Xızı rayonunun mərkəzi Bakıdan avtomobil yolu ilə təxminən 104 km, Altıağac kəndi isə 120 km-ə yaxın məsafədədir; şəxsi avtomobillə yol 1,5–2 saat çəkir. Bakı–Quba magistralında Giləzi kəndi yaxınlığında qərbə dönüb 18 km getdikdə Xızıya çatırsınız. Yol boyu qırmızı, çəhrayı və ağ zolaqlı "Candy Cane" dağları, Xızının girişində Mikayıl Müşfiqin xatirə ev-muzeyi, daha irəlidə isə 31 avqust 2004-cü ildə yaradılmış, 11 035 hektar sahəsi olan Altıağac Milli Parkı yerləşir. İctimai nəqliyyatla bir günlük səyahətin bir nəfərə xərci təxminən 30–50 manat, gecələmə ilə 100–200 manatdır. Ən əlverişli mövsüm aprel–iyun və sentyabr–oktyabr aylarıdır.
Bakıdan Xızı və Altıağaca necə getmək olar?
Marşrut Bakı–Sumqayıt–Quba magistralı ilə şimala gedir. Giləzi dönəsindən sola, dağlara tərəf ayrılan yol əvvəlcə Xızı kəndinə, oradan təxminən 20–25 km dağ yolu ilə Altıağaca aparır. Yolun örtüyü əsasən yaxşıdır, lakin Altıağac hissəsində döngələr çoxdur.
| Nəqliyyat | Müddət | Təxmini qiymət | Qeyd |
|---|---|---|---|
| Şəxsi avtomobil | 1,5–2 saat (Xızıya) | Yanacaq gediş-dönüş 20–30 ₼ | Giləzi dönəsindən sonra 18 km |
| Avtobus + taksi | 1,5–2 saat + 20–25 dəqiqə | Avtobus 3–5 ₼, taksi 10–15 ₼ | Quba, Qusar, Xaçmaz istiqamətli avtobusla Giləzi dönəsinədək |
| Sürücü ilə günlük taksi | Bütün gün | 120–180 ₼ (avtomobil üçün) | Qiyməti və dayanacaqları əvvəlcədən razılaşdırın |
| Qrup turu | 8–10 saat | 40–80 ₼ (bir nəfər) | Bakıdakı tur şirkətləri həftəsonu turlar təşkil edir |
Avtobuslar Bakı Beynəlxalq Avtovağzalından yola düşür. Giləzidən sonra ictimai nəqliyyat seyrəkdir, ona görə geri dönüş üçün taksi sürücüsünün telefon nömrəsini götürün.
"Candy Cane" zolaqlı dağları və qırmızı təpələr
Rayonun ən çox fotoşəkili çəkilən yeri qırmızı, narıncı, çəhrayı və ağ zolaqlı şist təpələridir. Azərbaycan Turizm Bürosunun məlumatına görə, bu ad ingilis səyahət yazarı, "Azerbaijan" bələdçi kitabının müəllifi Mark Elliotta məxsusdur. Xalq arasında bu ərazi sadəcə "qırmızı dağlar" və ya "qırmızı qumlar" adlanır, bəzi bələdçilərdə isə "Xızı dağları" kimi keçir.
Zolaqlar qaya qatlarındakı dəmir birləşmələrinin qrunt suları ilə təmasda oksidləşmə dərəcəsinin dəyişməsi nəticəsində yaranıb. Gəzinti zamanı Təbaşir dövrünə aid kiçik fosillərə, o cümlədən belemnitlərə rast gəlmək mümkündür. Rəngli təpələr Giləzi–Xızı yolunun təxminən 11-ci kilometrindən solda görünməyə başlayır və Altıağaca uzanan vadidə davam edir.
- Rənglər yağışdan sonra və səhər saatlarında daha parlaq görünür.
- Varafta silsiləsindəki Beybeyim zirvəsinə (935 m) qalxmaq olar.
- Ərazidə kölgə və su yoxdur – papaq, günəş kremi və ən azı 1,5 litr su götürün.
- Yamaclar yağışdan sonra sürüşkən olur; idman ayaqqabısı geyinin.
Mikayıl Müşfiq və Cəfər Cabbarlı ev-muzeyləri
Şair Mikayıl Müşfiq 5 iyun 1908-ci ildə Bakıda doğulsa da, ailəsinin kökü Xızıdandır. Atasının Səyyadlar kəndindəki evi 1988-ci ildə şairin xatirə guşəsinə, 2004-cü ildə isə Mədəniyyət Nazirliyinin qərarı ilə xatirə ev-muzeyinə çevrilib. Həyətdə heykəltəraş Münəvvər Rzayevanın 1989-cu ildə hazırladığı büst, muzeyin qarşısında isə 2008-ci ildə şairin 100 illiyi münasibətilə qoyulmuş 8 metrlik tar formalı abidə var. Müşfiq 1937-ci il repressiyalarının qurbanı olub; hər il iyunun 5-də muzeydə anım tədbirləri keçirilir. Muzey Xızıya gedən yolda ilk görməli yerdir.
Rayon mərkəzində dramaturq Cəfər Cabbarlının ev-muzeyi də yerləşir. Cabbarlı 20 mart 1899-cu ildə bu evdə doğulub və iki yaşınadək burada yaşayıb. Üç otaqlı birmərtəbəli ev 1956-cı ildən muzey kimi fəaliyyət göstərir. Hər iki muzeyin iş saatlarını və giriş şərtlərini yerində və ya rayon icra hakimiyyətindən dəqiqləşdirin.
Altıağac Milli Parkı və Altıağac kəndi
Altıağac Milli Parkı Prezidentin 31 avqust 2004-cü il tarixli 365 nömrəli sərəncamı ilə Xızı və Siyəzən rayonlarının ərazisində yaradılıb, əsasnaməsi isə 23 noyabr 2004-cü il tarixli fərmanla təsdiqlənib. Parkın sahəsi 11 035 hektardır, ərazinin təxminən 90 faizini enliyarpaqlı meşələr tutur: dəmirağac, Qafqaz palıdı, vələs, fıstıq və ağcaqayın. Faunada qonur ayı, vaşaq, canavar, çöl donuzu, cüyür və porsuq var; saqqallı quzğun kimi Qırmızı Kitaba düşmüş növlər də qorunur. 2006-cı ildə park ərazisində Cənubi Qafqazda ilk vəhşi heyvanların reabilitasiya mərkəzi açılıb.
Parkın mərkəzi sayılan Altıağac kəndi meşələrlə əhatələnmiş, yayda sərin olan dağ kəndidir. Kənd bələdiyyəsinə Qızılqazma da daxildir: buraya gedən yol sıx meşədən keçir, yaxınlıqda kiçik dağ gölü və villalar var. Milli parkın mühafizə zonalarına girmək, ocaq qalamaq və ov qadağandır. Piyada marşrutlar və bələdçi xidməti barədə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyindən məlumat almaq tövsiyə olunur.
İstirahət mərkəzləri, qonaq evləri və qiymətlər
Gecələmək istəyənlər üçün əsas seçim Altıağac və onun ətrafıdır. Burada kotteclər, meşə kənarında istirahət kompleksləri, o cümlədən Avropa və milli mətbəx təklif edən "Cənnət bağı" kompleksi, eləcə də kənd sakinlərinin qonaq evləri fəaliyyət göstərir.
| Xidmət | Təxmini qiymət | Qeyd |
|---|---|---|
| Kənd qonaq evi | 50–100 ₼ / gecə | Səhər yeməyi çox vaxt daxildir |
| İstirahət mərkəzində otaq | 80–180 ₼ / gecə | Həftəsonu və yayda bahalaşır |
| Kottec (4–6 nəfərlik) | 150–300 ₼ / gecə | Ailə və dost qrupları üçün sərfəli |
| Restoranda nahar | 15–30 ₼ / nəfər | Kabab, toyuq çığırtması, salat, çay |
Qiymətlər mövsümə görə dəyişir; iyul–avqust və bayram günlərində yeri ən azı bir həftə əvvəl rezerv edin.
Yolda yemək və Beşbarmaq dağı
Bakı–Quba magistralı boyunca, xüsusən Giləzi ətrafında tandır çörəyi, kabab, qutab və Xəzər balığı təklif edən yol kənarı restoranlar çoxdur. Xızı və Altıağacda kafe sayı azdır, ona görə su və qəlyanaltı götürün. Kənd yolunda yerli bal, pendir və meyvə satan sakinlərə rast gəlmək olar.
Giləzi dönəsindən bir qədər şimalda, Siyəzən rayonunun Qalaxıxı kəndi yaxınlığında Beşbarmaq dağı yerləşir; Bakıdan məsafəsi təxminən 90 km-dir. Dağ 2020-ci ilin 8 iyun fərmanı ilə yaradılmış "Beşbarmaq dağı" Dövlət Tarix-Mədəniyyət və Təbiət Qoruğunun ərazisindədir. Zirvədə Xıdırzində ziyarətgahı var, ətrafda Tunc dövrü yaşayış yerləri, orta əsr qala və karvansara qalıqları qorunub. Payız və yazda buradan milyonlarla köçəri quşun uçuşunu izləmək mümkündür. Səhər tezdən getsəniz, Beşbarmağı Xızı marşrutu ilə asanlıqla birləşdirə bilərsiniz.
Mövsüm və bir günlük marşrut
Ən yaxşı vaxt aprel–iyun və sentyabr–oktyabr aylarıdır: bu zaman rəngli dağlarda gəzmək rahat, meşələr isə yaşıl və ya payız rəngindədir. Yayda yarımsəhra hissədə temperatur 30°C-dən yuxarı qalxır, Altıağac isə sərin qalır. Qışda dağ yolu buzlu ola bilər, qış təkərləri vacibdir.
| Vaxt | Məkan | Nə etmək |
|---|---|---|
| 08:00 | Bakı | Yola çıxış |
| 09:20–10:20 | Beşbarmaq dağı | Ziyarətgah, mənzərə, foto |
| 10:45–12:15 | "Candy Cane" dağları | Piyada gəzinti, foto |
| 12:30–13:30 | Xızı | Müşfiq və Cabbarlı muzeyləri |
| 13:30–14:30 | Xızı və ya yol üstü | Nahar |
| 15:00–17:30 | Altıağac | Meşədə gəzinti, Qızılqazma |
| 17:30–19:30 | Altıağac – Bakı | Geri dönüş |
Tez-tez verilən suallar
Xızı Bakıdan neçə kilometrdir?
Rayon mərkəzi təxminən 104 km, Altıağac 120 km-ə yaxın məsafədədir; yol 1,5–2 saat çəkir.
"Candy Cane" dağları harada yerləşir?
Giləzi–Xızı yolunun təxminən 11-ci kilometrindən başlayaraq solda və Altıağaca gedən vadidə.
Altıağac Milli Parkı nə vaxt yaradılıb?
31 avqust 2004-cü ildə, Xızı və Siyəzən rayonlarında 11 035 hektar ərazidə.
İctimai nəqliyyatla getmək mümkündürmü?
Bəli: Quba istiqamətli avtobusla Giləzi dönəsinədək, oradan taksi ilə Xızıya. Geri dönüşü əvvəlcədən planlaşdırın.
Xızı və Altıağaca bir gün kifayətdirmi?
Əsas yerlər üçün bəli; meşə gəzintisi və dincəlmək üçün Altıağacda bir gecə qalmaq daha rahatdır.
Mənbə: Azərbaycan Turizm Bürosu – Candy Cane dağları, Azərbaycan Turizm Bürosu – Xızı, AZAL – Xızıda gəzməli yerlər, Altıağac Milli Parkının Əsasnaməsi (FAOLEX), Vikipediya – Altıağac Milli Parkı, Vikipediya – Mikayıl Müşfiq, Mədəni İrsin Qorunması Agentliyi – Beşbarmaq qoruğu, Eurasia Travel – Xızı dağları
Şərhlər