2026-cı ilin oktyabr ayı etibarilə Azərbaycanda xaricdən poçt və ya karqo şirkəti ilə gələn bağlamalar üçün rüsumsuz limit bir təqvim ayında 300 ABŞ dollarıdır (çatdırılma haqqı daxil). Limit Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 20 sentyabrda qüvvəyə minmiş qərarı ilə 1000 dollardan 300 dollara endirilib və o vaxtdan dəyişməyib; limiti 100 dollara endirmək barədə yayılan xəbərləri Dövlət Gömrük Komitəsi rəsmən təkzib edib. Limitdən artıq hissə üçün gömrük rüsumu və 18% ƏDV ödənilir – praktikada artıq məbləğin təxminən 36%-i. Hər bağlama "Smart Customs" tətbiqində elektron bəyan edilməlidir və 2026-cı il iyunun 1-dən bəyannamə yalnız elektron imza (SİMA, ASAN İmza və ya token) ilə təsdiqlənir.
Gömrük limiti 2026: nə qədər və necə hesablanır?
Nazirlər Kabinetinin "Fiziki şəxslər tərəfindən gömrük sərhədindən keçirilən malların gömrük rəsmiləşdirilməsinin sadələşdirilmiş qaydaları"na dəyişiklik edən 2020-ci il qərarına əsasən fiziki şəxs bir təqvim ayı ərzində:
- beynəlxalq poçt göndərişi və ya daşıyıcı (karqo) şirkəti vasitəsilə ümumi gömrük dəyəri 300 ABŞ dollarına qədər olan malları;
- özü ilə (müşayiət olunan baqajda) 800 ABŞ dollarına qədər olan malları
gömrük ödənişləri olmadan gətirə bilər. Vacib nüanslar: limit bir dəfəlik deyil – ay ərzində bir neçə bağlama ala bilərsiniz, əsas odur ki, cəmi 300 dolları keçməsin. Çatdırılma (karqo) haqqı malın gömrük dəyərinə daxil edilir. Eyni və ya oxşar maldan 2 ədəddən çox gətirildikdə limitdən asılı olmayaraq artıq hissəyə gömrük ödənişi tətbiq oluna bilər, çünki bu, kommersiya məqsədi kimi qiymətləndirilir. Məbləğlər gömrük rəsmiləşdirilməsi günü Mərkəzi Bankın məzənnəsi ilə manata çevrilir (oktyabr 2026-da 1 $ = 1,70 ₼, yəni limit təxminən 510 manatdır).
Limit aşıldıqda nə qədər ödənilir?
Limiti keçən hissə üçün gömrük rüsumu və əlavə dəyər vergisi (18%) hesablanır. Rəsmi izahatlarda bu, artıq məbləğin 36%-i həcmində vahid dərəcə kimi göstərilir (15% rüsum + rüsum daxil edilmiş məbləğdən 18% ƏDV ≈ 35,7%). Nümunə:
| Ayın bağlamaları (çatdırılma daxil) | Rüsumsuz hissə | Artıq hissə | Təxmini ödəniş (36%) |
|---|---|---|---|
| 250 $ | 250 $ | 0 $ | 0 ₼ |
| 300 $ | 300 $ | 0 $ | 0 ₼ |
| 400 $ | 300 $ | 100 $ | ≈ 36 $ (≈ 61 ₼) |
| 700 $ (noutbuk) | 300 $ | 400 $ | ≈ 144 $ (≈ 245 ₼) |
Dəqiq məbləği Smart Customs tətbiqi bəyannamə təsdiqləndikdən sonra avtomatik göstərir; ödəniş tətbiqin içində bank kartı ilə edilir. Ödəniş edilməyənə qədər bağlama terminalda saxlanılır və bəzi daşıyıcılar gündəlik anbar haqqı (0,50 ₼-dan) tutur. Bu rəqəmlər təxmini hesablamadır – mal növündən asılı olaraq rüsum dərəcəsi fərqlənə bilər, rəsmi məbləği customs.gov.az və tətbiqdən dəqiqləşdirin.
Smart Customs: bağlamanı necə bəyan etməli?
2021-ci il yanvarın 1-dən fiziki şəxslərin xaricdən sifarişlərinin "Sadələşdirilmiş bəyannamə – elektron ticarət" sistemi (Smart Customs) vasitəsilə bəyan edilməsi məcburidir. Addımlar:
- "Smart Customs" tətbiqini Google Play / App Store-dan yükləyin və ya e.customs.gov.az portalına daxil olun.
- 2026-cı il iyunun 1-dən FİN və şifrə ilə giriş ləğv edilib – SİMA İmza (pulsuz, ən sürətli), ASAN İmza və ya elektron imza tokeni ilə daxil olun.
- "Yeni bəyannamə" bölməsində bağlamanın izləmə (tracking) nömrəsini, göndərən ölkəni və mağazanı, daşıyıcı şirkəti (məsələn, Camex, Starex, Azərpoçt) seçin.
- Hər mal növü üçün ayrıca sətir yaradın: adı, kateqoriyası, sayı, dəyəri (çatdırılma daxil) və valyutası. İnvoys və ya sifariş ekranının şəklini yükləyin.
- Bəyannaməni elektron imza ilə təsdiqləyin. Limit aşılıbsa hesablanan məbləği tətbiqdə ödəyin.
Bəyannaməni bağlama hələ xaricdəki anbarda olarkən, izləmə nömrəsi əldə edən kimi vermək tövsiyə olunur; bəyan edilməmiş bağlama Azərbaycanda gömrük yoxlamasında saxlanılır və geri göndərilə bilər. Karqo şirkətlərinin çoxu sifariş kabinetində bəyannaməyə birbaşa keçid verir, bəzi şirkətlər isə 300 dollar limit daxilində bəyanı müştəri adına özü aparır.
Populyar saytlar və çatdırılma üsulları
Trendyol (Türkiyə)
Azərbaycanda ən çox sifariş verilən xarici mağazadır. Trendyol-un Azərbaycana birbaşa beynəlxalq çatdırılması mövcuddur, lakin çeşid məhduddur; istifadəçilərin əksəriyyəti Türkiyə saytında karqo şirkətinin verdiyi İstanbul anbar ünvanını göstərir. İstanbuldan Bakıya hava yolu ilə çatdırılma adətən 3–7 gündür.
Temu, AliExpress, Shein (Çin)
Temu və AliExpress Azərbaycana birbaşa göndəriş edir – bağlamalar Azərpoçt və ya tərəfdaş kuryerlərlə 10–25 günə çatır, çatdırılma müəyyən məbləğdən yuxarı pulsuzdur. Alternativ olaraq karqo şirkətlərinin Çin anbarından istifadə etmək olar (7–15 gün). Hər iki halda Smart Customs bəyannaməsi alıcının üzərinə düşür.
Amazon, eBay (ABŞ)
Amazon-un bir çox məhsulu Azərbaycana birbaşa göndərilmir, ona görə karqo şirkətlərinin ABŞ (Delaware, Nyu-Cersi) ünvanlarından istifadə olunur. Çatdırılma 7–14 gün çəkir. Litium batareyalı cihazlar və maye məhsullar üçün xüsusi tariflər tətbiq edilir.
Karqo şirkətləri: qiymət və müddət cədvəli
Aşağıdakı rəqəmlər 2026-cı ilin oktyabrı üçün bazar ortalamasını əks etdirir və Bakıda filialdan götürmə şərti ilə 1 kq fiziki çəkiyə görədir. Həcmi çəki (uzunluq × en × hündürlük / 6000) faktiki çəkidən çox olduqda ona görə hesablanır. Tariflər tez-tez dəyişir – sifarişdən əvvəl şirkətin kalkulyatorunda yoxlayın.
| Şirkət | Türkiyə (1 kq) | ABŞ (1 kq) | Çin (1 kq) | Orta müddət |
|---|---|---|---|---|
| Camex | ≈ 5–6 $ | ≈ 8–9 $ | ≈ 9–10 $ | Türkiyə 3–5 gün, ABŞ 7–12 gün |
| Starex (Aras Kargo) | ≈ 5–6 $ | ≈ 8 $ | ≈ 9–10 $ | Türkiyə 2–5 gün |
| Azexpress (Azex) | ≈ 4–5 $ | ≈ 7–8 $ | ≈ 8–9 $ | Türkiyə 3–7 gün |
| Expargo, Vadi, Limak, Kango, Mover | ≈ 3,5–5 $ | ≈ 6,5–8 $ | ≈ 7,5–9 $ | Türkiyə 3–7 gün, Çin 10–15 gün |
| Azərpoçt (birbaşa poçt) | Satıcı ödəyir / pulsuz | Satıcı ödəyir | Çox vaxt pulsuz | 10–30 gün |
Bir çox şirkət 0,5 kq-a qədər kiçik bağlamalar üçün 1 dollardan başlayan xüsusi tarif, qapıya çatdırılma üçün isə əlavə 2–5 manat haqq tətbiq edir. Starex 2024-cü ildə Türkiyənin "Aras Kargo" şirkəti tərəfindən alınıb və Türkiyədən çatdırılmada ən geniş şəbəkəyə malikdir.
Azərpoçt ilə gələn bağlamalar
Satıcının birbaşa poçtla (China Post, PTT, USPS və s.) göndərdiyi bağlamalar Azərbaycana daxil olduqda Azərpoçtun beynəlxalq poçt mübadilə məntəqəsində gömrük nəzarətindən keçir. Bu bağlamalar da Smart Customs-da bəyan edilməlidir; bəyan olunmayan göndərişlər gömrükdə dayandırılır və alıcıya SMS bildirişi gəlir. Bağlama poçt şöbəsinə çatdıqdan sonra şəxsiyyət vəsiqəsi ilə götürülür; Bakıda qapıya çatdırılma əlavə ödənişlidir. Beynəlxalq göndərişi Azərpoçtun saytında və ya "17track" kimi xidmətlərdə izləmə nömrəsi ilə izləmək olar. Azərpoçt saxlama müddəti bitdikdən sonra bağlamanı göndərənə qaytarır, ona görə bildiriş gəldikdə 30 gün ərzində götürmək lazımdır.
Qadağan və məhdudlaşdırılmış mallar
- Silah, döyüş sursatı, partlayıcı və radioaktiv maddələr;
- Narkotik və psixotrop maddələr, onların hazırlanması üzrə texnologiya;
- Zorakılıq, pornoqrafiya və terroru təbliğ edən materiallar;
- Reseptli dərmanlar (şəxsi istifadə üçün məhdud miqdar və həkim resepti ilə istisna ola bilər), bitki və heyvan mənşəli məhsullar – fitosanitar/baytarlıq sertifikatı tələb olunur;
- Karqo şirkətlərinin qəbul etmədiyi mallar: hava yolu ilə mobil telefonların bəzi partiyaları, powerbank və litium batareyalar, maye və tozşəkilli məhsullar, tibbi maskalar, qiymətli zinət əşyaları, maqnit məhsulları – hər şirkətin siyahısı fərqlidir;
- Mobil telefonlar: Azərbaycanda istifadə üçün IMEI qeydiyyatı tələb olunur, bu, gömrük ödənişindən ayrı prosedurdur.
Geri qaytarma və mübahisələr
Karqo şirkətinin anbar ünvanına göndərilən mal satıcıya qaytarılmalı olduqda prosedur iki mərhəlidir: mal hələ Türkiyə/ABŞ anbarındadırsa, şirkətin kabinetində "geri qaytarma" sorğusu verilir və anbar bağlamanı satıcıya qaytarır (əlavə haqq tutula bilər). Mal artıq Azərbaycana gəlibsə, geri göndərmə beynəlxalq poçt tarifi ilə alıcının hesabına olur və əvvəl ödənilmiş gömrük ödənişlərinin qaytarılması üçün Dövlət Gömrük Komitəsinə yazılı müraciət tələb olunur. Trendyol birbaşa çatdırılmada 14 gün ərzində pulsuz qaytarma təklif edir; Temu və AliExpress isə çox vaxt malı geri göndərmədən pulu qaytarır. Mal zədəli gəlibsə, bağlamanı açarkən video çəkin və 24–48 saat ərzində daşıyıcıya pretenziya verin.
Tez-tez verilən suallar
Rüsumsuz limit 300 dollar hər bağlama üçündür, yoxsa ay üçün?
Bir təqvim ayı üçündür. Ay ərzində bütün bağlamaların dəyəri (çatdırılma daxil) cəmlənir; 300 dolları keçən hissəyə ödəniş tətbiq olunur.
Limit 2026-cı ildə dəyişibmi?
Xeyr, oktyabr 2026 etibarilə qüvvədə olan rəsmi limit 2020-ci ildən bəri 300 dollardır. Dəyişiklik yalnız Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə edilə bilər; yeni xəbərləri customs.gov.az-dan izləyin.
Bəyannaməni verməsəm nə olar?
Bağlama gömrükdə saxlanılır, anbar haqqı yığılır və müəyyən müddətdən sonra göndərənə qaytarıla və ya müsadirə edilə bilər. Daşıyıcı şirkət də bəyannaməsiz bağlamanı təhvil vermir.
Smart Customs-a FİN ilə girə bilərəmmi?
2026-cı il iyunun 1-dən xeyr – yalnız SİMA İmza, ASAN İmza və ya elektron imza tokeni ilə giriş mümkündür. SİMA pulsuzdur və tətbiqdə bir neçə dəqiqəyə qurulur.
Ailə üzvlərinin adına sifariş verib limiti artırmaq olarmı?
Limit hər fiziki şəxsə ayrıca tətbiq olunur, lakin bağlama həmin şəxsin adına, onun FİN-i ilə bəyan edilməli və onun tərəfindən götürülməlidir. Başqasının adından sui-istifadə gömrük qaydalarının pozulması sayılır.
İkinci əl və ya hədiyyə mallar da limitə daxildir?
Bəli, gömrük dəyəri malın faktiki alış qiyməti və ya bazar dəyəri əsasında hesablanır; hədiyyə göndərişlər də 300 dollarlıq aylıq limitə daxildir.
Mənbə: Dövlət Gömrük Komitəsi, Nazirlər Kabinetinin qərarı (FED.az), AzerNews, Tech.az, Vadi.az, FED.az
Şərhlər