | 11–18 kVt | 24 kVt |
| 120–160 m² | 12–16 kVt | 16–24 kVt | 24–28 kVt |
| 160–220 m² | 16–22 kVt | 21–33 kVt | 28–35 kVt |
| 220 m²-dən çox | 22 kVt və yuxarı | 30 kVt və yuxarı | Döşəmə tipli qazan və ya iki cihaz |
Lazımından çox güclü kombi almaq qənaət gətirmir: cihaz tez-tez yanıb-sönür, detallar tez köhnəlir və sərfiyyat artır. Fərdi evlər üçün peşəkar istilik itkisi hesabı apartdırmaq məsləhətdir.
Aylıq qaz sərfiyyatı və xərc: pilləli tarifə görə hesab
Tam gücdə işləyən 24 kVt-lıq kombi saatda təxminən 2,5–2,8 m³ qaz yandırır, lakin qışda cihaz orta hesabla gücünün 30–40%-i ilə işləyir. Bakı iqlimində kombi ilə qızdırılan mənzillər üçün təxmini rəqəmlər aşağıdakılardır (isti su daxil, dekabr–fevral ayları):
- 60 m² mənzil – ayda 150–250 m³, ildə təxminən 900–1300 m³;
- 100 m² mənzil – ayda 250–400 m³, ildə təxminən 1500–2200 m³;
- 150 m² fərdi ev – ayda 400–650 m³, ildə təxminən 2500–3500 m³.
Tarif (qiymət) Şurasının 29 dekabr 2024-cü il tarixli 18 nömrəli Qərarı ilə əhali üçün təsdiq edilmiş pilləli tarif (ƏDV daxil) belədir:
| İllik istehlak həcmi | 1 m³ qazın qiyməti |
|---|---|
| 1200 m³-ədək | 12,5 qəpik |
| 1200 m³-dən 2500 m³-ədək olan hissə | 22 qəpik |
| 2500 m³-dən çox olan hissə | 30 qəpik |
| Sabit tarif (1 yanvar 2026-dan) | hər ay 1 manat |
Nümunə: ildə 2000 m³ işlədən ailə 1200 m³ üçün 150 manat, növbəti 800 m³ üçün 176 manat, üstəgəl 12 manat sabit tarif – cəmi təxminən 338 manat ödəyir. 3200 m³ işlədən fərdi ev üçün məbləğ 150 + 286 + 210 + 12 = təxminən 658 manat olur. Pillələr illik toplanan həcmə görə tətbiq olunduğu üçün ilin əvvəlindəki qış aylarında hesab ucuz, dekabrda isə eyni sərfiyyat daha baha görünə bilər. Dəqiq hesabı "Azəriqaz"ın şəxsi kabinetindən və ya smart-kart sayğacının göstəricisindən izləyin.
Quraşdırma qaydaları: "Azəriqaz" icazəsi və baca tələbləri
"Azəriqaz" İstehsalat Birliyinin istehlakçılara xatırlatmasına görə qaz xəttini özbaşına çəkmək, qaz cihazını icazəsiz dəyişmək, təmir etmək və əlavə cihaz quraşdırmaq qadağandır. "Qaz təchizatı haqqında" Qanunun 4-cü maddəsinə əsasən məişət qaz qurğusu qaz ekspertləri və ya qaz paylayıcısının mütəxəssisi tərəfindən yerində sınaqdan keçirilib sertifikat verildikdən sonra şəbəkəyə qoşulur; bu sınaq və sertifikat üçün ödəniş tələb olunmur.
- Kombi almadan əvvəl "Azəriqaz"ın 104 çağrı mərkəzinə və ya rayon qaz istismar idarəsinə müraciət edərək cihazın dəyişdirilməsi və ya əlavə edilməsi qaydasını dəqiqləşdirin.
- Quraşdırmanı ixtisas attestatı olan usta və ya istehsalçının səlahiyyətli servisi aparmalıdır; zəmanət də adətən buna bağlıdır.
- Qapalı kameralı kombinin koaksial borusu birbaşa bayıra çıxarılmalı, şüşəbənd balkona, pilləkən qəfəsinə və ya ventilyasiya şaxtasına verilməməlidir.
- Açıq kameralı kombi yalnız işlək şaquli bacaya qoşulur; tüstü borusunu havalandırma kanalına birləşdirmək olmaz.
- Kombini yataq otağında və vanna otağında quraşdırmaqdan çəkinin; mətbəx və ya ventilyasiyası olan texniki otaq daha uyğundur.
Qanuna görə qaz paylayıcısı hər il noyabrın 1-dək istehlakçının qaz qurğularını, bacasını və havalandırma xətlərini pulsuz müayinə edir. Çoxmənzilli binalarda bacalara və havalandırma xətlərinə texniki xidmət ildə bir dəfə, iyulun 1-dək bina idarəedicisi tərəfindən təmin edilməlidir.
İllik servis və dəm qazı təhlükəsizliyi
Dəm qazı (karbon monoksid) rəngsiz, iysiz və dadsızdır; qaz natamam yandıqda, baca tutulduqda və ya otağa hava çatmadıqda yaranır. "Qaz təchizatı haqqında" Qanunun 3-cü maddəsinə görə istehlakçılar tikinti obyektinin daxilində qaz sızmasını və dəm qazını müəyyən edən detektor quraşdırmalı və onu işlək saxlamalıdırlar. Detektoru kombi olan otaqda, döşəmədən təxminən 1,5 m hündürlükdə, yataq otağına yaxın yerdə yerləşdirin və batareyasını mövsümdən əvvəl yoxlayın.
- Kombiyə hər il, isitmə mövsümündən əvvəl (sentyabr–oktyabr) servis etdirin: brülör və istilik dəyişdiricisinin təmizlənməsi, yanma analizi, genişlənmə çəninin təzyiqi.
- Sistem təzyiqi soyuq vəziyyətdə adətən 1–1,5 bar olmalıdır; tez-tez düşürsə, sızma axtarın.
- Alov sarı-narıncıdırsa, his əmələ gəlirsə və ya cihaz tez-tez söndürürsə, istifadəni dayandırın.
- Baş ağrısı, ürəkbulanma, başgicəllənmə və yuxululuq dəm qazı əlamətləri ola bilər: dərhal pəncərələri açın, qazı bağlayın, binanı tərk edin və 112 (FHN) və ya 103 (təcili tibbi yardım) nömrəsinə zəng edin.
- Qaz iyi hiss etdikdə işığı yandırmayın, elektrik açarlarına toxunmayın və "Azəriqaz"ın 104 xidmətinə bayırdan zəng edin.
Termostat, radiatorlar və qənaət məsləhətləri
Otaq termostatı kombinin işini otaq temperaturuna görə idarə edir; mütəxəssislərin hesablamasına görə otaq temperaturunu 1 °C azaltmaq istilik xərcini təxminən 5–6% azaldır. Gündüz 20–21 °C, gecə 17–18 °C rahat və qənaətcil rejim sayılır. Radiatorlara termostatik başlıq taxmaq istifadə olunmayan otaqları ayrıca soyutmağa imkan verir.
Radiator seçimi: alüminium radiatorlar tez qızır, bir seksiyası təxminən 150–190 vatt verir; bimetal radiatorlar yüksək təzyiqə davamlıdır; polad panel radiatorlar (məsələn, 22 tipli, 600×1000 mm – təxminən 1,5–1,8 kVt) sərfəli və estetikdir; çuqun radiatorlar istiliyi uzun saxlayır. 10 m²-lik otaq üçün təxminən 1 kVt radiator gücü lazımdır. Mövsüm əvvəli radiatorların havasını buraxın, arxasına əksetdirici folqa qoyun, pəncərə aralıqlarını izolyasiya edin və radiatorların qabağını mebel və qalın pərdə ilə örtməyin.
Təxmini qiymətlər
Bakı bazarında qiymətlər marka, güc və satıcıya görə xeyli fərqlənir; aşağıdakı rəqəmlər yalnız təxmini diapazondur:
- 24 kVt adi qapalı kameralı kombi (Türkiyə və Çin istehsalı markalar) – təxminən 500–900 manat;
- Avropa markalarının adi kombiləri – təxminən 900–1400 manat;
- 24–28 kVt kondensasiyalı kombi – təxminən 1300–2800 manat;
- Quraşdırma, koaksial baca dəsti və materiallar – təxminən 150–400 manat (radiatorlar xaric);
- İllik servis – təxminən 30–80 manat; dəm qazı detektoru – təxminən 25–80 manat.
Tez-tez verilən suallar
100 m² mənzil üçün neçə kVt kombi lazımdır?
Standart izolyasiyalı mənzil üçün 24 kVt-lıq ikikonturlu kombi kifayətdir. Künc və ya son mərtəbə mənzilində 24–28 kVt seçmək olar.
Kombi ayda nə qədər qaz yandırır?
100 m²-lik mənzildə qış aylarında təxminən 250–400 m³. Bu, ilin əvvəlində (12,5 qəpiklik pillədə) ayda təxminən 31–50 manat, üstəgəl 1 manat sabit tarif deməkdir. İl ərzində 1200 m³ keçildikdən sonra eyni həcm 22 qəpikdən hesablanır.
Kombini "Azəriqaz"a xəbər vermədən quraşdırmaq olarmı?
Xeyr. Qaz cihazını icazəsiz dəyişmək və əlavə etmək qadağandır; yeni cihaz "Azəriqaz" mütəxəssisinin pulsuz sınağından sonra şəbəkəyə qoşulur.
Dəm qazı detektoru məcburidirmi?
Bəli. "Qaz təchizatı haqqında" Qanuna görə istehlakçı qaz sızması və dəm qazı detektoru quraşdırmalı və onu işlək saxlamalıdır.
Kondensasiyalı kombi pulunu çıxarırmı?
Qaz sərfiyyatı yüksək olan fərdi evlərdə (ildə 2500 m³-dən çox) 10–25% qənaət daha baha pillələrə düşməmək üçün nəzərəçarpacaq fayda verir. Kiçik mənzildə isə qiymət fərqinin özünü ödəməsi bir neçə il çəkə bilər.
Kombiyə nə vaxt servis etdirmək lazımdır?
İldə bir dəfə, isitmə mövsümündən əvvəl – sentyabr və ya oktyabrda.
Mənbə: Tarif (qiymət) Şurası, "Azəriqaz" İB – istehlakçıların vəzifələri, e-qanun.az – "Qaz təchizatı haqqında" Qanun, Nazirlər Kabineti – "Qazdan istifadə Qaydaları", SOCAR, Fövqəladə Hallar Nazirliyi
Şərhlər