Dövlət qulluğuna qəbul üzrə növbəti test imtahanı Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən 5 noyabr 2026-cı il tarixində Bakı və Naxçıvan şəhərlərində kompüter vasitəsilə keçirilir. Qeydiyyat 2 oktyabr saat 15:00-dan 22 oktyabr saat 18:00-dək DİM-in elektron xidmətlər portalında (exidmet.dim.gov.az) aparılır, bunun üçün əvvəlcə ekabinet.dim.gov.az saytında şəxsi kabinet yaradılmalı və imtahan haqqı ödənilməlidir. İmtahan inzibati rəhbər (A növü – AB, AC qrupları) və inzibati icraçı (B növü – BA, BB qrupları) vəzifələri üzrə keçirilir: BA və BB qrupları saat 10:00-da, AB və AC qrupları saat 16:00-da. Test 4 bölmədən – qanunvericilik, məntiqi təfəkkür, informasiya texnologiyaları və Azərbaycan dili – ibarətdir, uğurlu namizədlərə 5 il qüvvədə olan sertifikat verilir və onlar müsahibə mərhələsinə buraxılırlar.
Kim dövlət qulluğuna müraciət edə bilər
"Dövlət qulluğu haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununun 27-ci maddəsinə görə dövlət qulluğuna qəbul edilmək hüququ 16 yaşına çatmış, müvafiq vəzifənin tələblərinə uyğun peşə hazırlığına malik olan və dövlət dilini sərbəst bilən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarına aiddir. İrq, milliyyət, din, dil, cins, sosial mənşə, əmlak vəziyyəti və yaşayış yerinə görə məhdudiyyət qoyulmur. Praktikada inzibati vəzifələr üçün ali təhsil, yardımçı vəzifələr üçün isə tam orta təhsil tələb olunur; ali təhsilin ixtisası konkret vəzifənin tələblərinə uyğun olmalıdır. Hər vəzifə üçün tələb olunan ixtisas, dövlət qulluğu stajı və ümumi iş stajı DİM-in "Dövlət qulluğunda karyera bələdçisi" xidmətində (eservices.dim.gov.az) yoxlanıla bilər.
Qanunun 27.2-ci maddəsinə əsasən aşağıdakı şəxslər dövlət qulluğuna qəbul edilə bilməz:
- məhkəmə qərarı ilə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan və ya məhdud fəaliyyət qabiliyyətli sayılanlar;
- məhkumluğu ödənilməmiş və ya götürülməmiş şəxslər;
- bilavasitə tabeliyində işləyəcəyi dövlət qulluqçusu ilə yaxın qohumluq və ya qudalıq əlaqəsi olanlar;
- barəsində tibbi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edilməsinə dair qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı olanlar.
İnzibati vəzifələrin təsnifatı və vəzifə qrupları
Qanunun 11-ci maddəsinə görə inzibati vəzifələr ali təsnifata və birincidən yeddinciyədək 7 təsnifata bölünür. Ali–dördüncü təsnifatlara aid vəzifələr (məsələn, aparat rəhbərləri, mərkəzi orqanların bölmə rəhbərləri) müsahibə və ya qulluqda yüksəliş yolu ilə tutulur. Açıq müsabiqə, yəni DİM-in test imtahanı və sonrakı müsahibə, əsasən beşinci–yeddinci təsnifata aid vakant vəzifələr (mütəxəssislər, məsləhətçilər, yerli bölmələrin rəhbər və müavinləri) üçün elan edilir. Test imtahanında isə vəzifələr aşağıdakı qruplara ayrılır:
| Vəzifə növü | Qrup | Altqruplar | Nümunə vəzifələr |
|---|---|---|---|
| A – inzibati rəhbər | AB | AB1–AB4 | şöbə və sektor müdirləri, aparat rəhbərinin müavinləri |
| A – inzibati rəhbər | AC | AC1–AC4 | yerli və regional bölmələrin rəhbərləri və müavinləri |
| B – inzibati icraçı | BA | BA1–BA4 | baş məsləhətçi, aparıcı məsləhətçi, böyük məsləhətçi |
| B – inzibati icraçı | BB | BB1–BB4 | məsləhətçi, mütəxəssis və digər icraçı vəzifələr |
Altqrupun rəqəmi (1–4) vəzifənin təsnifatına və orqanın kateqoriyasına görə dəyişir; sertifikat məhz altqrup üzrə (məsələn, BB3 və ya AC2) verilir və eyni və ya daha aşağı altqrupların vakansiyalarına müraciət etməyə imkan yaradır.
Qəbulun mərhələləri: test, müsahibə, kadr ehtiyatı, təyinat
- Test imtahanı. DİM ildə bir neçə dəfə (adətən 2–3 dəfə) kompüter əsaslı test keçirir. Nəticələr imtahan günü və ya ertəsi gün DİM saytında elan olunur, apellyasiya üçün 2–3 gün vaxt verilir.
- Sertifikatın alınması. Testdən keçən namizədlər DİM-in elan etdiyi müddətdə (adətən 10 iş günü ərzində) portalda ərizə formasını doldurur, ali təhsil diplomunu, əmək kitabçasını və ad-soyad dəyişikliyinə dair sənədləri skan edib yükləyirlər. Sertifikat 5 il qüvvədədir.
- Müsahibə. Dövlət orqanı vakant vəzifə üzrə müsabiqə (ümumi müsahibə) elan edəndə sertifikatı olan namizədlər 30 gün ərzində müraciət edir; müsahibə sənəd qəbulu bitdikdən sonra 30 gün ərzində DİM-də keçirilir (Qanun, maddə 28.3–28.5).
- Kadr ehtiyatı. Müsahibədən uğurla keçən, lakin vəzifəyə təyin olunmayan namizədlər ehtiyat kadrlar siyahısına daxil edilir; sonradan oxşar vakansiyalara bu siyahıdan təyinat aparıla bilər. Siyahıda olmaq barədə arayış eservices.dim.gov.az-dan alınır.
- Təyinat və staj. Müsabiqədən keçən namizədlər 5 iş günü ərzində orqan rəhbərinə təqdim olunur. Rəhbər onlardan birini 1 il müddətinə stajçı kimi qəbul edir, staj müsbət nəticələnərsə, namizəd 6 ay sınaq müddəti ilə dövlət qulluğuna götürülür, sonra daimi dövlət qulluğuna qəbul haqqında əmr verilir (maddə 28.6).
Test imtahanının fənləri və proqramları
DİM-in rəsmi proqramlarına əsasən dövlət qulluğuna qəbulun test mərhələsi 4 bölmədən ibarətdir. Hər bölmənin proqramı DİM-in elektron xidmətlər portalında PDF şəklində yerləşdirilib və vəzifə qrupuna görə (AB, AC, BA, BB) hansı mövzuların soruşulacağı cədvəllə göstərilib:
| Bölmə | Əsas mövzular | Proqramın son versiyası |
|---|---|---|
| Qanunvericilik | Konstitusiya; "Dövlət qulluğu haqqında" Qanun; İnzibati və yardımçı vəzifələrin Təsnifat Toplusu; etik davranış qaydaları; korrupsiyaya qarşı mübarizə; vətəndaşların müraciətləri; informasiya əldə etmək; dövlət sirri; normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanunu | 01.06.2026 |
| Məntiqi təfəkkür | verbal tapşırıqlar (analogiya, anaqram, mətn təhlili), fiqurlarla bağlı tapşırıqlar, məntiqi-riyazi tapşırıqlar | 18.07.2024 |
| İnformasiya texnologiyaları | informatikanın əsasları, kompüterin quruluşu, alqoritmləşdirmə, proqram təminatı, əməliyyat sistemləri, Windows 11, ofis proqramları, şəbəkə və internet | 30.09.2026 |
| Azərbaycan dili | fonetika, orfoqrafiya, leksika, morfologiya, sintaksis, nitq mədəniyyəti, üslubiyyat, əməli yazı nümunələri, durğu işarələri | 16.02.2026 |
Sualların sayı, hər bölmənin çəkisi və müvəffəqiyyət üçün minimal bal vəzifə qrupuna görə fərqlənir və imtahan elanı ilə birlikdə DİM tərəfindən müəyyən edilir; A növü (rəhbər) qruplarda qanunvericilik bölməsinin həcmi və tələb olunan bal B növünə nisbətən yüksəkdir. Konkret sual sayını və keçid balını qeydiyyatdan əvvəl DİM-in cari elanından və proqram sənədlərindən dəqiqləşdirin. İmtahan ərzində kağız lüğət, telefon və ya digər köməkçi vasitələrdən istifadəyə icazə verilmir.
Qeydiyyat, portal və imtahan haqqı
Qeydiyyat yalnız elektron qaydada aparılır. Ardıcıllıq belədir: ekabinet.dim.gov.az-da şəxsi kabinet yaradılır (FİN və mobil nömrə ilə), epayment.dim.gov.az-da göstərilən üsullardan biri ilə (bank kartı, hesab.az, e-pul, bank filialları, terminallar) kabinetin balansına vəsait köçürülür, sonra exidmet.dim.gov.az portalında "Dövlət qulluğuna qəbul üzrə test imtahanında iştirak üçün onlayn qeydiyyat" xidmətində ərizə doldurulur və vəzifə qrupu seçilir. İmtahan haqqının məbləği seçilən qrupa görə elektron ərizə proqramında göstərilir; DİM-in qeydinə görə qeydiyyatdan keçib imtahana gəlməyən namizədlərin ödədiyi məbləğ geri qaytarılmır. Qeydiyyatın sonunda "İmtahana buraxılış vərəqəsi" formalaşır – onu çap edib şəxsiyyət vəsiqəsi ilə birlikdə imtahana gətirmək lazımdır. Vakant vəzifələr üzrə müsabiqə və ümumi müsahibə elanları da eyni portalda ("Elanlar" bölməsi) yerləşdirilir.
2025–2026-cı illərdə imtahan tarixləri
| İmtahan tarixi | Qeydiyyat dövrü | Qruplar | Şəhər |
|---|---|---|---|
| 23 yanvar 2025 | 24 dekabr 2024 – 14 yanvar 2025 | AB, AC, BA, BB (1 520 yer) | Bakı |
| 15 may 2025 | 11 aprel – 1 may 2025 | AB, AC, BA, BB | Bakı, Naxçıvan |
| 5 iyul 2026 | iyun 2026 | AC, BA, BB | Bakı |
| 5 noyabr 2026 | 2–22 oktyabr 2026 | AB, AC, BA, BB | Bakı, Naxçıvan |
Cədvəldən göründüyü kimi, qeydiyyat adətən imtahandan təxminən 3–5 həftə əvvəl başlayır və 2–3 həftə davam edir. Növbəti imtahanların tarixi DİM-in "Xəbərlər" bölməsində və rəsmi sosial şəbəkə hesablarında elan olunur.
Ümumi müsabiqə, ümumi müsahibə və daxili müsahibə fərqi
Qanunun 29-cu maddəsinə görə beşinci–yeddinci təsnifata aid vakant vəzifə yarandıqda dövlət orqanının rəhbəri bir ay ərzində üç yoldan birini seçməlidir:
- Müsabiqə (ümumi müsabiqə) – kənardan gələn hər bir vətəndaş üçün açıqdır: DİM-in test sertifikatı + müsahibə. Yeni başlayanlar üçün əsas yol budur.
- Ümumi müsahibə – artıq inzibati vəzifədə qulluq keçən və ixtisas dərəcəsi olan dövlət qulluqçuları, habelə azı 5 il qulluq stajı olub inzibati vəzifədə çalışmış şəxslər üçün keçirilir; test imtahanı tələb olunmur.
- Daxili müsahibə – ilk növbədə həmin dövlət orqanının öz əməkdaşları arasında keçirilir və qulluqda yüksəliş üçün istifadə olunur.
Hər üç halda müsahibəni DİM təşkil edir, qrafik və nəticələr exidmet.dim.gov.az-da dərc olunur.
Hazırlıq mənbələri
- DİM-in rəsmi proqramları və test nümunələri – exidmet.dim.gov.az portalının "Test imtahanı proqramları" bölməsi;
- DİM-in "Dövlət qulluğu" seriyasından qanunvericilik, məntiq və informatika üzrə hazırlıq vəsaitləri (DİM-in nəşriyyat satış məntəqələrində və onlayn mağazada);
- e-qanun.az – proqrama daxil olan qanunların cari mətni (Konstitusiya, "Dövlət qulluğu haqqında", "Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında", "Vətəndaşların müraciətləri haqqında" və s.);
- "Abituriyent" jurnalının dövlət qulluğu üzrə xüsusi buraxılışları və əvvəlki illərin test nümunələri;
- DİM-in Dövlət Qulluğunun İdarəetmə Xidməti ilə birgə keçirdiyi etik davranış və korrupsiyaya qarşı mübarizə təlimlərinin materialları.
Tez-tez verilən suallar
2026-cı ildə növbəti dövlət qulluğu imtahanı nə vaxtdır?
5 noyabr 2026-cı ildə; qeydiyyat 2 oktyabr 15:00-dan 22 oktyabr 18:00-dək exidmet.dim.gov.az portalında aparılır.
Sertifikat neçə il qüvvədədir?
Test imtahanı sertifikatı 5 il qüvvədədir; bu müddətdə eyni və ya daha aşağı altqrup üzrə elan olunan müsabiqələrə dəfələrlə müraciət etmək olar.
Ali təhsilim yoxdur, dövlət qulluğuna girə bilərəmmi?
İnzibati vəzifələr üçün ali təhsil tələb olunur. Tam orta təhsillə yalnız yardımçı vəzifələrə (texniki, xidməti vəzifələr) müraciət etmək mümkündür.
Testdən keçdim, amma vakansiya yoxdur – nə etməliyəm?
Sertifikatı aldıqdan sonra exidmet.dim.gov.az-da müsabiqə və ümumi müsahibə elanlarını izləyin və öz altqrupunuza uyğun vakant vəzifəyə 30 gün ərzində müraciət edin. Müsahibədən keçib təyin olunmasanız, ehtiyat kadrlar siyahısına düşürsünüz.
İmtahana gəlməsəm, pul geri qaytarılırmı?
Xeyr. DİM-in şərtlərinə görə qeydiyyatdan keçib imtahanda iştirak etməyən namizədlərin ödədiyi məbləğ geri qaytarılmır.
Kadr ehtiyatına düşən şəxs nə qədər müddətə siyahıda qalır?
Ehtiyat kadrlar siyahısında olma müddəti və şərtləri müvafiq Qaydalarla tənzimlənir; arayışı eservices.dim.gov.az-ın "Ehtiyat kadrlar" bölməsindən almaq olar. Dəqiq müddəti DİM-dən və ya Dövlət Qulluğunun İdarəetmə Xidmətindən dəqiqləşdirin.
Mənbə: Dövlət İmtahan Mərkəzi – 5 noyabr 2026 imtahanına qeydiyyat elanı, DİM – Dövlət qulluğuna qəbul, DİM – Test imtahanı proqramları, "Dövlət qulluğu haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu (e-qanun.az), AZƏRTAC
Şərhlər