Novruz bayramı 2027-ci ildə 21 mart bazar gününə düşür. Bayramdan əvvəlki dörd çərşənbə axşamı 2027-ci ildə belə hesablanır: Su çərşənbəsi – 23 fevral, Od çərşənbəsi – 2 mart, Yel çərşənbəsi – 9 mart, Torpaq (İlaxır) çərşənbəsi – 16 mart. Əmək Məcəlləsinə əsasən 20–24 mart bayram günləridir; 2027-ci ildə 20 və 21 mart şənbə-bazara düşdüyündən istirahət günlərinin 25 və 26 marta keçirilməsi gözlənilir – yəni 20-dən 28 martadək 9 gün fasiləsiz istirahət (rəsmi qərar Nazirlər Kabineti tərəfindən açıqlanacaq).
Novruz nədir və niyə 21 mart?
Novruz ("yeni gün") gecə ilə gündüzün bərabərləşdiyi yaz gecə-gündüz bərabərliyi anında qeyd olunan yeni il və təbiətin oyanışı bayramıdır. Azərbaycanda sovet dövründə rəsmi olaraq qeyd edilməyən Novruz müstəqillik ərəfəsində yenidən dövlət bayramı statusu aldı, 2006-cı il Əmək Məcəlləsi ilə isə 20–24 mart – beş gün – qeyri-iş günü elan edildi. 2009-cu ildə Novruz UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-maddi Mədəni İrsinin Reprezentativ Siyahısına daxil edilib (2016-cı ildə siyahı 12 ölkəni əhatə edəcək şəkildə genişləndirilib), 2010-cu ildə isə BMT Baş Assambleyası A/RES/64/253 saylı qətnamə ilə 21 martı Beynəlxalq Novruz Günü elan edib.
Dörd çərşənbə: 2027-ci ilin tarixləri və mənası
Xalq təqvimində Novruzdan əvvəlki son dörd çərşənbə axşamı (bazar ertəsindən çərşənbə axşamına keçən gecə, tonqallar isə çərşənbə axşamı günü yandırılır) dörd ünsürə həsr olunur. Tarixlər hər il Novruzdan əvvəlki son dörd çərşənbə axşamı olaraq müəyyənləşir – məsələn, 2024-cü ildə 27 fevral, 5, 12 və 19 mart; 2023-cü ildə 21, 28 fevral, 7 və 14 mart idi.
| Çərşənbə | 2027-ci ildə tarix | Ünsür və mənası | Əsas adətlər |
|---|---|---|---|
| Su çərşənbəsi (Əzəl çərşənbə) | 23 fevral, çərşənbə axşamı | Su – həyatın başlanğıcı, təmizlik | Səhər tezdən bulaq və çay başına getmək, suyun üstündən atlanmaq, evə təzə su gətirmək |
| Od çərşənbəsi | 2 mart, çərşənbə axşamı | Od – istilik, günəşin qayıdışı | Tonqal qalamaq, "ağırlığım-uğurluğum odda yansın" deyərək tonqal üstündən hoppanmaq, şam yandırmaq |
| Yel çərşənbəsi | 9 mart, çərşənbə axşamı | Yel (külək) – təbiətin oyanışı | Ağac budaqlarının yellənməsi ilə fal açmaq, qəbirüstü ziyarət və məzarların səliqəyə salınması |
| Torpaq çərşənbəsi (İlaxır çərşənbə) | 16 mart, çərşənbə axşamı | Torpaq – bərəkət, cücərmə | Ən böyük çərşənbə: xonça bəzəmək, səməni göyərtmək, qulaq falı, papaq atma, yumurta döyüşdürmə, tonqal |
Su çərşənbəsində gün doğmamış su başına gedib əl-üz yumaq və suyun üstündən atlanmaq, Od çərşənbəsində isə yeddi dəfə tonqal üstündən hoppanaraq keçən ilin ağırlığını odda qoymaq inancı geniş yayılıb. Yel çərşənbəsində küləyin yeni ilin xəbərini gətirdiyinə inanılır, insanlar bu gün qohum-əqrəbanın məzarını ziyarət edir. Torpaq çərşənbəsi – İlaxır çərşənbə – Novruzun əsl başlanğıcı sayılır: bütün ailə süfrə başına yığışır, çərşənbə plovu bişirilir, gecə qapı pusma, qulaq falı və üzük falı kimi ənənəvi fallara baxılır.
Novruz adətləri: səməni, tonqal, xonça, qulaq falı
- Səməni: boşqabda göyərdilən buğda cücərtisi – bolluq və bərəkət rəmzi. Novruzdan 2–3 həftə əvvəl əkilir, qırmızı lentlə bağlanır və xonçanın mərkəzinə qoyulur. Bayramdan sonra axar suya atılır.
- Tonqal: hər çərşənbə axşamı və bayram gecəsi məhəllədə, həyətdə qalanır; ailə üzvləri tonqalın üstündən hoppanır. Tonqal sönənədək gözlənilir, su ilə söndürülmür.
- Xonça: səməni, boyanmış yumurtalar, şirniyyat, şam və qoz-fındıqla bəzənmiş sini; hər ailə üzvü üçün bir şam yandırılır.
- Qulaq falı: İlaxır çərşənbə gecəsi qonşunun qapısına gedib niyyət tutmaq, eşidilən ilk sözü fal kimi yozmaq.
- Papaq atma: uşaqlar qapıya papaq və ya torba atır, ev sahibi onu bayram payı ilə doldurur.
- Kosa və Keçəl: qışı və yazı təmsil edən meydan tamaşası personajları; Kosanın məğlubiyyəti yazın qələbəsini simvolizə edir.
- Yumurta döyüşdürmə: boyanmış yumurtaların bir-birinə vurulması; sınmayan yumurtanın sahibi qalib sayılır.
- Bayram günü: gecə-gündüz bərabərliyi anında ("təhvil") ailənin evdə olması, sonra isə qohumların, xüsusilə yaşlıların ziyarəti; il boyu küsülü qalanlar barışdırılır.
Novruz süfrəsi: nələr olmalıdır?
Novruz süfrəsində "s" hərfi ilə başlayan yeddi nemət ənənəsi mövcuddur: səməni, sumax, sirkə, süd, sarıkök, səbzi (yaşıllıq) və su ən çox sadalanan nümunələrdir. Süfrənin əsas yeməkləri və şirniyyatları:
- Plov – İlaxır çərşənbə və bayram gecəsinin baş yeməyi (şah plov, qazmaq, səbzi qovurma və ya şirin plov).
- Şəkərbura – içi qoz və şəkərlə doldurulmuş, üstü maqqaşla naxışlanmış ay formalı şirniyyat.
- Paxlava – qat-qat xəmir, qoz-fındıq və bal ilə hazırlanan romb formalı şirniyyat.
- Şorqoğal – zəfəranlı, duzlu-ədviyyəli girdə qoğal.
- Badambura, qurabiyə, mütəkkə – regional şirniyyatlar.
- Boyanmış yumurta – soğan qabığı və ya təbii boyalarla rənglənir.
- Qoz-fındıq, quru meyvə, noğul – xonçanın ayrılmaz hissəsi.
2027-ci ildə Novruz tətili: bayram və qeyri-iş günləri
Əmək Məcəlləsinin 105-ci maddəsinə görə 20, 21, 22, 23 və 24 mart Novruz bayramı günləridir. Həmin maddəyə əsasən, bayram günü həftəlik istirahət günü ilə üst-üstə düşdükdə istirahət günü bilavasitə bayramdan sonrakı iş gününə keçirilir. 2027-ci ildə bu qayda belə işləyir:
| Tarix | Həftənin günü | Status |
|---|---|---|
| 20 mart | Şənbə | Bayram günü (istirahət günü ilə üst-üstə düşür) |
| 21 mart | Bazar | Bayram günü (istirahət günü ilə üst-üstə düşür) |
| 22–24 mart | Bazar ertəsi – çərşənbə | Bayram günləri |
| 25–26 mart | Cümə axşamı – cümə | Keçirilmiş istirahət günləri (gözlənilən) |
| 27–28 mart | Şənbə – bazar | Adi həftəsonu |
Beləliklə, beşgünlük iş həftəsində çalışanlar üçün 2027-ci ildə Novruz tətilinin 20–28 mart arası 9 gün olması gözlənilir. Dəqiq siyahı hər il Nazirlər Kabinetinin növbəti ilin qeyri-iş günləri haqqında qərarı və Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin istehsalat təqvimi ilə təsdiqlənir; 2027-ci il üçün sənədlər adətən dekabrda dərc olunur. Müqayisə üçün: 2026-cı ildə Novruz Ramazan bayramı ilə üst-üstə düşdüyündən əlavə istirahət günləri 25, 26, 27 və 30 marta keçirilmişdi.
Tez-tez verilən suallar
Novruz bayramı 2027-ci ildə hansı gündür?
21 mart 2027, bazar günü. Rəsmi bayram günləri isə 20–24 mart arasıdır.
2027-ci ildə İlaxır çərşənbə nə vaxtdır?
Torpaq, yəni İlaxır çərşənbə 16 mart 2027-ci il, çərşənbə axşamına düşür. Digər çərşənbələr: Su – 23 fevral, Od – 2 mart, Yel – 9 mart.
Çərşənbələr niyə çərşənbə axşamı günü qeyd olunur?
Ənənəyə görə çərşənbə axşamı gecəsi (çərşənbə gününə keçən gecə) "çərşənbə" adlanır və Novruzdan əvvəlki son dörd belə gecə su, od, yel və torpaq ünsürlərinin oyanışı ilə əlaqələndirilir.
Novruzda neçə gün istirahət olacaq?
Qanunla 5 bayram günü (20–24 mart) var. 2027-ci ildə 20 və 21 mart həftəsonuna düşdüyü üçün Əmək Məcəlləsinə əsasən iki istirahət günü 25 və 26 marta keçirilməli, ümumi fasilə 9 gün olmalıdır. Rəsmi təsdiq üçün Nazirlər Kabinetinin qərarını gözləmək lazımdır.
Səməni nə vaxt əkilməlidir?
Buğda adətən Novruzdan 2–3 həftə əvvəl – Od və ya Yel çərşənbəsi ətrafında – isladılıb boşqaba yayılır ki, bayram günü 10–15 sm hündürlükdə yaşıl olsun.
Novruz UNESCO siyahısındadır?
Bəli. Novruz 2009-cu ildə UNESCO-nun Reprezentativ Siyahısına daxil edilib, 2016-cı ildə Azərbaycan daxil olmaqla 12 ölkənin ortaq irsi kimi genişləndirilib; 21 mart isə 2010-cu ildən BMT-nin Beynəlxalq Novruz Günüdür.
Mənbələr
- ƏƏSMN – 2026-cı ilin istehsalat təqvimi (Əmək Məcəlləsi, 105-ci maddə)
- Wikipedia – Novruz in Azerbaijan
- FED.az – 2024-cü ilin Novruz çərşənbələri
- Modern.az – 2023-cü ilin Novruz çərşənbələri
- Office Holidays – Novruz in Azerbaijan 2027
- BMT – International Nowruz Day
- UNESCO – Nowruz, Reprezentativ Siyahı
Son yenilənmə: 29 sentyabr 2026. Məlumatlar dəyişə bilər; səfərdən əvvəl rəsmi mənbələri yoxlayın.
Şərhlər