Avropa Şurasının Ümumavropa Dil Səriştəsi Çərçivəsi (CEFR) ingilis dili biliyini altı səviyyəyə bölür: A1 və A2 – başlanğıc, B1 və B2 – müstəqil, C1 və C2 – peşəkar istifadəçi. Cambridge English-in təxmini hesablamasına görə sıfırdan A1-ə çatmaq üçün təxminən 90–100, B2 üçün 500–600, C2 üçün isə 1000–1200 saat müəllim rəhbərliyi ilə təlim lazımdır; bir səviyyədən növbətisinə keçid orta hesabla 200 saat çəkir. Səviyyənizi Cambridge, British Council və EF SET-in pulsuz onlayn testləri ilə yoxlaya, BBC Learning English və British Council LearnEnglish kimi pulsuz resurslarla öyrənə bilərsiniz. Bakıda elan saytlarında ingilis dili kurslarının qiymətləri əsasən 40–120 manat aralığında göstərilir, lakin bu rəqəmlər format və müddətə görə çox fərqlənir.
CEFR səviyyələri: A1-dən C2-yə hansı səviyyədə nə bacarırsınız?
CEFR dili altı səviyyədə təsvir edir və hər səviyyə "nə bacarırsınız" prinsipi ilə ifadə olunur. Avropa Şurasının qlobal şkalasına əsaslanan qısa izah:
| Səviyyə | Qrup | Nə bacarırsınız |
|---|---|---|
| A1 | Başlanğıc istifadəçi | Gündəlik tanış ifadələri və çox sadə cümlələri anlayır, özünüzü təqdim edir, sadə suallar verirsiniz. |
| A2 | Başlanğıc istifadəçi | Ailə, alış-veriş, iş kimi yaxın mövzularda tez-tez işlənən ifadələri anlayır, sadə məlumat mübadiləsi edirsiniz. |
| B1 | Müstəqil istifadəçi | İş, məktəb, istirahət mövzularında aydın danışığın əsas fikrini tutur, səyahətdə əksər vəziyyətlərin öhdəsindən gəlirsiniz. |
| B2 | Müstəqil istifadəçi | Mürəkkəb mətnlərin əsas fikrini anlayır, daşıyıcı ilə gərginlik olmadan danışır, fikrinizi əsaslandırırsınız. |
| C1 | Peşəkar istifadəçi | Uzun, çətin mətnləri və gizli mənanı anlayır, dili təhsil və iş üçün çevik istifadə edirsiniz. |
| C2 | Peşəkar istifadəçi | Eşitdiyiniz və oxuduğunuz demək olar ki, hər şeyi asanlıqla anlayır, incə məna çalarlarını ifadə edirsiniz. |
CEFR konkret bir dilə bağlı deyil, ona görə ingilis, alman və ya rus dili üçün eyni şkala işlənir.
İngilis dilini öyrənmək neçə saat çəkir?
Cambridge English-ə görə hər CEFR səviyyəsindən növbətisinə keçmək üçün təxminən 200 saat "guided learning hours" – müəllim rəhbərliyi ilə təlim lazımdır. Aşağıdakı rəqəmlər sıfırdan başlayaraq yığılan (kumulyativ) saatlardır:
- A1 – 90–100 saat
- A2 – 180–200 saat
- B1 – 350–400 saat
- B2 – 500–600 saat
- C1 – 700–800 saat
- C2 – 1000–1200 saat
Cambridge bu rəqəmlərin yalnız istiqamət olduğunu bildirir: əvvəlki dil təcrübəsi, öyrənmə intensivliyi, yaş və dərsdən kənar məşğələ müddəti dəyişdirə bilər. Məsələn, həftədə 5 saat dərs keçən biri bir səviyyəni təxminən 40 həftəyə, həftədə 10 saat keçən isə təxminən 20 həftəyə qalxa bilər.
Öz səviyyənizi pulsuz necə yoxlaya bilərsiniz?
Ən sadə yol rəsmi təşkilatların pulsuz onlayn testlərindən birini keçməkdir; bu testlər rəsmi sertifikat əvəz etmir, yalnız təxmini səviyyə göstərir.
- Cambridge English "Test your English" – pulsuz, qısa test; çoxseçimli suallardan sonra sizə hansı Cambridge imtahanının uyğun olduğunu təklif edir.
- British Council online level test – pulsuzdur, qeydiyyat tələb edir; qrammatika, söz ehtiyatı və ifadələri yoxlayır, nəticəni təxmini CEFR səviyyəsi kimi verir.
- EF SET – pulsuz, CEFR-ə uyğunlaşdırılmış test; 50 dəqiqəlik versiya oxu və dinləməni, 90 dəqiqəlik versiya dörd bacarığı yoxlayır və pulsuz onlayn sertifikat verir.
Universitet və ya viza üçün sənəd lazımdırsa, qəbul edən qurumun hansı imtahanı tanıdığını əvvəlcədən dəqiqləşdirin.
Pulsuz resurslar, tətbiqlər və danışıq təcrübəsi
Pulsuz öyrənmək üçün ən etibarlı başlanğıc nöqtələri BBC Learning English və British Council LearnEnglish saytlarıdır.
- BBC Learning English – 1943-cü ildən fəaliyyət göstərir; materiallar asan, orta və çətin səviyyəyə bölünür. Hər həftə "6 Minute English", "The English We Speak", "Real Easy English" və "Learning English from the News" proqramlarının yeni buraxılışı çıxır; tələffüz, qrammatika bölmələri və səviyyə testi var.
- British Council LearnEnglish – A1–C1 səviyyələri üçün qrammatika, söz ehtiyatı, dinləmə, oxu və yazı materialları, audio və video bölmələri; yeniyetmələr üçün ayrıca LearnEnglish Teens saytı mövcuddur.
- Podkastlar və YouTube – hər iki təşkilatın rəsmi kanallarından istifadə edin; naməlum kanallarda səhv izahlar ola bilər.
- Tətbiqlər – söz ehtiyatı və gündəlik vərdiş üçün faydalıdır, lakin adətən danışıq və yazını tam inkişaf etdirmir; tətbiqi əsas yox, əlavə vasitə kimi istifadə edin.
Danışıq üçün: danışıq klubları, dil mübadiləsi tərəfdaşı, öz səsinizi yazıb dinləmək, eşitdiyinizi təkrarlamaq (shadowing) və həftədə ən azı bir neçə dəfə real ünsiyyət.
Bakıda ingilis dili kursları nə qədərdir: fərdi müəllim, yoxsa qrup?
Rəsmi qiymət statistikası yoxdur; 23 oktyabr 2026-cı il tarixində Lalafo.az-ın "İngilis dili kursları" bölməsinin ilk səhifəsindəki 20 elandan qiyməti göstərilənlər əsasən 40–120 manat aralığında idi, beş elanda qiymət razılaşma ilə idi. Elanların çoxunda qiymətin aylıq, yoxsa dərs başına olduğu, qrup, yoxsa fərdi dərs olduğu göstərilmir, ona görə müqayisə edərkən mütləq soruşun:
- qiymətə həftədə neçə dərs və neçə dəqiqə daxildir;
- qrupda neçə nəfər olur, səviyyə testi və sınaq dərsi varmı;
- dərslik ayrıca ödənilirmi, proqram hansı CEFR səviyyəsinə hesablanıb.
Qrup dərsi adətən daha ucuzdur, danışıq mühiti və intizam yaradır, lakin temp ortalama tələbəyə uyğunlaşdırılır. Fərdi müəllim zəif tərəflərinizə fokuslanır, qrafik çevikdir, imtahana konkret hazırlıq üçün əlverişlidir, amma saat başına daha baha başa gəlir. Çox vaxt ən səmərəli variant qrup dərsi ilə yanaşı pulsuz resurslarla müstəqil məşğələdir.
Hansı imtahanı seçmək lazımdır: IELTS, TOEFL, Cambridge, Duolingo və DİM
İmtahanı məqsədə görə seçin: xaricdə təhsil üçün IELTS və ya TOEFL ən geniş tanınır, Cambridge sertifikatları müddətsizdir, Duolingo English Test isə onlayn və sürətlidir.
- IELTS – Azərbaycanda mərkəzlər, qiymət və tarixlər barədə saytımızdakı ayrıca IELTS məqaləsinə baxın. Cambridge qurumlara iki ildən köhnə IELTS nəticəsini qəbul etməməyi tövsiyə edir.
- TOEFL iBT – 21 yanvar 2026-cı ildən oxu, dinləmə, danışıq və yazı bölmələri 1–6 şkalası ilə qiymətləndirilir və bu şkala CEFR-ə daha yaxın uyğunlaşdırılıb; keçid dövründə hesabatda köhnə 0–120 şkalası üzrə müqayisəli bal da verilir. Nəticə 2 il etibarlıdır.
- Cambridge B2 First və C1 Advanced – sertifikatın müddəti bitmir, lakin bəzi universitet və vizalar son iki-üç ilin nəticəsini tələb edə bilər. B2 First-də 180–190 bal C1, 160–179 bal B2 səviyyəsini göstərir; C1 Advanced-də 200–210 bal C2, 180–199 bal C1 deməkdir.
- Duolingo English Test – onlayn keçirilir, nəticə təxminən 2 günə çıxır, bal 10–160 şkalasındadır. Şirkətin məlumatına görə 6500-dən çox proqram testi qəbul edir; seçdiyiniz universitetin siyahısını yoxlayın.
- DİM – 11-ci sinif buraxılış imtahanında (qəbulun I mərhələsi) xarici dil fənni var: DİM-in 2024-cü il qaydasına görə 30 tapşırıq (dinləmə – 6, oxu – 8, qapalı – 16) və maksimum 100 bal. Bu, beynəlxalq sertifikat deyil; formatı hər il DİM-in saytından dəqiqləşdirin.
Altı aylıq nümunə öyrənmə planı
Həftədə təxminən 7–8 saat (dərs və müstəqil məşğələ birlikdə) ayırsanız, 6 ayda təxminən 180–200 saat toplanır ki, bu da Cambridge-in hesabına görə bir CEFR səviyyəsinə (məsələn, A2-dən B1-ə) yaxındır.
| Ay | Əsas hədəf | Həftəlik fəaliyyət |
|---|---|---|
| 1-ci ay | Səviyyəni yoxlamaq, baza qrammatika | Pulsuz test, 3 dərs, gündə 15 dəqiqə söz təkrarı |
| 2-ci ay | Dinləmə vərdişi | Hər gün qısa podkast, həftədə 2 dəfə "shadowing" |
| 3-cü ay | Danışıq | Danışıq klubu və ya tərəfdaşla 2 görüş, səs yazısı |
| 4-cü ay | Oxu və söz ehtiyatı | Səviyyəyə uyğun məqalələr, həftədə 50 yeni söz |
| 5-ci ay | Yazı | Həftədə 2 qısa mətn, müəllim və ya tərəfdaşdan rəy |
| 6-cı ay | Yekun qiymətləndirmə | Təkrar səviyyə testi, zəif bacarıqlar üzrə təkrar, növbəti hədəf |
Tez-tez verilən suallar
Sıfırdan B2 səviyyəsinə neçə saata çatmaq olar?
Cambridge English-ə görə təxminən 500–600 saat müəllim rəhbərliyi ilə təlim lazımdır. Həftədə 10 saat ilə bu, təxminən 50–60 həftə, yəni bir ildən bir qədər çox deməkdir.
Pulsuz onlayn test rəsmi sertifikat yerinə keçirmi?
Xeyr. Cambridge, British Council və EF SET testləri təxmini səviyyəni göstərir; universitet və vizalar adətən IELTS, TOEFL və ya Cambridge kimi rəsmi imtahan tələb edir.
Cambridge sertifikatının müddəti bitirmi?
Xeyr, Cambridge nəticələri müddətsizdir. Lakin qəbul edən qurum son iki-üç ilin nəticəsini istəyə bilər.
Yalnız tətbiqlə ingilis dilini öyrənmək mümkündürmü?
Söz ehtiyatı və vərdiş üçün faydalıdır, lakin danışıq və yazı üçün canlı təcrübə, müəllim və ya tərəfdaş rəyi lazımdır.
B2 First imtahanından C1 sertifikatı almaq olarmı?
Bəli. 180–190 bal toplayan namizədə B2 First sertifikatında C1 səviyyəsi göstərilir.
Mənbə: Council of Europe – CEFR Global scale, Council of Europe – The CEFR Levels, Cambridge English – Guided learning hours, Cambridge English – Test your English, Cambridge English – Results, Cambridge English – Certificate validity, British Council LearnEnglish, British Council – Online English level test, BBC Learning English, EF SET, ETS – TOEFL iBT scores, Duolingo English Test, Duolingo English Test – Accepting institutions, DİM – Buraxılış imtahanı fənləri və balların hesablanması, Lalafo.az – İngilis dili kursları elanları (23.10.2026)
Şərhlər