Azərbaycanın “Azeri Light” markalı neftinin qiyməti oktyabrın 15-də İtaliyanın Augusta limanında CIF bazisi üzrə 3,73 dollar və ya 2,92% ucuzlaşaraq bir barel üçün 124,14 dollara enib. Bu barədə Trend agentliyi neft bazarındakı mənbəyə istinadən məlumat yayıb.
Bu, ardıcıl ikinci gündür ki, Azərbaycan nefti ucuzlaşır. Oktyabrın 13-də “Azeri Light”ın bir bareli 131,62 dollar, oktyabrın 14-də isə 127,87 dollar olub. Beləliklə, iki gün ərzində qiymət 7 dollardan çox azalıb. Buna baxmayaraq, cari qiymət 2026-cı il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan 65 dollarlıq orta qiymətdən hələ də təxminən iki dəfə yüksəkdir.
Bazarda nə baş verir
Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazisi üzrə “Azeri Light”ın bir bareli 3,72 dollar və ya 3,19% ucuzlaşaraq 112,79 dollar təşkil edib. Şimal dənizinin “Dated Brent” markası 2,97 dollar azalaraq 127,55 dollara, “Urals” markası isə 2,33 dollar azalaraq 83,45 dollara enib.
“Trading Economics”in qiymətləndirməsinə görə, ucuzlaşma ardıcıl beş sessiya davam edən artımdan sonra texniki korreksiya və investorların mənfəət götürməsi ilə bağlıdır. ABŞ-ın Rusiya, İran və Venesuela neftini daşıyan “kölgə donanması”na qarşı sanksiyaları yumşaltmağı nəzərdən keçirməsi barədə xəbərlər də qiymətə təsir edib. Digər tərəfdən, Hörmüz boğazında konteyner gəmisinin batması və husilərin Səudiyyə Ərəbistanına hücumları təchizatla bağlı narahatlığı saxlayır.
Doqquz ayda hasilat və ixrac
Energetika Nazirliyinin oktyabrın 15-də yaydığı məlumata görə, yanvar-sentyabrda ölkədə 19,9 milyon ton neft (kondensatla birlikdə) hasil edilib. Bunun 11,8 milyon tonu “Azəri-Çıraq-Günəşli”nin, 2,6 milyon tonu “Şahdəniz”in, 0,4 milyon tonu “Abşeron” yatağının payına düşüb, SOCAR-ın hasilatı isə 5,1 milyon ton olub. Gündəlik orta hasilat 73 min ton, yəni 547 min barel təşkil edib.
Doqquz ayda 15,5 milyon ton neft ixrac olunub, 4,5 milyon ton neft emal edilib. Eyni dövrdə 37,9 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib, qaz ixracı isə 18,4 milyard kubmetr olub. İxracın 8,6 milyard kubmetri Avropanın, 7 milyard kubmetri Türkiyənin, 1,6 milyard kubmetri Gürcüstanın, 1,2 milyard kubmetri Suriyanın payına düşüb.
ING: neftin bahalaşması iqtisadiyyatı gücləndirir
APA-nın oktyabrın 15-də yaydığı məlumata görə, Niderlandın ING bankı MDB regionunun dörd ölkəsi üzrə hazırladığı yeni təhlildə yüksək neft qiymətlərinin Azərbaycanın iqtisadi dayanıqlığını gücləndirdiyini bildirib. Bankın hesablamalarına görə, neftin hər barelinin əlavə 10 dollar bahalaşması ölkənin illik ixrac gəlirlərini ÜDM-in 2–4%-i həcmində artıra bilər. Manatın sabit məzənnəsi isə bu artımın valyuta bazarına təsirini məhdudlaşdırır.
ING analitikləri inflyasiyanın Mərkəzi Bankın 4±2%-lik hədəf diapazonunda qaldığını nəzərə alaraq, uçot dərəcəsinin 6,5% səviyyəsində saxlanılacağını proqnozlaşdırır. Bununla yanaşı, hesabatda xəbərdarlıq edilir ki, qlobal ərzaq qiymətlərinin 10% artması inflyasiyanı təxminən 1,5–2 faiz bəndi yüksəldə bilər. Azərbaycanın idxalının təxminən 45%-i inkişaf etmiş ölkələrin və Yaxın Şərqin payına düşdüyündən, ölkə xarici qiymət artımlarına həssasdır.
Vətəndaş üçün nə deməkdir
Neftin büdcə proqnozundan yüksək qalması dövlət büdcəsinə və Neft Fonduna əlavə gəlir deməkdir ki, bu da sosial öhdəliklərin maliyyələşdirilməsi və manatın sabitliyi üçün ehtiyat yaradır. Ölkədaxili yanacaq qiymətləri dünya bazarı ilə avtomatik dəyişmir və Tarif Şurası tərəfindən tənzimlənir. Lakin dünyada neft və daşıma xərclərinin yüksək olması idxal olunan məhsulların, xüsusilə ərzağın bahalaşması riskini artırır. ING-nin qiymətləndirməsinə görə, mənfi qlobal ssenari reallaşarsa, orta müddətli inflyasiya proqnozları 1–2 faiz bəndi yüksələ bilər.
Mənbə: Trend
Şərhlər