Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) oktyabrın 10-da vətəndaşların fərdi hesablarındakı pensiya kapitalında müşahidə olunan dəyişikliklərin səbəbini açıqlayıb. Fondun məlumatına görə, dəyişikliklər müvəqqəti xarakter daşıyır və işəgötürənlərin cari ilin üçüncü rübü üzrə təqdim etdiyi sosial sığorta hesabatlarının elektron sistemdə emalı ilə bağlıdır. Emal prosesinin 11 oktyabr saat 17:00-dək başa çatdırılması gözlənilir.
Narahatlıq sosial şəbəkələrdən başladı
Son günlərdə bir sıra vətəndaşlar şəxsi kabinetlərinə daxil olarkən pensiya kapitallarının məbləğində azalma və ya gözlənilməz dəyişiklik gördüklərini sosial şəbəkələrdə paylaşmışdılar. Paylaşımlar qısa müddətdə geniş yayılaraq, yığılmış vəsaitin "itdiyi" və ya pensiya hesablanmasında yeni qaydaların artıq tətbiq olunduğu barədə fərziyyələrə səbəb olmuşdu.
DSMF-nin İctimaiyyətlə əlaqələr departamentinin müdiri Rəşad Mehdili bu iddialara aydınlıq gətirib. Onun sözlərinə görə, hazırda baş verən proses sırf texniki xarakter daşıyır və vətəndaşların pensiya hüquqlarına heç bir mənfi təsiri yoxdur.
"Sosial şəbəkədə bir neçə şəxs pensiya kapitallarında müşahidə olunan dəyişikliklərlə bağlı narahatlığını ifadə edib. Bu, müvəqqəti dəyişiklikdir və narahatlığa əsas yoxdur. Çünki hazırda işəgötürənlər tərəfindən cari ilin III rübü üzrə sosial sığorta haqlarına dair təqdim olunmuş hesabatların elektron sistemdə emalı prosesi aparılır. Bu prosesdə vətəndaşların pensiya kapitallarında əks olunan bəzi məlumatlarda müvəqqəti dəyişikliklər müşahidə oluna bilər", – deyə Fondun məlumatında bildirilib.
Proses nə vaxt tamamlanacaq
DSMF-nin açıqlamasına görə, hesabatların emalının oktyabrın 11-də saat 17:00-dək yekunlaşdırılması planlaşdırılır. Texniki proses başa çatdıqdan sonra şəxsi kabinetlərdəki məlumatlar dəqiqləşdirilmiş hesabatlar əsasında yenilənmiş formada əks olunacaq. Yəni vətəndaşlar bu müddətdən sonra kabinetlərinə yenidən daxil olaraq pensiya kapitallarının faktiki məbləğini görə biləcəklər.
Fond vətəndaşlara emal dövründə görünən rəqəmləri yekun göstərici kimi qəbul etməməyi və narahatlığa əsas olmadığını nəzərə almağı tövsiyə edib.
Pensiya kapitalı necə formalaşır
Azərbaycanda əmək pensiyası sığortaolunanın fərdi hesabında toplanan pensiya kapitalı əsasında hesablanır. İşəgötürənlər işçilərin əməkhaqqından tutulan və öz üzərlərinə düşən məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını DSMF-yə ödəyir, bu vəsaitin müəyyən hissəsi isə hər bir vətəndaşın fərdi hesabına köçürülür. Hesabatlar rüblük əsasda təqdim olunduğu üçün hər rübün sonunda sistemdə kütləvi emal aparılır və məhz bu dövrlərdə şəxsi kabinetlərdə göstəricilər müvəqqəti olaraq dəyişə bilər.
Vətəndaşlar öz pensiya kapitallarını, sığorta stajını və işəgötürənlərin ödənişlərini "e-sosial" portalı və DSMF-nin elektron xidmətləri vasitəsilə izləyə bilirlər. Mütəxəssislər fərdi hesabın mütəmadi yoxlanılmasını və işəgötürənin ödənişlərində uyğunsuzluq aşkar edildikdə Fonda müraciət edilməsini tövsiyə edirlər.
Gələn ildən gözlənilən dəyişikliklər
Pensiya kapitalı mövzusunun gündəmdə olmasının digər səbəbi gələn ildən pensiya qanunvericiliyində nəzərdə tutulan dəyişikliklərdir. Müzakirə olunan dəyişikliklərdən biri DSMF-yə ödənilən vəsaitin fərdi hesaba köçürülən hissəsinin 90 faizdən 85 faizə endirilməsidir. İqtisadçı ekspert Əli Əhmədovun hesablamasına görə, bu halda aylıq 1200 manat maaş alan işçinin fərdi hesabına köçürülən məbləğ təqribən 31 manat azalacaq və pensiya yaşına qədər toplanan kapital 86 min manatdan 76,5 min manata düşə bilər.
Lakin DSMF-nin son açıqlamasında vurğulanıb ki, hazırda şəxsi kabinetlərdə görünən dəyişikliklərin bu islahatla heç bir əlaqəsi yoxdur və məsələ yalnız rüblük hesabatların texniki emalından ibarətdir. Gələn il üçün nəzərdə tutulan dəyişikliklər isə yalnız qanunvericilik aktları qəbul edildikdən sonra qüvvəyə minəcək.
Mənbə: APA, Qafqazinfo
Şərhlər