Azərbaycanda ali məktəblərə qəbul Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) keçirdiyi iki mərhələli imtahanla aparılır: birinci mərhələ (buraxılış imtahanı) üç fəndən 300 bala, ikinci mərhələ (ixtisas qrupu üzrə qəbul imtahanı) 400 bala qiymətləndirilir və ümumi maksimum bal 700-dür. 2026-cı ildə I–IV qruplarda ixtisas seçiminə buraxılmaq üçün ümumi bal əksər ixtisaslar üzrə ən azı 200 (bəzi ixtisaslarda 150) olmalı idi; avqustda keçirilən ixtisas seçiminin nəticəsində 58 947 nəfər ali təhsil müəssisələrinə qəbul olundu.
Qəbul prosesi necə qurulub: iki mərhələ
DİM-in qaydalarına görə abituriyent əvvəlcə birinci mərhələdə təhsil alacağı dilə uyğun olaraq Azərbaycan dili (və ya rus dili), xarici dil və riyaziyyat fənlərindən imtahan verir. Bu mərhələ 11-ci sinif məzunları üçün həm də buraxılış imtahanı sayılır və nəticəsi iki tədris ili ərzində qüvvədədir. Maksimum bal 300-dür: Azərbaycan dili 30 sual, xarici dil 30 sual, riyaziyyat 25 sual əsasında nisbi bal hesablanır.
İkinci mərhələ ixtisas qrupları üzrə keçirilir, yalnız cari tədris ili üçün etibarlıdır və maksimum 400 bal verir. Hər qrupda üç fənn əmsallı (1,5; 1,5; 1) hesablanır. Ümumi bal iki mərhələnin cəmidir, ixtisas seçimində abituriyentlər məhz bu 700 ballıq şkala üzrə sıralanır.
Beş ixtisas qrupu və fənlər
| Qrup | İmtahan fənləri (ikinci mərhələ) | Tipik ixtisaslar |
|---|---|---|
| I (RK) | Riyaziyyat, fizika, kimya | Mühəndislik, tikinti, kimya texnologiyası |
| I (Rİ) | Riyaziyyat, fizika, informatika | İnformasiya texnologiyaları, kompüter mühəndisliyi |
| II | Riyaziyyat, coğrafiya, tarix | İqtisadiyyat, biznes, maliyyə, idarəetmə |
| III (DT) | Dil, tarix, ədəbiyyat | Hüquq, filologiya, tarix, jurnalistika |
| III (TC) | Dil, tarix, coğrafiya | Beynəlxalq münasibətlər, sosial elmlər, turizm |
| IV | Biologiya, kimya, fizika | Tibb, stomatologiya, əczaçılıq, biologiya |
| V | İkinci mərhələ yoxdur, birinci mərhələ + qabiliyyət imtahanı | Musiqi, rəssamlıq, dizayn, idman, memarlıq |
I və III qruplarda abituriyent üçüncü fənni (kimya/informatika, ədəbiyyat/coğrafiya) seçdiyi ixtisasa görə müəyyən edir. V qrup üzrə qəbul isə birinci mərhələnin balı və müvafiq ali məktəbdə keçirilən qabiliyyət imtahanının nəticəsi ilə aparılır.
2026-cı ilin minimum keçid balları
İxtisas seçiminə buraxılmaq üçün DİM hər il minimum bal tələbi elan edir. 2026/2027 tədris ili üçün 11 avqust 2026-da açıqlanan şərtlər belədir:
| Qrup | Dövlət sifarişli (ümumi / II mərhələ) | Ödənişli (ümumi / II mərhələ) |
|---|---|---|
| I | 200 / 100 (riyaziyyat, fizika, informatika kimi bəzi ixtisaslarda 250 / 100) | 200 / 100 (bir sıra ixtisaslarda 150 / 50) |
| II | 200 / 100 | 150 / 50 |
| III | 200 / 100 | 150 / 50 |
| IV | 200 / 100 | 150 / 50 |
| V | Birinci mərhələ balı + qabiliyyət imtahanından keçid qiyməti | Eyni şərt |
Tədris dili ingilis olan ixtisaslara müraciət üçün birinci mərhələdə xarici dildən ən azı 40 nisbi bal toplamaq tələb olunur (ayrı-ayrı universitetlər üçün istisnalar var). Nəzərə alın ki, bu rəqəmlər yalnız müsabiqəyə buraxılma həddidir; konkret ixtisasın real keçid balı müsabiqə nəticəsində formalaşır və populyar ixtisaslarda (tibb, hüquq, İT) 600 balı keçir.
2026-cı ilin qəbul təqvimi
- Qeydiyyat: qəbul imtahanının birinci cəhdi üçün ərizələr 18 fevral – 5 mart 2026 tarixlərində elektron xidmətlər portalı vasitəsilə qəbul edilib.
- Buraxılış (birinci mərhələ) imtahanları: 11-ci sinif üçün 9 mart (I zona) və 15 mart (II zona); eksternat və Naxçıvan üçün 19 aprel.
- Qəbul imtahanının birinci cəhdi: II və III qruplar – 24 may, I və IV qruplar – 7 iyun.
- İkinci cəhd üçün qeydiyyat: 8 iyun 2026, saat 23:59-dək (60 332 abituriyent qeydiyyatdan keçmişdi).
- Qəbul imtahanının ikinci cəhdi: II və III qruplar – 5 iyul, I və IV qruplar – 12 iyul (III qrup üçün əlavə coğrafiya imtahanı da 12 iyul).
- İxtisas seçimi: 12–19 avqust 2026.
- Yerləşdirmənin nəticələri: 22 avqust 2026.
- Universitetdə qeydiyyat: 8 sentyabr 2026-dək my.gov.az portalı üzərindən.
İki cəhddən yüksək olan nəticə müsabiqədə nəzərə alınır. 2027-ci ilin təqvimi DİM tərəfindən ayrıca elan olunacaq; tarixlər adətən dekabr–yanvar aylarında dim.gov.az saytında dərc edilir.
Müraciət necə edilir
- Abituriyent DİM-in elektron xidmətlər portalında (eservices.dim.gov.az) və ya „Elektron hökumət” portalında şəxsi kabinet açır, „Abituriyentin elektron ərizəsi”ni doldurur, ixtisas qrupunu, tədris dilini və üçüncü fənni seçir.
- İmtahan tarixi və yeri „İmtahana buraxılış vərəqəsi” ilə bildirilir; vərəqə portaldan yüklənir.
- İxtisas seçimi zamanı „Abituriyentin elektron ixtisas seçimi ərizəsi”ndə ən çoxu 15 ixtisas kodu göstərilir. Eyni ixtisası həm dövlət sifarişli, həm ödənişli formada seçmək üçün kod iki dəfə yazılır.
- Subbakalavrlar (kollec məzunları) yalnız öz təhsil istiqamətinə uyğun ixtisasları seçə bilər.
- Pulsuz məsləhət üçün DİM 9 ali məktəbdə və regional imtahan mərkəzlərində „Abituriyent Məsləhət Mərkəzləri”, 50-dən çox rayonda isə səyyar mərkəzlər açır.
Ödənişlər və təhsil haqqı
Yerləşdirmə iki formada aparılır: dövlət sifarişi (təhsil dövlət büdcəsindən ödənilir) və ödənişli əsaslarla (illik təhsil haqqını tələbə ödəyir). 2026-cı ildə 28 108 nəfər dövlət sifarişi, 317 nəfər dövlət hesabına, 30 522 nəfər ödənişli əsaslarla qəbul olunub. Təhsil haqqı hər universitet və ixtisas üzrə fərqlidir və ali məktəblərin saytlarında elan edilir. Qəbul imtahanının ikinci cəhdində iştirak və DİM-in sınaq imtahanları ödənişlidir; cari iştirak haqqını qeydiyyat zamanı portalda və ya DİM-in rəsmi elanında dəqiqləşdirin.
2026-cı ilin qəbul statistikası
| Qrup | Dövlət sifarişli | Ödənişli | Cəmi |
|---|---|---|---|
| I | 14 689 | 4 309 | 19 177 |
| II | 4 223 | 11 301 | 15 524 |
| III | 4 224 | 11 030 | 15 332 |
| IV | 3 497 | 1 064 | 4 621 |
| V | 1 475 | 2 818 | 4 293 |
Ümumilikdə 87 146 abituriyent müsabiqədə iştirak edib. Dövlət sifarişli yerlərin böyük hissəsi I qrupa (mühəndislik və İT) ayrılır; II və III qruplarda isə yerlərin çoxu ödənişlidir, ona görə bu qruplarda dövlət sifarişi üçün rəqabət daha sərtdir.
Tez-tez verilən suallar
Buraxılış imtahanının nəticəsi neçə il qüvvədədir?
Birinci mərhələnin (buraxılış imtahanının) nəticəsi iki tədris ili üçün etibarlıdır. Yəni 2026-da imtahan verən abituriyent 2027-də yalnız ikinci mərhələdə iştirak edə bilər. İkinci mərhələnin nəticəsi isə yalnız cari il üçün keçərlidir.
Hər iki cəhddə iştirak məcburidirmi?
Xeyr. Abituriyent bir və ya iki cəhddə iştirak edə bilər; ixtisas seçimində daha yüksək nəticə nəzərə alınır. İkinci cəhd üçün ayrıca qeydiyyatdan keçmək lazımdır.
Bir neçə ixtisas qrupu üzrə imtahan vermək olarmı?
Bəli, abituriyent ərizədə bir neçə qrup seçə bilər; hər qrup üzrə ayrıca imtahan verilir və ixtisas seçimində müvafiq qrupların ixtisasları birlikdə göstərilə bilər.
200 bal toplayan hər kəs universitetə düşür?
Xeyr. 200 (bəzi ixtisaslarda 150) bal yalnız ixtisas seçiminə buraxılma həddidir. Yerləşdirmə müsabiqə əsasında, yəni həmin ixtisasa müraciət edənlərin balına və plan yerlərinin sayına görə aparılır.
SAT nəticəsi ilə qəbul mümkündürmü?
Ayrı-ayrı universitetlər (məsələn, ADA Universiteti) SAT nəticəsi ilə qəbul aparır; 2026-cı ildə bu yolla 520 nəfər qəbul olunub. Şərtlər universitetin öz elanında göstərilir.
Nəticəyə etiraz etmək olarmı?
Bəli. İmtahan nəticələri açıqlandıqdan sonra DİM müəyyən müddət ərzində apellyasiya üçün müraciət qəbul edir; müraciət elektron kabinetdən göndərilir və cavab yazılı şəkildə bildirilir.
Mənbələr
- DİM – Bakalavriat üzrə qəbul qaydaları
- DİM – Ali təhsil müəssisələrinə ixtisas seçimi başlanıb
- Modern.az – İxtisas seçiminə buraxılma şərtləri (11 avqust 2026)
- APA – İxtisas seçiminin nəticələri: 58 947 nəfər qəbul olunub
- Muallim.edu.az – Qəbul imtahanının 2-ci cəhdi üçün qeydiyyat
- sec.az – 2026 imtahan təqvimi
Son yenilənmə: 29 sentyabr 2026. Rəsmi qaydalar dəyişə bilər; müraciətdən əvvəl rəsmi mənbələri yoxlayın.
Şərhlər