Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) 2026-cı il məlumatına görə Azərbaycan Respublikasının ərazisi 1 muxtar respublikaya (Naxçıvan), 64 inzibati rayona və 11 respublika tabeli şəhərə bölünür; ölkədə cəmi 79 şəhər, 263 qəsəbə və 4 244 kənd yaşayış məntəqəsi var. 2021-ci ildən bu vahidlər 14 iqtisadi rayonda qruplaşdırılır. 2026-cı il yanvarın 1-nə ölkə əhalisi 10 262,4 min nəfər, sıxlıq isə 1 km²-ə 119 nəfərdir. Ən böyük şəhər Bakıdır (2 356,2 min), ən çox əhalisi olan rayon Abşerondur (435,2 min), ərazicə ən böyük rayon Qubadır (2,61 min km²). Aşağıda 14 iqtisadi rayonun tərkibi, bütün rayonların mərkəzi və əhalisi ilə tam siyahısı, ən böyük şəhərlər və tez-tez verilən suallar verilir.
İnzibati ərazi bölgüsü necə qurulub
Azərbaycanın inzibati ərazi quruluşu Konstitusiya və "Ərazi quruluşu və inzibati ərazi bölgüsü haqqında" Qanunla tənzimlənir. Əsas vahidlər bunlardır:
- Naxçıvan Muxtar Respublikası – Naxçıvan şəhəri və 7 rayon;
- 64 inzibati rayon – hər birinin mərkəzi (şəhər və ya qəsəbə), kənd və qəsəbə inzibati ərazi dairələri var;
- 11 respublika tabeli şəhər – Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Naxçıvan, Şirvan, Lənkəran, Şəki, Yevlax, Naftalan və Xankəndi; bu şəhərlər heç bir rayonun tabeliyində deyil (Lənkəran, Şəki və Yevlax rayonları isə eyniadlı şəhərlərin ətrafındakı kəndləri əhatə edir);
- Bakının 12 şəhər rayonu – Binəqədi, Xətai, Xəzər, Qaradağ, Nərimanov, Nəsimi, Nizami, Pirallahı, Sabunçu, Səbail, Suraxanı və Yasamal.
Rəsmi statistikada bəzən "66" və ya "67 rayon" rəqəminə də rast gəlinir: fərq Lənkəran, Şəki və Yevlaxın rayon kimi, yoxsa şəhər kimi sayılmasından və 2023-cü ilin sonunda Kəlbəcər, Tərtər və Ağdam ərazilərinin bir hissəsində yenidən yaradılan Ağdərə rayonunun nəzərə alınıb-alınmamasından irəli gəlir. DSK-nın 2026-cı il nəşrində rəqəm 64 rayon və 79 şəhərdir.
14 iqtisadi rayon (2021 bölgüsü)
Prezidentin 7 iyul 2021-ci il tarixli fərmanı ilə əvvəlki 10 iqtisadi rayonun yerinə 14 yeni iqtisadi rayon müəyyən edildi. Ən mühüm dəyişiklik işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının yaradılması, Aran iqtisadi rayonunun Mərkəzi Aran, Mil-Muğan və Şirvan-Salyana bölünməsi, Gəncə-Qazax rayonunun isə Gəncə-Daşkəsən və Qazax-Tovuz kimi ayrılması oldu. Əhali rəqəmləri DSK-nın 1 yanvar 2026-cı il tarixinə olan məlumatıdır.
| İqtisadi rayon | Tərkibi | Əhali, min nəfər | Ərazi, min km² |
|---|---|---|---|
| Bakı | Bakı şəhəri (12 şəhər rayonu) | 2 356,2 | 2,10 |
| Naxçıvan | Naxçıvan şəhəri + 7 rayon | 472,4 | 5,50 |
| Abşeron-Xızı | Sumqayıt şəhəri, Abşeron, Xızı | 880,2 | 3,90 |
| Dağlıq Şirvan | Ağsu, İsmayıllı, Qobustan, Şamaxı | 324,5 | 6,13 |
| Gəncə-Daşkəsən | Gəncə, Naftalan şəhərləri; Daşkəsən, Goranboy, Göygöl, Samux | 600,4 | 5,27 |
| Qarabağ | Xankəndi şəhəri; Ağcabədi, Ağdam, Ağdərə, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa, Tərtər | 751,1 | 9,99 |
| Qazax-Tovuz | Ağstafa, Gədəbəy, Qazax, Şəmkir, Tovuz | 683,0 | 7,03 |
| Quba-Xaçmaz | Xaçmaz, Quba, Qusar, Siyəzən, Şabran | 552,8 | 6,96 |
| Lənkəran-Astara | Lənkəran şəhəri; Astara, Cəlilabad, Lerik, Lənkəran, Masallı, Yardımlı | 949,3 | 6,07 |
| Mərkəzi Aran | Mingəçevir, Yevlax şəhərləri; Ağdaş, Göyçay, Kürdəmir, Ucar, Yevlax, Zərdab | 727,6 | 6,69 |
| Mil-Muğan | Beyləqan, İmişli, Saatlı, Sabirabad | 530,5 | 5,67 |
| Şəki-Zaqatala | Şəki şəhəri; Balakən, Qax, Qəbələ, Oğuz, Şəki, Zaqatala | 630,9 | 8,84 |
| Şərqi Zəngəzur | Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın, Zəngilan | 303,7 | 6,34 |
| Şirvan-Salyan | Şirvan şəhəri; Biləsuvar, Hacıqabul, Neftçala, Salyan | 499,8 | 6,08 |
Ən çox əhalisi olan iqtisadi rayon (Bakıdan sonra) Lənkəran-Astaradır (949,3 min), ən az əhalisi olan isə Şərqi Zəngəzurdur (303,7 min). Ərazicə ən böyüyü Qarabağ (9,99 min km²), ən kiçiyi Bakıdır (2,1 min km²).
Ən böyük şəhərlər əhaliyə görə
DSK-nın 2026-cı il məlumatına görə əhalisi 100 min nəfəri keçən cəmi beş şəhər var: Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Xırdalan və Mingəçevir. Bakı şəhəri rəqəminə 12 rayon və 59 qəsəbə daxildir; Sumqayıt və Naxçıvan rəqəmlərinə də tabeliyindəki qəsəbələr daxildir (Sumqayıt şəhərinin özü 379,8 min, Naxçıvan şəhərinin özü 83,8 min nəfərdir).
| № | Şəhər | Əhali, min nəfər (01.01.2026) | Statusu |
|---|---|---|---|
| 1 | Bakı | 2 356,2 | paytaxt, respublika tabeli |
| 2 | Sumqayıt | 428,2 | respublika tabeli |
| 3 | Gəncə | 331,1 | respublika tabeli |
| 4 | Xırdalan | 196,2 | Abşeron rayonunun mərkəzi |
| 5 | Mingəçevir | 103,3 | respublika tabeli |
| 6 | Naxçıvan | 98,1 | Naxçıvan MR-in paytaxtı |
| 7 | Şirvan | 86,0 | respublika tabeli |
| 8 | Yevlax | 65,8 | respublika tabeli |
| 9 | Şəki | 65,3 | respublika tabeli |
| 10 | Lənkəran | 51,6 | respublika tabeli |
| 11 | Xaçmaz | 43,3 | rayon mərkəzi |
| 12 | Cəlilabad | 43,3 | rayon mərkəzi |
| 13 | Bərdə | 41,6 | rayon mərkəzi |
| 14 | Şəmkir | 41,3 | rayon mərkəzi |
| 15 | Ağcabədi | 41,2 | rayon mərkəzi |
Müqayisə üçün: 2026-cı ilin iyul ayının 1-nə Bakının rəsmi əhalisi 2 356,8 min nəfər olub; real sakinlərin sayı isə qeydiyyatsız yaşayanlar hesabına daha çox hesab edilir.
Rayonların tam siyahısı: mərkəz, iqtisadi rayon və əhali
Cədvəldə 64 rayonun hamısı, əlavə olaraq DSK-nın şəhər vahidi kimi saydığı Lənkəran, Şəki və Yevlax ərazi vahidləri (şəhər və ətraf kəndlər) iqtisadi rayonlar üzrə sıralanıb. Əhali – DSK, 01.01.2026 (min nəfər). Digər respublika tabeli şəhərlər cədvələ daxil deyil (yuxarıda verilib).
| Rayon | Mərkəz | İqtisadi rayon | Əhali, min (01.01.2026) | Qısa fakt |
|---|---|---|---|---|
| Abşeron | Xırdalan | Abşeron-Xızı | 435,2 | Xırdalan – ən sürətlə böyüyən şəhər (196 min) |
| Xızı | Xızı | Abşeron-Xızı | 16,8 | Altıağac Milli Parkı |
| Ağsu | Ağsu | Dağlıq Şirvan | 81,5 | Orta əsr Ağsu şəhərinin qalıqları |
| İsmayıllı | İsmayıllı | Dağlıq Şirvan | 87,9 | Lahıc misgərlik kəndi |
| Qobustan | Qobustan | Dağlıq Şirvan | 47,9 | Palçıq vulkanları |
| Şamaxı | Şamaxı | Dağlıq Şirvan | 107,2 | Astrofizika rəsədxanası, Cümə məscidi |
| Daşkəsən | Daşkəsən | Gəncə-Daşkəsən | 33,4 | Dəmir filizi yataqları |
| Goranboy | Goranboy | Gəncə-Daşkəsən | 102,8 | Rayonda iki şəhər var (Dəliməmmədli) |
| Göygöl | Göygöl | Gəncə-Daşkəsən | 65,4 | Göygöl gölü; keçmiş Helenendorf |
| Samux | Samux | Gəncə-Daşkəsən | 59,1 | Kür çayı sahilində |
| Ağcabədi | Ağcabədi | Qarabağ | 137,6 | Üzeyir Hacıbəylinin vətəni |
| Ağdam | Ağdam | Qarabağ | 176,4 | Qarabağın ən çox əhalisi olan rayonu |
| Ağdərə | Ağdərə | Qarabağ | 12,2 | 2023-cü ildə yenidən yaradılıb |
| Bərdə | Bərdə | Qarabağ | 158,6 | Qafqaz Albaniyasının qədim paytaxtı |
| Füzuli | Füzuli | Qarabağ | 132,2 | Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı (2021) |
| Xocalı | Xocalı | Qarabağ | 15,7 | Əsgəran qalası |
| Xocavənd | Xocavənd | Qarabağ | 12,5 | Ən az əhalisi olan rayonlardan |
| Şuşa | Şuşa | Qarabağ | 25,3 | 1752-ci ildə salınıb; mədəniyyət paytaxtı |
| Tərtər | Tərtər | Qarabağ | 76,2 | Ərazicə kiçik (0,41 min km²), sıx məskunlaşıb |
| Ağstafa | Ağstafa | Qazax-Tovuz | 87,0 | Keşikçidağ mağara kompleksi |
| Gədəbəy | Gədəbəy | Qazax-Tovuz | 101,4 | Qızıl yataqları, Qalakənd |
| Qazax | Qazax | Qazax-Tovuz | 96,7 | Gürcüstan sərhədi, Avey dağı |
| Şəmkir | Şəmkir | Qazax-Tovuz | 219,1 | Ən çox əhalisi olan 5 rayondan biri |
| Tovuz | Tovuz | Qazax-Tovuz | 178,8 | İki şəhəri var (Tovuz, Qovlar) |
| Xaçmaz | Xaçmaz | Quba-Xaçmaz | 176,1 | Nabran kurort zonası |
| Quba | Quba | Quba-Xaçmaz | 172,2 | Ərazicə ən böyük rayon (2,61 min km²); Xınalıq |
| Qusar | Qusar | Quba-Xaçmaz | 103,2 | Şahdağ turizm kompleksi |
| Siyəzən | Siyəzən | Quba-Xaçmaz | 42,2 | Beşbarmaq dağı |
| Şabran | Şabran | Quba-Xaçmaz | 59,1 | 2010-cu ilə qədər Dəvəçi adlanırdı |
| Astara | Astara | Lənkəran-Astara | 113,6 | İranla sərhəd keçidi, sitrus bağları |
| Cəlilabad | Cəlilabad | Lənkəran-Astara | 221,1 | Üzümçülük; Göytəpə şəhəri |
| Lerik | Lerik | Lənkəran-Astara | 87,4 | Uzunömürlülər diyarı |
| Lənkəran* | Lənkəran | Lənkəran-Astara | 228,6 | Çay plantasiyaları, Hirkan meşələri |
| Masallı | Masallı | Lənkəran-Astara | 228,7 | Ən çox əhalisi olan ikinci rayon |
| Yardımlı | Yardımlı | Lənkəran-Astara | 69,9 | Talış dağlarında |
| Ağdaş | Ağdaş | Mərkəzi Aran | 108,1 | Kür-Araz ovalığında |
| Göyçay | Göyçay | Mərkəzi Aran | 119,7 | Nar festivalı |
| Kürdəmir | Kürdəmir | Mərkəzi Aran | 119,9 | Pambıqçılıq və taxılçılıq |
| Ucar | Ucar | Mərkəzi Aran | 85,9 | Bakı–Tbilisi dəmir yolu üzərində |
| Yevlax* | Yevlax | Mərkəzi Aran | 130,6 | Kür üzərində dəmir yolu qovşağı |
| Zərdab | Zərdab | Mərkəzi Aran | 60,1 | Həsən bəy Zərdabinin vətəni |
| Beyləqan | Beyləqan | Mil-Muğan | 102,6 | Örənqala (qədim Beyləqan) abidəsi |
| İmişli | İmişli | Mil-Muğan | 133,0 | Araz çayı sahilində |
| Saatlı | Saatlı | Mil-Muğan | 111,8 | Muğan düzündə |
| Sabirabad | Sabirabad | Mil-Muğan | 183,1 | Kür və Arazın qovuşduğu yer |
| Balakən | Balakən | Şəki-Zaqatala | 101,3 | Gürcüstan və Dağıstanla sərhəd |
| Qax | Qax | Şəki-Zaqatala | 58,5 | İlisu kəndi |
| Qəbələ | Qəbələ | Şəki-Zaqatala | 110,1 | Qafqaz Albaniyasının ilk paytaxtı |
| Oğuz | Oğuz | Şəki-Zaqatala | 44,9 | Böyük Qafqazın cənub ətəyi |
| Şəki* | Şəki | Şəki-Zaqatala | 185,2 | Xan sarayı – UNESCO siyahısında (2019) |
| Zaqatala | Zaqatala | Şəki-Zaqatala | 130,9 | Fındıqçılıq mərkəzi |
| Cəbrayıl | Cəbrayıl | Şərqi Zəngəzur | 73,8 | Xudafərin körpüləri |
| Kəlbəcər | Kəlbəcər | Şərqi Zəngəzur | 72,8 | İstisu mineral bulaqları |
| Qubadlı | Qubadlı | Şərqi Zəngəzur | 37,4 | Bərgüşad çayı |
| Laçın | Laçın | Şərqi Zəngəzur | 76,7 | Laçın Beynəlxalq Hava Limanı |
| Zəngilan | Zəngilan | Şərqi Zəngəzur | 43,0 | Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı (2022) |
| Biləsuvar | Biləsuvar | Şirvan-Salyan | 108,2 | İranla sərhəd keçidi |
| Hacıqabul | Hacıqabul | Şirvan-Salyan | 76,8 | Hacıqabul gölü |
| Neftçala | Neftçala | Şirvan-Salyan | 87,9 | Xəzər sahili, balıqçılıq |
| Salyan | Salyan | Şirvan-Salyan | 140,9 | Şirvan Milli Parkı (ceyranlar) |
| Babək | Babək | Naxçıvan | 78,4 | Naxçıvan şəhərini əhatə edir |
| Culfa | Culfa | Naxçıvan | 48,3 | Əlincəqala |
| Kəngərli | Qıvraq | Naxçıvan | 34,0 | 2004-cü ildə yaradılıb |
| Ordubad | Ordubad | Naxçıvan | 50,9 | Tarixi şəhər, Gəmiqaya |
| Sədərək | Heydərabad | Naxçıvan | 23,4 | Türkiyə ilə sərhəd (Umud körpüsü) |
| Şahbuz | Şahbuz | Naxçıvan | 25,3 | Batabat yaylağı |
| Şərur | Şərur | Naxçıvan | 114,0 | Naxçıvan MR-in ən çox əhalisi olan rayonu |
* DSK statistikasında Lənkəran, Şəki və Yevlax rayon kimi deyil, ətraf kəndlərlə birlikdə respublika tabeli şəhər vahidi kimi sayılır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları
Hər iki iqtisadi rayon 2021-ci ildə yaradılıb və işğaldan azad edilmiş əraziləri əhatə edir. Qarabağ iqtisadi rayonuna Xankəndi şəhəri və 9 rayon (Ağcabədi, Ağdam, Ağdərə, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa, Tərtər) daxildir; ərazisi 9,99 min km², əhalisi 751,1 min nəfərdir (bu rəqəmin böyük hissəsi Ağdam, Bərdə, Ağcabədi və Füzuli rayonlarının payına düşür). Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın və Zəngilan rayonlarından ibarətdir (6,34 min km², 303,7 min nəfər). Bu rayonlar üzrə əhali rəqəmləri qeydiyyat üzrədir: məcburi köçkünlərin böyük hissəsi hələ Bakı, Sumqayıt və Abşeronda yaşayır, "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində köçürmə mərhələli şəkildə davam edir. Regionda Füzuli (2021), Zəngilan (2022) və Laçın (2023) beynəlxalq hava limanları açılıb.
Naxçıvan Muxtar Respublikası
Naxçıvan MR Azərbaycanın əsas ərazisindən Ermənistan ərazisi ilə ayrılan eksklavdır; Türkiyə (Sədərək) və İranla (Araz çayı boyunca) sərhədi var. Ərazisi 5,5 min km², əhalisi 472,4 min nəfərdir (01.01.2026). Tərkibi: Naxçıvan şəhəri (98,1 min) və Babək, Culfa, Kəngərli, Ordubad, Sədərək, Şahbuz, Şərur rayonları. Ən çox əhalisi olan rayon Şərur (114,0 min), ən kiçiyi Sədərəkdir (23,4 min nəfər, 0,22 min km²). Muxtar respublikanın öz Konstitusiyası, Ali Məclisi və Nazirlər Kabineti var.
Rekordlar: ən böyük, ən kiçik, ən hündür
- Ən çox əhalisi olan rayonlar: Abşeron (435,2 min), Masallı (228,7 min), Lənkəran (228,6 min), Cəlilabad (221,1 min), Şəmkir (219,1 min).
- Ən az əhalisi olan rayonlar: Ağdərə (12,2 min), Xocavənd (12,5 min), Xocalı (15,7 min), Xızı (16,8 min), Sədərək (23,4 min).
- Ərazicə ən böyük rayonlar: Quba (2,61 min km²), Şəki (2,43), Abşeron (2,11), İsmayıllı (2,07), Kəlbəcər (1,97).
- Ərazicə ən kiçik rayonlar: Sədərək (0,22 min km²), Şuşa (0,29), Tərtər (0,41), Astara (0,62), Yardımlı (0,67).
- Ən sıx məskunlaşan rayon: Masallı (1 km²-ə 318 nəfər); ən seyrək – Ağdərə və Xocavənd (10 nəfərdən az).
- Ən hündürdə yerləşən şəhərlərdən biri Şuşadır (dəniz səviyyəsindən təqribən 1 300–1 600 m); ən hündür kənd isə Quba rayonundakı Xınalıqdır (təqribən 2 350 m).
Tez-tez verilən suallar
Azərbaycanda neçə rayon var?
DSK-nın 2026-cı il məlumatına görə 64 inzibati rayon (7-si Naxçıvan MR-də) və 11 respublika tabeli şəhər var. Bakının 12 şəhər rayonu ayrıca sayılır.
Neçə iqtisadi rayon var və nə vaxt dəyişib?
14 iqtisadi rayon var. Bölgü 7 iyul 2021-ci il tarixli Prezident fərmanı ilə müəyyən edilib; əvvəl 10 iqtisadi rayon idi.
Azərbaycanın əhalisi nə qədərdir?
2026-cı il yanvarın 1-nə 10 262,4 min nəfər (54,3%-i şəhər, 45,7%-i kənd əhalisi). 2026-cı il mayın 1-nə rəqəm 10 270,3 min nəfərə çatıb.
Ən böyük və ən kiçik rayon hansıdır?
Əhaliyə görə ən böyük rayon Abşeron (435,2 min), ərazicə ən böyük rayon Qubadır (2,61 min km²). Ən az əhalisi olan rayon Ağdərə (12,2 min), ərazicə ən kiçik rayon isə Sədərəkdir (0,22 min km²).
Ən böyük şəhərlər hansılardır?
Bakı (2 356,2 min), Sumqayıt (428,2 min), Gəncə (331,1 min), Xırdalan (196,2 min) və Mingəçevir (103,3 min). Naxçıvan, Şirvan, Yevlax, Şəki və Lənkəran 50–100 min aralığındadır.
Respublika tabeli şəhər nə deməkdir?
Heç bir rayonun tərkibinə daxil olmayan, birbaşa mərkəzi hakimiyyətə tabe olan şəhərdir. Belə şəhərlər 11-dir: Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Naxçıvan, Şirvan, Lənkəran, Şəki, Yevlax, Naftalan, Xankəndi.
Mənbə: Dövlət Statistika Komitəsi – Demoqrafiya (cədvəl 1.15–1.19), DSK – Azərbaycan: faktlar və rəqəmlər 2026, İqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında Fərman (7 iyul 2021), 1news.az, Modern.az, Report.az
Şərhlər