Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi oktyabrın 23-də Xankəndidə keçirilən “SOCGOV 2026” beynəlxalq forumunda DOST mərkəzlərində göstərilən xidmətlərin 90 faizdən çoxunun elektronlaşdırıldığını açıqlayıb. “Ağıllı idarəetmə üçün rəqəmsal təhlil” mövzusunda təşkil olunan tədbirdə sosial xidmətlərdə süni intellekt və rəqəmsal analitikanın tətbiqi müzakirə edilib, forum Bəyannamənin qəbulu ilə yekunlaşıb.
Forumun təşkilatçısı nazirliyin tabeliyindəki DOST Agentliyi olub. Tədbirdə müxtəlif ölkələrdən hökumət rəsmiləri, yerli və beynəlxalq ekspertlər iştirak ediblər. Təşkilatçıların bildirdiyinə görə, məqsəd dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha əlçatan, çevik və şəffaf etmək üçün innovativ həlləri müəyyənləşdirmək və ağıllı idarəetmə sahəsində təcrübə mübadiləsi aparmaq idi.
Süni intellekt hansı sahələrdə tətbiq olunur
Açılışda çıxış edən əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev nazirliyin fəaliyyətində süni intellektin bir neçə istiqaməti əhatə etdiyini bildirib. Bunlar əlilliyin qiymətləndirilməsi, məşğulluq xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi, inzibati proseslərin avtomatlaşdırılması və vətəndaşlarla rəqəmsal qarşılıqlı əlaqənin inkişafıdır. Nazir sosial xidmətlərin elektronlaşdırılması üzrə görülən işlərdən danışarkən DOST mərkəzlərindəki xidmətlərin böyük əksəriyyətinin artıq elektron formaya keçirildiyini xatırladıb.
Anar Əliyev həmçinin 2018-ci ildən bəri ölkədə beş sosial islahat paketinin icra olunduğunu, bu paketlər üçün illik əlavə maliyyə vəsaitinin 8 milyard manat təşkil etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə sosial ödənişlərin artırılmasını nəzərdə tutan altıncı sosial islahat paketi hazırlanır. Nazir forumun Xankəndidə keçirilməsinin simvolik əhəmiyyət daşıdığını, bunun azad edilmiş ərazilərdə qurulan yeni həyatı və ağıllı şəhər konsepsiyasını təqdim etməyə imkan verdiyini vurğulayıb.
Türkiyə və Özbəkistanın rəqəmsal təcrübəsi
Türkiyənin əmək və sosial müdafiə naziri Vedat Işıkhan dövlət xidmətlərinin rəqəmsal transformasiyasının əhəmiyyətindən danışıb. O bildirib ki, 2025-ci ilin sonuna olan məlumata görə, Türkiyənin “e-Dövlət Qapısı” portalının istifadəçilərinin sayı 68 milyonu ötüb, portal vasitəsilə 9 mindən çox xidmət göstərilir.
Özbəkistan Milli Sosial Müdafiə Agentliyinin direktor müavini Sirojiddin Abdullayev jurnalistlərə açıqlamasında ölkəsində xidmətlərin 80 faizə qədərinin rəqəmsal formada göstərildiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bu, sosial dəstəyə ehtiyacı olan vətəndaşlara evdən çıxmadan xidmət almaq imkanı verir. Rəsmi Azərbaycan və Özbəkistan arasında sosial xidmətlər sahəsində iyirmiyə yaxın əməkdaşlığın həyata keçirildiyini, DOST mərkəzlərinin təcrübəsi əsasında Özbəkistanda İNSON mərkəzlərinin yaradıldığını bildirib. “Sosial müdafiə sistemində qarşıya qoyulan məqsədlərə nail olmaq üçün rəqəmsallaşdırmanın genişləndirilməsi və insan amilinin minimuma endirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır”, – deyə o vurğulayıb.
Prezident yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədri Ülvi Mehdiyev isə “ASAN xidmət” modelini dövlət xidmətlərində innovativ idarəetmənin uğurlu nümunəsi kimi təqdim edib. Onun fikrincə, model inzibati prosedurların sadələşdirilməsinə və dövlət-vətəndaş münasibətlərində etimadın güclənməsinə töhfə verir.
Panel müzakirəsi və Bəyannamə
Beynəlxalq Sosial Təminat Assosiasiyasının baş katibi Marselo Abi-Ramiya Kaytano və Avropa Sosial Şəbəkəsinin sədri Kristyan Fille video-müraciətlərində süni intellektin və məlumatlara əsaslanan həllərin sosial təminatı daha əlçatan, operativ və inklüziv edə biləcəyini qeyd ediblər. DOST Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Fərid Məmmədovun moderatorluğu ilə keçirilən “İnnovasiya sürət istəyir, dövlət isə qayda – balans necə qurulmalıdır?” panelində Moldova, Yunanıstan, Azərbaycan və Lüksemburq nümayəndələri çıxış ediblər. Proqrama TEDx formatında debatlar və tematik işçi qruplarının müzakirələri də daxil olub.
Forumun yekununda qəbul edilən Bəyannamədə SOCGOV təşəbbüsünün sosial idarəetmənin gələcəyinə dair beynəlxalq dialoq və tərəfdaşlıq üçün davamlı platforma kimi inkişaf etdirilməsi dəstəklənib. Sənəddə sosial siyasətin formalaşdırılmasında etibarlı məlumatlardan, müasir analitik vasitələrdən və faktlara əsaslanan qərar qəbuletmə mexanizmlərindən istifadənin genişləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.
Kontekst: dövlət qurumlarında süni intellekt
Forum dövlət idarəçiliyində süni intellektlə bağlı müzakirələrin gündəmdə olduğu dövrə təsadüf edir. Oktyabrın 20-də Bakıda keçirilən tədbirdə ölkədə süni intellektin təhlükəsiz tətbiqi ilə bağlı yeni tələblərin qəbul olunacağı və dövlət qurumlarının süni intellekt sistemlərinin təhlükəsizlik auditindən keçiriləcəyi açıqlanmışdı. Xankəndi forumu çərçivəsində “ASAN xidmət” və Qarabağ Universitetinin birgə tədbiri də keçirilib, Türkiyə və Özbəkistan nümayəndə heyətləri Zəfər Parkını və universiteti ziyarət ediblər.
Şərhlər