Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) sentyabrın 29-da keçirdiyi növbəti peşə tanınması imtahanında iştirak edən 202 namizəddən yalnız 30-u keçid balını toplayıb. Bu barədə məlumat Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin (TKTA) 2026-cı ilin III rübü üzrə elektron bülletenində yer alıb, nəticələri oktyabrın 16-da "Azərbaycan müəllimi" qəzeti yayıb.
TKTA-nın göstəricilərinə görə, imtahanda 19 ixtisas üzrə namizədlər iştirak edib. Bu, iştirakçıların təxminən 15 faizinin imtahandan uğurla keçdiyi deməkdir. Başqa sözlə, xaricdə ali təhsil alıb diplomunu Azərbaycanda tanıtdırmaq istəyən təxminən hər yeddi namizəddən yalnız biri peşəkar bilik yoxlamasından keçə bilib.
Ən çox müraciət hüquqşünaslıq ixtisası üzrə olub
Bülletenə əsasən, imtahanda ən çox iştirakçı hüquqşünaslıq ixtisası üzrə qeydə alınıb. Bu ixtisas üzrə imtahana qatılan 86 namizəddən 14-ü keçid balını toplayıb, 72 nəfər isə uğursuz nəticə göstərib.
Digər ixtisaslar üzrə nəticələr də fərqli olub:
- yanğın təhlükəsizliyi mühəndisliyi üzrə 43 namizəddən yalnız biri uğurlu nəticə əldə edib;
- dəniz naviqasiyası mühəndisliyi üzrə 13 nəfərdən 5-i imtahandan keçib;
- xarici dil müəllimliyi üzrə 9 namizəddən 5-i keçid balını toplayıb;
- gəmi energetik qurğularının istismarı mühəndisliyi üzrə 4 namizəddən 2-si uğur qazanıb;
- ekologiya mühəndisliyi üzrə imtahanda iştirak edən yeganə namizəd keçid balını toplayıb.
Rusiya və Ukrayna məzunlarının nəticələri zəif olub
Statistikada namizədlərin təhsil aldıqları ölkələr üzrə bölgü də verilib. Rusiya Federasiyasında təhsil almış 88 namizəd imtahanda iştirak edib, onlardan 13-ü keçid balını toplayıb, 75 nəfər isə uğursuz olub. Ukraynada təhsil almış 69 namizəddən yalnız 5-i imtahandan keçə bilib, 64 nəfər tələb olunan nəticəni göstərməyib.
Türkiyədə təhsil alan 24 namizəddən 9-u keçid balını toplayıb ki, bu da həmin ölkə üzrə iştirakçıların təxminən 38 faizi deməkdir. Bu göstərici ölkələr üzrə ən yüksək nəticə kimi diqqət çəkir. Belarusda təhsil almış 11 namizədin isə heç biri imtahandan keçə bilməyib.
| Təhsil alınan ölkə | İştirakçı | Keçid balı toplayan |
|---|---|---|
| Rusiya | 88 | 13 |
| Ukrayna | 69 | 5 |
| Türkiyə | 24 | 9 |
| Belarus | 11 | 0 |
Universitetlər üzrə fərqlər
Ali təhsil müəssisələri üzrə göstəricilərdə də diqqətçəkən fərqlər var. Ukrayna Milli Mülki Müdafiə Universitetindən imtahanda iştirak edən 30 namizəddən yalnız biri uğurlu nəticə göstərib. Sankt-Peterburq Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti Universitetinin 15 məzunundan heç biri keçid balını toplaya bilməyib. Bununla yanaşı, Voljski Dövlət Su Nəqliyyatı Universitetindən imtahana qatılan 10 namizəddən 6-sı uğurlu nəticə əldə edib.
Ümumilikdə bülletendəki rəqəmlər namizədlərin hazırlıq səviyyəsinin həm ixtisaslar, həm də məzun olduqları ölkə və universitetlər üzrə kəskin fərqləndiyini göstərir. Ən çox iştirakçı verən Rusiya və Ukrayna üzrə uğur payı ümumi göstəricidən də aşağı olub.
Peşə tanınması imtahanı nədir?
Peşə tanınması imtahanı xaricdə ali təhsil almış və tənzimlənən peşələr üzrə ixtisasının tanınması üçün TKTA-da qeydiyyatdan keçmiş şəxslər üçün keçirilir. İmtahan TKTA-nın sifarişi ilə DİM tərəfindən təşkil olunur. Tənzimlənən peşələr sırasında müəllimlik, mühəndislik və hüquqşünaslıq ixtisasları yer alır.
İmtahan DİM-in elektron imtahan mərkəzində kompüter vasitəsilə keçirilir. Namizədlərə 30 test tapşırığı təqdim olunur və imtahandan keçmək üçün ən azı 15 bal toplamaq tələb edilir. Uğurlu nəticə göstərən şəxslərə TKTA tərəfindən müvafiq peşə üzrə sertifikat verilir. Beləliklə, sertifikat xaricdə alınmış ixtisasın tənzimlənən peşə üzrə Azərbaycanda tanınması prosesinin yekun mərhələsində təqdim olunur.
Peşə tanınması imtahanları dövri olaraq təşkil edilir. Növbəti imtahanların vaxtı, buraxılış vərəqələrinin çap qaydası və digər təşkilati məsələlər barədə məlumat DİM və TKTA tərəfindən rəsmi qaydada elan olunur.
Mənbə: Azərbaycan müəllimi
Şərhlər