Göygöl Milli Parkı Gəncədən təxminən 40 km cənubda, Kiçik Qafqazın şimal yamacında yerləşir; Bakıdan məsafə 370 km-ə yaxındır və avtomobillə 5–5,5 saat çəkir. Park 1 aprel 2008-ci ildə 1925-ci ildən fəaliyyət göstərən Göygöl Dövlət Təbiət Qoruğunun əsasında yaradılıb, bu gün sahəsi 12 755 hektardır. Əsas məkan 1139-cu il zəlzələsində Kəpəz dağının uçması nəticəsində yaranmış, dəniz səviyyəsindən təxminən 1 556 metr hündürlükdəki Göygöl gölüdür. Parka giriş ödənişlidir: son açıq məlumatlara görə, bilet nəfər başına 2 manatdır, Maralgölə isə park avtobusu ilə əlavə ödənişlə qalxılır. Səfər üçün ən yaxşı dövr may–oktyabr, xüsusilə meşənin sarı-qırmızı rəngə boyandığı oktyabr ayıdır.
Bakıdan Göygölə necə getmək olar
Marşrutun əsas keçid nöqtəsi Gəncədir. Bakıdan üç əsas variant var:
- Qatar + taksi. Azərbaycan Dəmir Yollarının Bakı–Gəncə qatarları yolu təxminən 4,5 saata qət edir. 1 noyabr 2024-cü ildən daxili reyslərdə dinamik qiymət tətbiq olunur: standart sinfin baza qiyməti 15 manatdır, bileti bir neçə həftə əvvəl alanda bir qədər ucuz, həftəsonu və bayram günləri isə baha ola bilər. Gəncə vağzalından gölə taksi ilə təxminən bir saatdır; gediş-dönüş və gözləmə daxil qiymət adətən 40–60 manat aralığında razılaşdırılır.
- Avtobus. Bakı Beynəlxalq Avtovağzalından Gəncəyə gün ərzində çoxlu reys var, yol 5–6 saat çəkir. Göygöl şəhərinə birbaşa reyslər də olur; şəhərdən gölə qədər daha 30 km-ə yaxın dağ yolunu taksi ilə getmək lazımdır.
- Şəxsi avtomobil. Bakı–Qazax magistralı ilə Gəncəyə, oradan Göygöl şəhəri istiqamətində dağ yoluna dönülür. Parkın girişində avtomobillər üçün yoxlama terminalı və 60–70 maşınlıq dayanacaq tikilib.
Gəncənin özü və yaxınlıqdakı Naftalan ayrıca bələdçimizdə təsvir olunub; bu səfərdə Gəncəni yalnız tranzit nöqtə kimi götürə bilərsiniz.
Göygöl Milli Parkı: giriş qaydaları, bilet və iş rejimi
Ərazi 1925-ci ildə Azərbaycanın ilk təbiət qoruğu kimi mühafizəyə alınıb, 1 aprel 2008-ci il tarixli Prezident sərəncamı ilə Göygöl, Daşkəsən və Goranboy rayonlarının ərazisində milli parka çevrilib. Sahə 6 739 hektardan 12 755 hektara qədər genişləndirilib. Park Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin tabeliyindədir; burada 420-dən çox bitki növü, qonur ayı, vaşaq, cüyür və Qafqaz maralı qorunur.
| Məsələ | Məlumat |
|---|---|
| Giriş biləti | Nəfər başına təxminən 2 manat |
| Güzəştli giriş | Qarabağ əlilləri, müharibə iştirakçıları və veteranları, şəhid ailələri pulsuz daxil olur |
| "Açıq qapı" günləri | Milli parklarda ildə təxminən 10 gün giriş hamı üçün pulsuzdur |
| Maralgölə park avtobusu | Hər istiqamət üçün 1 manat (son açıq məlumat) |
| Avtomobil | Giriş terminalında yoxlanış, gölün yaxınlığında dayanacaq |
| Fəaliyyət | İl boyu açıqdır; qışda yuxarı marşrutlar qar səbəbindən bağlana bilər |
Parkın dəqiq iş saatları rəsmi saytlarda dərc olunmayıb, ziyarət adətən gündüz saatlarında həyata keçirilir. Tarif və saatlar dəyişə bilər, ona görə gedişdən əvvəl park administrasiyasından dəqiqləşdirin. Ərazidə ümumi qaydalar belədir:
- zibili özünüzlə aparın, ocaq qalamayın;
- göllərdə çimmək və icazəsiz balıq tutmaq qadağandır;
- işarələnmiş marşrutlardan kənara çıxmayın, heyvanları yemləməyin;
- bitki toplamaq və ağaclara zərər vurmaq inzibati məsuliyyət yaradır.
Göygöl və Maralgöl: Kəpəz uçqunundan yaranan göllər
Göygöl – "mavi göl"
Mənbələrə görə, 1139-cu ilin sentyabrında Gəncəni dağıdan güclü zəlzələ zamanı 3 066 metrlik Kəpəz dağının bir hissəsi uçub Ağsu çayının yolunu kəsib. Uçqun bəndinin arxasında su toplanaraq bir neçə göl əmələ gətirib, ən böyüyü Göygöldür. Gölün adı suyunun mavi çalarından gəlir.
- Hündürlük: dəniz səviyyəsindən təxminən 1 556 m;
- Sahə: təxminən 0,78 km²;
- Uzunluq və en: təxminən 2,8 km və 0,8 km-ə qədər;
- Dərinlik: maksimum 93–96 m (mənbələrə görə fərqlidir), orta dərinlik 30 m-ə yaxın.
Gölün sahilində seyrangahlar və piyada cığırları salınıb. Göygöl Azərbaycan ədəbiyyatında da xüsusi yer tutur: Əhməd Cavadın "Göygöl" şeiri ən məşhur nümunələrdəndir.
Maralgöl və digər göllər
Kəpəz uçqunu ümumilikdə 19 göl yaradıb, onlardan 7–8-i böyük sayılır. Göygöldən sonra ən çox ziyarət olunan Maralgöldür: dəniz səviyyəsindən təxminən 1 900 m hündürlükdə yerləşir, sahəsi 23 hektar civarındadır. Göygöldən Maralgölə 7 km-lik çınqıllı dağ yolu ilə park avtobusu təxminən 15 dəqiqəyə çatır, sonra göl kənarına 300-ə yaxın pillə ilə qalxılır; pillələri at belində qalxmaq da mümkündür. Milli parklar portalında parkın 10 marşrutu göstərilir, onlardan bəziləri:
- Göygöl–Maralgöl: avtomobillə 1 saat və ya piyada 4 saat, bütün yaşlar üçün;
- Göygöl–Qaragöl: qısa avtomobil yolu və bir saatlıq piyada gəzinti, 10 yaşdan;
- Zəligöl–Keçiqayası: orta çətinlikli 22 km-lik marşrut; Zəligöl 400×200 m ölçüdə, qamışlıqla əhatə olunmuş göldür;
- Xanbulağı–Ayıgölü–Kəpəzdağı: çətin marşrut, zirvəyə dik qalxış, 12 yaşdan, çadır və mövsümi geyim tələb olunur.
Ördəkgöl, Güzgügöl, Şamlıqgöl və Quşgölü də işarələnmiş marşrutlarla əlçatandır.
Göygöl şəhəri: Helenendorf və alman irsi
Göygöl şəhəri Gəncədən təxminən 10 km cənubda yerləşir. 1819-cu ildə burada Vürtemberqdən (Şvabiya) gəlmiş alman köçkünləri koloniya salıb və onu Böyük knyaginya Yelena Pavlovnanın şərəfinə Helenendorf adlandırıblar. Şəhər 1931-ci ildə Yelenino, 1938-ci ildə Xanlar, 2008-ci ildə isə Göygöl adını alıb. Kolonistlərin əsas məşğuliyyəti üzümçülük və şərabçılıq olub: Forer və Hummel ailələrinin şirkətləri XIX əsrin sonunda şərabı Avropaya ixrac edib, 1922-ci ildə onların bazasında Qafqazın ən böyük şərabçılıq təsərrüfatlarından olan "Konkordiya" kooperativi yaranıb. 1941-ci ilin oktyabrında alman əhalisi Qazaxıstana və Sibirə sürgün edilib.
- Müqəddəs İoann lüteran kilsəsi – 1854–1857-ci illərdə tikilmiş qırmızı kərpicli neoqotik bina; hazırda Göygöl Tarix-Etnoqrafiya Muzeyi kimi fəaliyyət göstərir.
- Alman evləri – daş bünövrəli, kirəmit damlı ikimərtəbəli evlər və düz kəsişən küçələr koloniyanın planını qoruyur.
- Göygöl Şərab Zavodu – XIX əsr zirzəmilərinin yerində modernləşdirilmiş istehsalat, şərab mağazası var; tur və dequstasiyanı əvvəlcədən razılaşdırın.
- Dövlət Bayrağı Meydanı – 50 metrlik bayraq dirəyi və Dövlət Rəmzləri Muzeyi.
Hacıkənd və gecələmə: təxmini qiymətlər
Hacıkənd Gəncədən təxminən 23 km cənubda, Kürəkçay vadisində, dəniz səviyyəsindən 1 000 m-ə yaxın hündürlükdə yerləşən meşəlik istirahət zonasıdır. Gəncə sakinlərinin ənənəvi yay istirahət yeri olan qəsəbədə kurort otel, istirahət mərkəzləri və kirayə evlər var. Qiymətlər mövsümə görə xeyli dəyişir:
| Yerləşmə növü | Harada | Təxmini qiymət (gecəlik) |
|---|---|---|
| Kirayə ev / qonaq evi | Hacıkənd, Göygöl kəndləri | 50–100 manat |
| Kottec, istirahət mərkəzi | Hacıkənd, Göygöl yolu | 80–150 manat |
| Kurort otel | Hacıkənd | 150–300 manat |
| Şəhər oteli | Gəncə | 60–150 manat |
Payız həftəsonları və bayram günləri yerlər tez dolur, ona görə 2–3 həftə əvvəl bron etmək məsləhətdir.
Nə vaxt getmək: mövsümlər və payız rəngləri
Yayda gölün ətrafında gündüz temperaturu təxminən 14–24°C olur, ona görə bu dövr istidən qaçmaq üçün idealdır. Ən fotogenik mövsüm isə payızdır: oktyabrın ortalarından noyabrın əvvəlinədək fıstıq, vələs, palıd və ağcaqayın meşələri sarı, narıncı və qırmızı rəngə boyanır, Kəpəzin silueti gölün səthində əks olunur. Yazda meşə yaşıllaşır, lakin yağış tez-tez olur. Qışda ərazi qarla örtülür, Maralgöl və yuxarı marşrutlara giriş məhdudlaşa bilər. İzdihamdan qaçmaq üçün parka səhər tezdən gəlin.
1–2 günlük marşrut nümunəsi
- 1-ci gün: səhər qatarla Bakıdan Gəncəyə, taksi ilə Göygöl şəhərinə. Lüteran kilsəsi-muzey, alman küçələri və şərab zavodu; axşam Hacıkənddə və ya Göygöl yolunda gecələmə.
- 2-ci gün: səhər 9-a qədər parka giriş, Göygöl sahilində gəzinti, park avtobusu ilə Maralgölə, istəyə görə Qaragöl və ya Zəligölə qısa piyada marşrut. Günorta yeməyindən sonra Gəncəyə qayıdış və axşam qatarı ilə Bakıya.
Bir günə sığışdırmaq istəyirsinizsə, avtomobillə səhər 6-da Bakıdan çıxın, gündüzü parka, axşamüstünü Helenendorf küçələrinə ayırın.
Tez-tez verilən suallar
Göygöl Milli Parkına giriş neçə manatdır?
Son açıq məlumatlara görə nəfər başına 2 manat; güzəştli kateqoriyalar pulsuz daxil olur. Aktual tarifi park administrasiyasından dəqiqləşdirin.
Göygöldə çimmək olarmı?
Xeyr, milli parkın göllərində çimmək və icazəsiz balıq tutmaq qadağandır.
Maralgölə necə qalxmaq olar?
Göygöldən 7 km-lik yolu park avtobusu ilə (hər istiqamət təxminən 1 manat) və ya piyada keçib, sonra 300-ə yaxın pillə ilə qalxmaq lazımdır.
Şəxsi avtomobillə gölə qədər getmək olarmı?
Bəli, girişdə yoxlanışdan sonra Göygöl yaxınlığındakı dayanacağa qədər getmək olur; Maralgölə adətən park nəqliyyatı ilə qalxılır.
Göygölə ən yaxşı nə vaxt getmək olar?
May–oktyabr; payız rəngləri üçün oktyabrın ortası ən uyğun vaxtdır.
Helenendorf nədir?
1819-cu ildə alman köçkünlərinin saldığı koloniya, indiki Göygöl şəhəridir.
Mənbə: Milli parklar portalı – Göygöl marşrutları, Azərbaycan Turizm Bürosu – Göygöl Milli Parkı, Azərbaycan Turizm Bürosu – Göygöl şərabı, Trend – Göygöl Milli Parkının ziyarətçiləri, Sia.az – milli parklara giriş haqqı, Report – Maralgöl reportajı, Lent.az – ADY qatar biletləri, Vikipediya – Göygöl Milli Parkı, Vikipediya – Göygöl gölü, Vikipediya – Göygöl şəhəri, Vikipediya – Müqəddəs İoann kilsəsi, Vikipediya – Hacıkənd
Şərhlər