Mərkəzi Bankın Sığorta vasitəçilərinə nəzarət şöbəsinin rəisi Ramin Cəfərov oktyabrın 21-də keçirilən “Sığorta sektorunun maliyyə dayanıqlığında rolu” təlimində bildirib ki, avtomobillərin icbari sığortasında 2022-ci ildən tətbiq olunan risk əsaslı sığorta haqqı yanaşmasının daşınmaz əmlakın icbari sığortasına da tətbiqi üzrə layihələr həyata keçirilir.
Şöbə rəisinin sözlərinə görə, bu yanaşma risklərin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə və sığorta haqlarının risk göstəriciləri əsasında müəyyənləşdirilməsinə xidmət edir. Paralel olaraq sığorta şirkətlərinin daşınmaz əmlakla bağlı dövlət məlumat bazalarına elektron çıxışı da genişləndiriləcək. Açıqlamalar Trend və APA agentlikləri tərəfindən yayılıb.
Zəlzələ riski və risk xəritələri
R. Cəfərov qeyd edib ki, daşınmaz əmlakın sığortasında zəlzələ və digər təbii fəlakət risklərinin qiymətləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın seysmik zonada yerləşməsi nəzərə alınaraq, beynəlxalq mütəxəssislərin iştirakı ilə ölkənin seysmik risk xəritələrinin hazırlanması istiqamətində işlər aparılır.
Vətəndaş üçün bu o deməkdir ki, risk əsaslı modeldə sığorta haqqı bütün mülkiyyətçilər üçün eyni ümumi göstəricilərlə deyil, əmlakın risk göstəricilərinə görə hesablanacaq. Şöbə rəisi yeni modelin tətbiq tarixi və konkret tariflər barədə rəqəm açıqlamayıb.
Çıxarış elektron yoxlanılacaq
APA-nın məlumatına görə, Mərkəzi Bankın 2027–2030-cu illər üzrə inkişaf strategiyası çərçivəsində sığorta sektoru üçün bir neçə istiqamət nəzərdə tutulub: sığorta və təkrarsığorta bazarının inkişafı, icbari sığortaların əhatə dairəsinin genişləndirilməsi və effektivliyinin artırılması, eləcə də məlumat bazalarının və nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi.
“Məlumat bazaları dedikdə, məsələn, daşınmaz əmlakın sığortalanması zamanı əmlakın çıxarışının olub-olmaması və digər məlumatların əldə edilməsi nəzərdə tutulur. Hazırda avtomobillərin icbari sığortası üzrə sığorta şirkətləri Daxili İşlər Nazirliyinin məlumat bazasına daxil olaraq texniki pasportun nömrəsi və ya dövlət qeydiyyat nişanı vasitəsilə nəqliyyat vasitəsi haqqında məlumatları əldə edə bilirlər. Daşınmaz əmlakın sığortalanması ilə bağlı da oxşar layihənin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur”, – deyə R. Cəfərov bildirib.
Sürücülər üçün mövcud qaydalar
Şöbə rəisi xatırladıb ki, icbari sığorta müqavilələri, o cümlədən avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası artıq elektron formada rəsmiləşdirilir, kağız blanklara ehtiyac qalmayıb. Müqavilələr barədə məlumatlar İcbari Sığorta Bürosunun informasiya sistemində toplanır və vətəndaşlar öz sığorta tarixçələrini görə bilirlər.
Zərərlərin birbaşa tənzimlənməsi sistemi isə zərər çəkmiş sürücüyə qarşı tərəfin deyil, öz sığorta şirkətinə müraciət etməyə imkan verir. Bunun üçün qəzada iki avtomobil iştirak etməli, təqsirkar tərəf təqsirini etiraf etməli, insan sağlamlığına zərər dəyməməli və hər iki avtomobilin icbari sığortası olmalıdır. Zəncirvari qəza kimi hallarda zərər ümumi qaydada tənzimlənir.
R. Cəfərov fərdi risk qiymətləndirməsinin sürücülərə təsirini də izah edib: “Əvvəllər avtomobilin idarə edilməsi üçün başqa şəxsə etibarnamə verilməsi sığorta haqqına təsir edə və onun artmasına səbəb ola bilirdi. Yeni yanaşma isə sığortalının öz risk profilinin ayrıca qiymətləndirilməsinə imkan verir”.
KASKO üzrə vahid qaydalar
Şöbə rəisinin sözlərinə görə, 2024–2026-cı illəri əhatə edən Maliyyə Sektorunun İnkişaf Strategiyası çərçivəsində könüllü sığorta növləri üzrə vahid qaydalar hazırlanır. Əvvəllər KASKO kimi məhsullarda hər şirkətin öz qaydaları olduğundan müştərilər təklifləri müqayisə etməkdə çətinlik çəkirdi. Vahid qaydalar şərtləri müqayisəni asanlaşdırır, lakin şirkətlər sığorta haqqını müəyyənləşdirərkən öz risk iştahına uyğun müəyyən sərbəstliyi saxlayır.
R. Cəfərov həmçinin bildirib ki, bir müqavilə üzrə sığortaçının öz üzərində saxladığı riskin məcmu kapitala nisbəti üçün 10 faizlik hədd nəzərdə tutulur, bu həddi aşan hissə təkrarsığortaya ötürülə bilər.
Şərhlər