Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev 22 oktyabr 2026-cı ildə “Qızların Təhsilinə Dəstək” layihəsinin 5 illiyinə və Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızlar məktəbinin 125 illiyinə həsr olunmuş tədbirdə bildirib ki, son PISA qiymətləndirməsində Azərbaycanda ilk dəfə 15 yaşlı qızların nəticələri oğlanların nəticələrini üstələyib. Nazirin sözlərinə görə, fərq böyük olmasa da, bu göstərici təhsildə gender balansı baxımından müsbət siqnaldır.
Tədbir Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin təşkilatçılığı, Elm və Təhsil Nazirliyi və Təhsilin İnkişafı Fondunun tərəfdaşlığı ilə keçirilib. Nazirin çıxışı barədə “Azərbaycan müəllimi” qəzeti və Trend agentliyi məlumat yayıb.
Nazir: “10 yaşdan 15 yaşadək nə baş verir?”
Emin Əmrullayev qeyd edib ki, hər iki qrupun nəticələrində ümumi yaxşılaşma müşahidə olunsa da, qızların göstəricilərindəki artım daha qabarıq olub. Nazir beynəlxalq qiymətləndirmələrdəki tendensiyaya da diqqət çəkib: bir çox ölkədə 4-cü siniflərdə keçirilən PIRLS oxu qiymətləndirməsində qızlar oğlanlardan yüksək nəticə göstərir, lakin 15 yaşlı şagirdlər arasında fərq çox vaxt oğlanların xeyrinə dəyişir.
“Ən əsas sual ondan ibarətdir ki, bu 5 il ərzində, yəni 10 yaşından 15 yaşına qədər nə baş verir ki, qızların nəticələri aşağı düşür? Təbii ki, səbəbləri qız uşaqlarının ətrafında olan sosial amillər, sosial mühit və daha çox məhdudlaşdırıcı amillərlə izah edilir”, – deyə nazir bildirib. O, 10–15 yaş aralığında uşaqların təhsil nəticələrinə təsir edən sosial və digər amillərin araşdırılmasını vacib sayıb.
Əmrullayevin fikrincə, mövcud müsbət tendensiya qorunarsa, bu gün 15 yaşında olan qızlar 35–40 yaşlarında dövlət və özəl sektorda, eləcə də ictimai həyatda rəhbər vəzifələrdə daha geniş təmsil olunacaqlar. Bunun üçün təhsil sahəsində ardıcıllığın saxlanması və qızlara dəstəyin davamlı olması şərtdir.
Texniki ixtisaslara qəbul olunan qızların sayı artır
Nazir son illərdə ali təhsil müəssisələrinin texniki və texnoloji ixtisaslarına qəbul olunan qızların sayında əhəmiyyətli artım müşahidə edildiyini deyib. Onun sözlərinə görə, qızların təhsilinə dəstək yalnız ali təhsil mərhələsi ilə məhdudlaşmamalı, məktəbəqədər yaşdan başlayaraq bütün pillələri əhatə etməlidir. “Təhsildə baş verən müsbət dəyişikliklərin nəticələrini bəzən bir və ya iki ildən sonra deyil, 10–15, hətta 20 ildən sonra görmək mümkün olur”, – deyə nazir vurğulayıb.
Əmrullayev həmçinin qeyd edib ki, yalnız maliyyələşdirmə və əlavə təqaüdlərlə kifayətlənmək olmaz: təqaüd proqramlarından yararlanan qızların liderlik bacarıqlarının inkişafı da diqqətdə saxlanılmalıdır. Nazir bütün qurumları qızların təhsilini prioritet istiqamət kimi saxlamağa çağırıb və layihənin maliyyələşdirilməsinə töhfə verən özəl sektor nümayəndələrinə təşəkkür edib.
Layihə beş ildə necə genişlənib
Nazirin sözlərinə görə, beş il əvvəl az sayda iştirakçı ilə başlayan “Qızların Təhsilinə Dəstək” layihəsi bu gün artıq yüzlərlə qızın təhsilinə dəstək göstərir. Layihənin əsas məqsədi müxtəlif səbəblərdən təhsilini davam etdirməkdə çətinlik çəkən qızlara yardım etməkdir. Tədbirdə Hənifə Məlikova-Zərdabi adına təqaüd proqramının iştirakçıları da çıxış edərək layihənin onların şəxsi inkişafına və təlim proqramlarında iştirakına yaratdığı imkanlardan danışıblar.
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova açılış nitqində qızların elm, mühəndislik, informasiya texnologiyaları və hüquq kimi perspektivli sahələrə marağının dəstəklənməsinin vacibliyini vurğulayıb, dövlət qurumlarını, universitetləri və şirkətləri mentorluq və təcrübə imkanları yaratmağa dəvət edib. Təhsilin İnkişafı Fondunun İdarə Heyətinin sədri Nicat Məmmədli dövlət, təhsil və özəl sektor arasında əməkdaşlığın layihənin davamlılığındakı rolundan danışıb. Elm və Təhsil İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin sədri Araz Paşayev isə layihəyə qoşulmağın hər il onlarla tələbəyə dəstək imkanı yaratdığını bildirib.
Arxa plan: Tağıyevin qızlar məktəbi 125 yaşında
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin təşəbbüsü ilə 1901-ci ildə Bakıda açılan qızlar məktəbi bölgədə müsəlman qızlar üçün dünyəvi təhsil verən ilk məktəblərdən biri sayılır. Yubiley tədbirində layihənin beş illik yolunu əks etdirən qısametrajlı film də nümayiş olunub.
Mənbə: Azərbaycan müəllimi, Trend
Şərhlər