Masallı Bakıdan yol ilə təxminən 230 km, Yardımlı isə 286 km cənubdadır: avtomobillə Masallıya 3–3,5, Yardımlıya 4–4,5 saata çatmaq olur. 2026-cı ilin oktyabrı etibarilə Bakı–Astara sərnişin qatarı işləmir, ona görə əsas variant avtobus və ya şəxsi avtomobildir. Masallının əsas cazibəsi rayon mərkəzindən təxminən 13 km aralıdakı İstisu termal bulaqlarıdır: suyun temperaturu 60°C-yə çatır, giriş haqqı təxminən 5 manatdır. Yardımlıda isə 20 min hektardan çox fıstıq, vələs və palıd meşəsi, Peştəsər silsiləsi və dağ kəndləri sizi gözləyir. Qonaq evində gecəlik təxminən 40–70 manatdır, ən uyğun mövsüm may–oktyabr aylarıdır, iki rayonu gəzmək üçün 2 gün kifayət edir.
Bakıdan Masallı və Yardımlıya necə getmək olar
Yol Bakı–Ələt–Salyan istiqamətində cənub magistralı ilə gedir. Masallı Lənkərandan əvvəl, magistraldan bir qədər qərbdə yerləşir. Yardımlıya isə Masallıdan Viləşçay dərəsi boyunca qalxan dağ yolu ilə çatılır; Vikipediyanın məlumatına görə Yardımlı şəhəri Masallıdan təxminən 76 km aralıdadır.
| Nəqliyyat | Marşrut | Təxmini vaxt | Təxmini xərc |
|---|---|---|---|
| Avtobus | Bakı Beynəlxalq Avtovağzalı – Masallı | 3,5–4 saat | 8–9 manat |
| Avtobus | Bakı Beynəlxalq Avtovağzalı – Yardımlı | 5–5,5 saat | 10–11 manat |
| Şəxsi avtomobil | Bakı–Salyan–Masallı–Yardımlı | 4–4,5 saat | yanacaq xərci |
| Qatar | Ələt–Astara xətti | sərnişin reysi yoxdur | – |
2024-cü ilin iyulundan rayonlararası avtobus marşrutlarında gediş haqqının yuxarı həddi 1 km üçün 3,7 qəpikdir; cədvəldəki bilet qiymətləri bu tavana əsasən hesablanıb. Reys saatlarını avtovağzalın kassasından dəqiqləşdirin, Yardımlıya birbaşa reyslər azdır. Ələt–Astara dəmir yolu xəttində hazırda yalnız yük daşınır: ADY-nin 2026-cı ilin sentyabrında verdiyi açıqlamaya görə xəttin yenidən qurulması 2027–2028-ci illərdə başa çatacaq. Masallı–Yardımlı yolunda yağışlı mövsümdə sürüşmələr qeydə alınıb, ona görə payız və qışda yolun vəziyyətini əvvəlcədən öyrənin.
Masallı İstisu: termal su və müalicə mərkəzləri
AZƏRTAC-ın məlumatına görə, İstisu bulağı Masallı rayon mərkəzindən təxminən 13 km aralıda, Dəmbəlov dağının ətəyində qayalardan çıxır. Suyun temperaturu təxminən 60°C-dir, mütəxəssislər onunla 15 dəqiqədən artıq təmasda olmağı tövsiyə etmirlər. Bulağın tərkibini XX əsrin 60-cı illərində masallılı alim Mirkazım Aslanlı-Sərəng öyrənib. Yerli mütəxəssislər suyu revmatizm, oynaq ağrıları, bəzi dəri və mədə-bağırsaq xəstəlikləri zamanı faydalı sayırlar; ürək-damar xəstəliyiniz varsa və ya hamiləsinizsə, əvvəlcə həkimlə məsləhətləşin.
Azerbaijan.travel portalı "Masallı İstisu" sağlamlıq mərkəzini bölgənin ən böyük və ən köhnə termal kompleksi kimi təqdim edir:
- ərazidə iki sanatoriya, kiçik termal hovuzlar və böyük açıq isti hovuz var;
- tibbi heyət müayinə aparır, masaj və fizioterapiya prosedurları təklif olunur;
- giriş haqqı təxminən 5 manat, masaj 10–25 manatdır;
- kompleks may–oktyabr aylarında hər gün 10:00–18:00 arası işləyir.
Viləşçayın üzərindəki yamacda yerləşən "Fatimeyi-Zəhra" müalicə mərkəzi bir dəfəyə 200 nəfərədək qonaq qəbul edir, meşədə və hovuzların yanında kotteclər var. Qiymətləri və boş yerləri yay aylarında əvvəlcədən soruşun.
Yanardağ və Yanar bulaq: qarışdırmayın
Azerbaijan.travel-ə görə, Masallı–Yardımlı yolunun üstündə, Viləşçay yaxınlığında Yanardağ istirahət mərkəzi var. Burada kükürdlü su və torpaqdan çıxan qaz səbəbindən qayalar yanır; alovu görmək üçün təxminən 200 pillə qalxmaq lazımdır. Mərkəzdə termal vannalar da fəaliyyət göstərir, giriş haqqı 5 manat, iş vaxtı may–sentyabr aylarında 09:00–18:00-dır.
Suyu yanan məşhur "Yanar bulaq" isə Masallıda deyil, Astara rayonunun Ərçivan kəndindədir. Bəzi turizm saytları onu səhvən Masallının Ərkivan kəndinə aid edir. Yanar bulağı Lənkəran və ya Astara səfərinə əlavə edə bilərsiniz – bu bölgələr ayrıca bələdçilərimizdə təsvir olunub.
Masallı şəhəri və Ərkivan kəndi
Masallı rayonunun sahəsi 720 km², əhalisi 2020-ci ildə təxminən 228 min nəfər olub. Rayonun ən böyük çayı Viləşdir, dağlıq hissədə 16 870 hektar enliyarpaqlı meşə var. Yanvarda orta temperatur 2,1°C, iyulda 24,6°C-dir.
- Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi – yeni üçmərtəbəli binası 2016-cı ilin sentyabrında açılıb. Vikipediyaya görə muzeydə Eneolit dövründən XX əsrə qədər 7 000-dən çox eksponat saxlanılır.
- Ərkivan – şəhərdən təxminən 2 km qərbdə, Viləş çayının sağ sahilində yerləşir. 2014-cü ildə əhalisi 15 654 nəfər olub və ölkənin ən böyük kənd icmalarından sayılır. 1985-ci ildə burada Üst Paleolit dövrünə aid daş alətlər tapılıb, kənd vaxtilə Talış xanlığının Daştvənd mahalına daxil olub.
Yardımlı: dağ meşələri, Peştəsər və Vərgədüz
Yardımlı şəhəri dəniz səviyyəsindən 1 068 metr hündürlükdə yerləşir, 2020-ci ildə əhalisi 7 623 nəfər olub. Rayonun sahəsi təxminən 667 km²-dir, İranla 96 km sərhədi var. Meşələr 20 536 hektar ərazini tutur: əsasən fıstıq, vələs və palıd ağaclarıdır, heyvanlardan tülkü, canavar, çaqqal və porsuq yaşayır. Orta illik temperatur 11,9°C, illik yağıntı 586 mm-dir, buna görə yayda Masallıya nisbətən xeyli sərin olur.
- Peştəsər silsiləsi – Talış dağlarının bu qolunun ən hündür zirvəsi 2 244 metrdir. Eyni adlı Peştəsər kəndi silsilənin yamacında, Arvana çayının yaxınlığında yerləşir.
- Arvana – rayonun dağ kəndlərindən biridir. 46 km uzunluğunda Yardımlı–Dəman–Arvana yolu 23 yaşayış məntəqəsini birləşdirir, onun 20 km-lik hissəsi 2013-cü ildə yenidən qurularaq istifadəyə verilib.
- Vərgədüz – 1930-cu illərin əvvəlində rayon bu kəndin adı ilə Vərgədüz rayonu adlanırdı, sonra Yardımlı adını alıb.
- Yardımlı şəhəri – kiçik tarix muzeyi, məscid və müharibə xatirə abidəsi var.
Meşə cığırları işarələnməyib, mobil rabitə bəzi dərələrdə zəifdir. Uzun piyada marşrutlara yerli bələdçi ilə çıxın, gənələrə qarşı uzun şalvar və bağlı ayaqqabı geyinin.
Yerli mətbəx, qiymətlər və gecələmə
Masallı və Yardımlı Talış mətbəxi ilə tanınır. Mütləq dadılmalı yemək ləvəngidir: toyuq və ya balıq qoz, soğan və alça turşusu ilə doldurulub sobada bişirilir. Cənub bölgəsində yetişən çay hər süfrənin ayrılmaz hissəsidir, dağ kəndlərində isə bazarda və yol kənarında bal almaq olar. Yardımlı ətrafında əsas kənd təsərrüfatı bitkisi tütündür.
| Xərc | Təxmini qiymət |
|---|---|
| İstisu kompleksinə giriş | 5 manat |
| Masaj (İstisu) | 10–25 manat |
| Yanardağ istirahət mərkəzinə giriş | 5 manat |
| Fərdi qonaq evi (2 nəfər, gecəlik) | 40–70 manat |
| Yardımlıda sadə otel (gecəlik) | 40–45 manatdan |
| Masallı–Yardımlı yolunda kottec (bütün ev) | 190–200 manatdan |
| Kafedə nahar (1 nəfər) | 15–25 manat |
Otel qiymətləri rezervasiya saytlarında 2026-cı ilin oktyabrına göstərilən başlanğıc qiymətlərdir və mövsümə görə dəyişir. Yay aylarında və bayramlarda İstisu ətrafındakı yerləri ən azı bir həftə əvvəl bron edin.
İki günlük marşrut və mövsüm
| Gün | Vaxt | Proqram |
|---|---|---|
| 1-ci gün | Səhər | Bakıdan çıxış, Salyan istiqamətində yol (3–3,5 saat) |
| 1-ci gün | Günorta | Masallı: Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Ərkivan kəndi, nahar (ləvəngi) |
| 1-ci gün | Axşamüstü | İstisu: termal hovuzlar, gecələmə İstisu ətrafında və ya Masallıda |
| 2-ci gün | Səhər | Masallı–Yardımlı yolu, Yanardağ istirahət mərkəzi |
| 2-ci gün | Günorta | Yardımlı şəhəri, meşədə gəzinti, Peştəsər və Arvana istiqamətində mənzərəli yol |
| 2-ci gün | Axşam | Bakıya qayıdış (4,5–5 saat) və ya Yardımlıda gecələmə |
Ən rahat mövsüm may–iyun və sentyabr–oktyabr aylarıdır: hava mülayim olur, İstisu kompleksi açıqdır. İyul–avqustda Masallıda isti olur, bu aylarda sərin Yardımlıda gecələmək daha rahatdır. Qışda dağ yollarında qar və buz ola bilər. Vaxtınız çoxdursa, səfəri Lənkəran, Astara və Lerikə uzada bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
Bakıdan Masallıya qatarla getmək olarmı?
Xeyr. 2026-cı ilin oktyabrı etibarilə Ələt–Astara xəttində yalnız yük qatarları hərəkət edir, sərnişin reysinin bərpası 2027–2028-ci illərdən sonra gözlənilir.
Masallı İstisunun suyu neçə dərəcədir?
Təxminən 60°C. Suyla 15 dəqiqədən artıq təmasda olmaq tövsiyə edilmir, xroniki xəstəliyiniz varsa, əvvəlcə həkimə müraciət edin.
"Yanar bulaq" Masallıdadırmı?
Xeyr, məşhur Yanar bulaq Astara rayonunun Ərçivan kəndindədir. Masallıda isə Masallı–Yardımlı yolunda Yanardağ istirahət mərkəzi var.
Yardımlıya hansı fəsildə getmək daha yaxşıdır?
May–oktyabr ayları. Şəhər 1 068 metr hündürlükdə olduğu üçün yayda sərin keçir, qışda isə dağ yolları qarlı ola bilər.
İki rayonu gəzmək üçün neçə gün lazımdır?
Əsas yerlər üçün 2 gün kifayətdir: birinci gün Masallı və İstisu, ikinci gün Yanardağ və Yardımlı meşələri.
Mənbə: Azerbaijan.travel – Masallının isti və müalicəvi suları, AZƏRTAC – Masallı İstisu bulağı, Vikipediya – Masallı rayonu, Vikipediya – Ərkivan, Vikipediya – Yardımlı rayonu, Vikipediya – Yardımlı, Vikipediya – Peştəsər, Vikipediya – Arvana, Vikipediya – Vərgədüz, Vikipediya – Astara rayonu (Yanar bulaq), President.az – Masallı Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, President.az – Yardımlı–Dəman–Arvana yolu, Oxu.az – Bakı–Astara sərnişin qatarı, Metro.gov.az – rayonlararası tariflər
Şərhlər