Hərbi xidmət 2026: çağırış yaşı, xidmət müddəti, möhlət hüququ və çağırışdan azad olunma

2026-cı ildə Azərbaycanda müddətli həqiqi hərbi xidmətə 18 yaşından 30 yaşınadək kişi vətəndaşlar çağırılır. Xidmət müddəti adi çağırışçılar üçün 18 ay, ali təhsili olanlar üçün 12 aydır. Çağırış ildə dörd dəfə – yanvar, aprel, iyul və oktyabr aylarında – Prezidentin sərəncamı ilə keçirilir; son sərəncam 2026-cı il oktyabrın 1-dən 30-dək çağırışı nəzərdə tutur. Möhlət təhsil, ailə vəziyyəti və sağlamlıq əsasında verilir; elmi dərəcəsi olanlar və səhhətinə görə yararsız sayılanlar xidmətdən azad edilir. Aşağıda bütün qaydaları "Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında" Qanuna əsasən izah edirik.

Çağırış yaşı: 35 deyil, 30

Ən vacib yenilik yaş həddi ilə bağlıdır. 2024-cü ilin dekabrında Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi qanunla müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışın yuxarı yaş həddi 35-dən 30-a endirildi. Qanunun əvvəlki redaksiyasında "18 yaşından 35 yaşınadək" ifadəsi "18 yaşından 30 yaşınadək" ilə əvəzlənib. Bu yaşa qədər möhlət hüququnu itirməmiş şəxslər dinc dövrdə müddətli həqiqi hərbi xidmətdən azad olunur və ehtiyata keçirilir.

Praktikada bu belə işləyir: 2026-cı il oktyabr çağırışına görə 2008-ci ildə doğulmuş və çağırış gününədək 18 yaşı tamam olmuş, habelə 1996–2007-ci illərdə doğulmuş, yaşı 30-dək olan, xidmət keçməmiş, möhlət hüququ olmayan və xidmətdən azad edilməmiş vətəndaşlar çağırılır.

İlkin hərbi qeydiyyat: 16–17 yaşda yerli səfərbərlik və çağırış orqanlarında aparılır.
Çağırış yaşı: 18 yaşı tamam olandan 30 yaşınadək.
30 yaş tamam olduqda: şəxs çağırılmır, ehtiyata keçirilir.

Xidmət müddəti 2026

Qanunun 38.1.1-ci maddəsinə görə müddətli həqiqi hərbi xidmətin müddəti ali təhsili olanlar üçün 1 il, qalan əsgər, matros və çavuşlar üçün 1 il 6 aydır. 2025–2026-cı illərdə əsgərlərin xidmət müddətinin qısaldılması rəsmən qəbul edilməyib; 2025-ci ilin dekabrında qəbul olunan dəyişiklik yalnız ehtiyatdan çağırılan və ya müqavilə ilə könüllü daxil olan zabitlərin dinc dövrdəki xidmət müddətini 1 il 6 aydan 1 ilə endirib.

Kateqoriya	Müddət	Əsas
Orta və ya orta ixtisas təhsilli çağırışçı	18 ay	Qanun, maddə 38.1.1
Ali təhsili olan çağırışçı (bakalavr və yuxarı)	12 ay	Qanun, maddə 38.1.1
Ehtiyatdan müddətli xidmətə çağırılan zabit	12 ay	2025-ci il dekabr dəyişikliyi
Müqaviləli (bağlaşma əsasında) hərbi xidmət	Bağlaşma müddətinə görə	Qanun, maddə 38

Diqqət: 12 aylıq müddət ali təhsil haqqında sənədi (diplomu) olan çağırışçılara şamil edilir; sənədin hansı formada tələb olunduğunu yerli çağırış idarəsində dəqiqləşdirin.

2026-cı ilin çağırış dövrləri

Azərbaycanda çağırış ildə dörd dəfə keçirilir və hər dəfə Prezidentin ayrıca sərəncamı ilə təsdiqlənir. Eyni sərəncamla xidmət müddətini başa vuran əsgərlər ehtiyata buraxılır.

Yanvar: 2026-cı il yanvarın 1-dən 30-dək (sərəncam 2025-ci ilin noyabrında imzalanıb).
Aprel: aprelin 1-dən 30-dək (ənənəvi qrafik; sərəncamı president.az-da dəqiqləşdirin).
İyul: iyulun 1-dən 30-dək (ənənəvi qrafik; sərəncamı dəqiqləşdirin).
Oktyabr: 2026-cı il oktyabrın 1-dən 30-dək (sərəncam 2 sentyabr 2026).

Çağırışın icrasını Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti (SHXÇDX) və onun yerli idarələri həyata keçirir. Çağırışçı yaşayış yeri üzrə çağırış komissiyasına dəvət olunur, tibbi müayinədən keçir və komissiyanın qərarı ilə xidmətə göndərilir, möhlət alır və ya azad edilir.

Möhlət hüququ: kimlər təxirə sala bilər?

Möhlət xidmətdən azad etmir, yalnız müəyyən müddətə təxirə salır. Qanun üç qrup əsas nəzərdə tutur.

Təhsilə görə möhlət (maddə 21)

2024-cü ilin dekabrında qəbul edilmiş dəyişikliklərə görə əyani təhsil alanlara möhlət belə verilir:

Bakalavriat: təhsili bitirənədək, lakin 24 yaşdan çox olmamaqla;
Magistratura: təhsili bitirənədək, lakin 26 yaşdan çox olmamaqla;
Doktorantura (adyunktura): təhsili bitirənədək;
Əsas (baza ali) tibb təhsili və rezidentura: təhsili bitirənədək;
Xaricdə əyani təhsil: bakalavriat, magistratura və doktorantura səviyyələrində təhsili bitirənədək;
Pillələr arası keçid: bir pilləni bitirdikdən sonra növbətisinə qəbul olunanadək 3 ay (beynəlxalq təqaüd proqramı iştirakçıları üçün 6 ay).

Qiyabi və distant təhsil möhlət hüququ vermir. Təhsildən xaric edilən və ya akademik məzuniyyətə çıxan tələbə möhlət hüququnu itirir.

Ailə vəziyyətinə görə möhlət (maddə 19)

himayəsində başqa övladı olmayan I qrup əlil ata və ya ana olanlara;
himayəsində 3 və daha çox uşağı olanlara;
himayəsində I qrup əlil arvadı olanlara;
himayəsində 18 yaşınadək və ya I qrup əlil qardaşı və ya bacısı olanlara (başqa himayəçi yoxdursa).

Sağlamlığa görə möhlət (maddə 20)

Hərbi-həkim komissiyası tərəfindən müvəqqəti yararsız sayılanlara hər dəfə 1 ildən artıq olmamaq şərtilə, ümumilikdə 3 ilədək möhlət verilir. Müddət bitdikdə təkrar müayinə keçirilir: şəxs ya yararlı sayılıb çağırılır, ya da tamamilə yararsız hesab edilərək azad olunur.

Çağırışdan azad olunma (maddə 23)

sağlamlıq vəziyyətinə görə hərbi xidmətə yararsız hesab edilənlər;
fəlsəfə doktoru və ya elmlər doktoru elmi dərəcəsi olanlar;
30 yaşı tamam olanadək möhlət hüququnu itirməmiş şəxslər (ehtiyata keçirilir);

Ağır cinayətə görə məhkum olunmuş və ya cinayət təqibi altında olan şəxslər istintaq və cəza müddətində çağırılmır.

Alternativ və müqaviləli xidmət

Konstitusiyanın 76-cı maddəsi əqidəsi hərbi xidmətə zidd olan vətəndaşlar üçün alternativ xidmət imkanını nəzərdə tutsa da, alternativ xidmət haqqında ayrıca qanun hələ qəbul edilməyib; buna görə praktikada alternativ xidmət tətbiq olunmur.

Müqaviləli (bağlaşma əsasında) hərbi xidmət isə mövcuddur: müddətli xidməti bitirən əsgərlər, ehtiyatda olanlar və müəyyən şərtlərlə ali təhsilli gənclər Müdafiə Nazirliyi və digər güc strukturları ilə bağlaşma imzalaya bilərlər. Bağlaşma müddəti, yaş və sağlamlıq tələbləri hər qurum üzrə fərqlidir – aktual şərtləri mod.gov.az və shxcdx.gov.az saytlarında dəqiqləşdirin.

Tez-tez verilən suallar

2026-cı ildə hərbi xidmət müddəti neçə aydır?

Adi çağırışçılar üçün 18 ay, ali təhsili (bakalavr və yuxarı) olanlar üçün 12 ay. Əsgərlər üçün müddətin qısaldılması barədə rəsmi qərar yoxdur.

31 yaşım var, xidmət keçməmişəm – çağırıla bilərəmmi?

Xeyr. 2025-ci ildən çağırışın yuxarı həddi 30 yaşdır; 30 yaşı tamam olanadək möhlət hüququnu itirməmisinizsə, dinc dövrdə xidmətdən azad olunur və ehtiyata keçirilirsiniz. Möhlət hüququ olmadan yayınmış şəxslər üçün isə məsuliyyət məsələsini hüquqşünasla dəqiqləşdirin.

Magistraturada oxuyuram, möhlət alıram?

Əyani magistratura tələbəsisinizsə, təhsili bitirənədək, lakin 26 yaşdan çox olmamaqla möhlət verilir. Bakalavrı bitirdikdən sonra magistraturaya qəbul olunanadək 3 ay möhlət saxlanılır.

Xaricdə oxuyuram, nə etməliyəm?

Xarici ali məktəbdə əyani təhsil alanlara bakalavr, magistr və doktorantura səviyyələrində möhlət verilir. Bunun üçün təhsil müəssisəsindən arayışı və Təhsil Nazirliyinin tanınma sənədlərini yaşayış yeri üzrə SHXÇDX idarəsinə təqdim etmək lazımdır.

Çağırış nə vaxt olur?

İldə dörd dəfə – yanvar, aprel, iyul və oktyabr aylarının 1-dən 30-dək. Hər çağırış Prezidentin sərəncamı ilə elan olunur.

Alternativ xidmət keçmək mümkündürmü?

Hazırda yox – alternativ xidmət haqqında qanun qəbul edilmədiyi üçün bu mexanizm tətbiq olunmur.

Mənbələr

Son yenilənmə: 4 oktyabr 2026. Məlumatlar dəyişə bilər; rəsmi mənbələri yoxlayın.