Yuxu yozmaları – yuxuda görülən ilan, pul, qızıl, diş, ölü, su və digər obrazlara xalq arasında verilən mənalardır. Bu səhifədə mövzulara görə qruplaşdırılmış 115 yuxunun xalq yozumu var. Nəzərə alın: bunlar folklor və xalq inanclarıdır, elmi əsası yoxdur. Yozumları əyləncə və mədəni maraq kimi oxuyun, sağlamlıq, pul və həyat qərarları üçün əsas götürməyin.
Eyni yuxu müxtəlif bölgələrdə fərqli yozula bilər. Aşağıdakı izahlar xalq arasında yayılmış təsəvvürlərin ümumiləşdirilmiş və yumşaq formasıdır, mətnlər redaksiyamız tərəfindən öz sözlərimizlə yazılıb.
Heyvanlar · Pul və qızıl · Diş və saç · Ölü görmək · Su və təbiət · Toy və uşaq · Ev və yol · Yemək · Geyim · Uçmaq, yıxılmaq · Elmi baxış · Tarix
Yuxuda ilan, it, pişik və at görmək
- Yuxuda ilan görmək – xalq yozumuna görə gizli rəqib və ya hələ həll olunmamış bir məsələ kimi izah edilir; ilanı öldürmək həmin çətinliyin öhdəsindən gəlməyə yozulur.
- Yuxuda ağ ilan görmək – xalq arasında ağ ilan gözlənilməz kömək və xoş xəbər rəmzi sayılır.
- Yuxuda qara ilan görmək – xalq yozumuna görə insanın içində saxladığı narahatlığı göstərir; daha diqqətli və təmkinli olmağa çağırış kimi şərh olunur.
- Yuxuda ilanın sancması – köhnə yozumlarda gözlənilməz söz-söhbət və ya kiçik inciklik kimi izah olunur, tez keçib gedən hadisəyə bağlanır.
- Yuxuda it görmək – xalq yozumuna görə sədaqətli dost deməkdir; mehriban it yaxşı yoldaşa, hürən it isə kiçik mübahisəyə yozulur.
- Yuxuda itin dişləməsi – xalq arasında yaxın bir adamla anlaşılmazlıq kimi izah olunur və bunun açıq söhbətlə aradan qalxacağı deyilir.
- Yuxuda pişik görmək – xalq yozumuna görə hiyləgər tanışa və ya diqqətsizlikdən doğan xırda itkiyə yozulur; sakit ev pişiyi isə rahatlıq rəmzidir.
- Yuxuda pişik balası görmək – kiçik sevinclər, evə gələn şən xəbər kimi şərh edilir.
- Yuxuda at görmək – xalq yozumuna görə murad, uğur və irəliləyiş deməkdir; ata minmək arzuya çatmaq kimi yozulur.
- Yuxuda ağ at görmək – xalq arasında xüsusilə xeyirli sayılır: şad xəbər, niyyətin qəbul olunması.
- Yuxuda qoyun görmək – bərəkət, ruzi və ailədə rahatlıq kimi izah olunur.
- Yuxuda inək görmək – xalq yozumuna görə bolluq və evə gələn bərəkətdir; kök, sağlam inək xüsusilə yaxşı yozulur.
- Yuxuda quş görmək – xəbər gözləməyə yozulur; səmada uçan quşlar arzuların genişlənməsi kimi şərh olunur.
- Yuxuda göyərçin görmək – xalq yozumuna görə sülh, barışıq və uzaqdan gələn xoş xəbər rəmzidir.
- Yuxuda aslan görmək – güclü himayədar, nüfuzlu adamla tanışlıq və ya insanın öz cəsarəti kimi yozulur.
- Yuxuda qurd görmək – xalq yozumuna görə ehtiyatlı olmağa işarədir; qurddan qaçıb qurtulmaq çətinliyi dəf etmək kimi izah olunur.
Yuxuda pul, qızıl və üzük görmək
- Yuxuda pul görmək – xalq yozumuna görə qayğı və məşğuliyyət deməkdir; kağız pul bəzi bölgələrdə xəbərə, dəmir pul isə xırda söz-söhbətə yozulur.
- Yuxuda pul tapmaq – gözlənilməz fürsət və ya köhnə bir işin xoş nəticəsi kimi izah olunur.
- Yuxuda pul itirmək – xalq arasında əksinə yozulur: insanın bir qayğıdan yaxa qurtarması.
- Yuxuda pul saymaq – planlaşdırma, hesab-kitab dövrü və işləri qaydaya salmaq kimi şərh olunur.
- Yuxuda qızıl görmək – xalq yozumuna görə hörmət və dəyər rəmzidir; bəzi bölgələrdə isə qısa müddətli narahatlıq kimi də izah olunur.
- Yuxuda qızıl üzük görmək – nişan, verilən söz və yeni bağlılıq kimi yozulur.
- Yuxuda qızıl taxmaq – şad məclis və insanın dəyərinin başqaları tərəfindən görülməsi kimi şərh olunur.
- Yuxuda qızıl tapmaq – xalq yozumuna görə gözlənilməz uğur və ya unudulmuş bir dəyərin yenidən xatırlanmasıdır.
- Yuxuda gümüş görmək – təmiz niyyət və sakit sevinc kimi izah olunur.
- Yuxuda üzük itirmək – xalq arasında verilən bir sözün yada salınması kimi yozulur; çox vaxt gündəlik narahatlığın əksidir.
- Yuxuda açar görmək – xalq yozumuna görə bağlı qapının açılması, çətin bir işin həll yolunun tapılmasıdır.
- Yuxuda hədiyyə almaq – sevilmək, diqqət görmək və xoş sürpriz kimi izah olunur.
Yuxuda diş tökülməsi, saç kəsmək və bədən
- Yuxuda diş tökülməsi – ən çox soruşulan yuxulardandır. Yumşaq xalq yozumuna görə həyatda bir dəyişikliyə, nəyisə geridə qoymağa işarədir; çox adam bu yuxunu gərgin günlərdə gördüyünü deyir.
- Yuxuda ağ dişlər görmək – xalq yozumuna görə gülər üz, özünə inam və xoş ünsiyyət deməkdir.
- Yuxuda saç kəsmək – xalq yozumuna görə köhnə yükdən qurtulmaq və yeni başlanğıcdır.
- Yuxuda uzun saç görmək – səbir, bərəkət və uzun sürən xoş dövr kimi yozulur.
- Yuxuda saç tökülməsi – xalq arasında yorğunluq hissi və ya bir narahatlıqdan azad olmaq kimi izah olunur.
- Yuxuda ağ saç görmək – müdriklik, təcrübə və hörmət qazanmaq kimi şərh olunur.
- Yuxuda saç daramaq – dolaşıq işləri qaydaya salmaq kimi yozulur.
- Yuxuda güzgüyə baxmaq – xalq yozumuna görə insanın özünü dəyərləndirməsi, öz hisslərinə diqqət yetirməsidir.
- Yuxuda ağlamaq – xalq arasında əksinə yozulur: ürəyin yüngülləşməsi və gələcək sevinc.
- Yuxuda gülmək – xoş əhval kimi izah olunur; bəzi yozumlarda isə qısa müddətli çaşqınlıq sayılır.
- Yuxuda qan görmək – xalq yozumuna görə qohumluq bağı və yaxınlarla əlaqənin güclənməsi kimi şərh olunur.
Yuxuda ölü görmək: xalq yozumu
Ölüm və mərhumlarla bağlı yuxular insanı çox vaxt narahat edir, amma xalq yozumunda onların əksəriyyəti xatirə, həsrət və dua ilə izah olunur. Yuxu gələcəyi göstərmir. Tez-tez təkrarlanan qorxulu yuxular, kabuslar və yuxusuzluq isə yozum yox, həkimə müraciət üçün səbəbdir – bu barədə yuxu normaları və yuxu gigiyenası haqqında yazımızda ətraflı oxuya bilərsiniz.
- Yuxuda ölü görmək – xalq yozumuna görə çox vaxt xatirə və həsrətin ifadəsidir; mərhumu yad etmək, onun üçün xeyir iş görmək niyyəti ilə bağlanır.
- Yuxuda ölmüş ata-ananı görmək – xalq arasında onların razılığı və ailə bağlarının xatırlanması kimi qəbul olunur.
- Yuxuda ölü ilə danışmaq – köhnə inanca görə bu söhbətə xüsusi önəm verilir, lakin bu, sadəcə xalq təsəvvürüdür; çox vaxt insanın öz həsrətini əks etdirir.
- Yuxuda ölünün bir şey verməsi – xalq yozumuna görə bərəkət və ruzi kimi şərh olunur.
- Yuxuda ölüyə bir şey vermək – mərhumun xatirəsinə ehsan vermək niyyəti kimi izah olunur.
- Yuxuda özünü ölmüş görmək – xalq yozumuna görə əksinə yozulur: həyatda bir mərhələnin bitməsi və yenisinin başlaması.
- Yuxuda dəfn mərasimi görmək – köhnə vərdişdən və ya uzun sürən narahatlıqdan ayrılmaq kimi şərh olunur.
- Yuxuda qəbiristanlıq görmək – keçmişə baxış, xatirələri yada salmaq kimi yozulur.
- Yuxuda yas məclisi görmək – xalq arasında əksinə, şad bir məclisdən xəbər kimi izah olunur.
Yuxuda su, dəniz, yağış və qar görmək
- Yuxuda su görmək – xalq yozumuna görə təmiz su aydınlıq və ruzi, bulanıq su isə qarışıq fikirlər deməkdir.
- Yuxuda su içmək – rahatlıq və bir istəyin yerinə yetməsi kimi yozulur.
- Yuxuda dəniz görmək – xalq yozumuna görə geniş imkanlardır; sakit dəniz rahat dövrə, dalğalı dəniz həyəcanlı günlərə yozulur.
- Yuxuda dənizdə üzmək – çətinliklərin öhdəsindən gəlmək və öz gücünə inam kimi şərh olunur.
- Yuxuda axar çay görmək – həyatın axarı və gözlənilən dəyişiklik kimi izah olunur.
- Yuxuda sel görmək – gözlənilməz hadisələrə yozulur; seldən salamat çıxmaq çətin dövrün keçməsidir.
- Yuxuda yağış görmək – xalq yozumuna görə bərəkət və təzələnmədir; yağışda islanmaq ürəyin yüngülləşməsi kimi şərh olunur.
- Yuxuda qar görmək – xalq yozumuna görə ruzi və təmizlikdir; mövsümsüz yağan qar gözlənilməz xəbərə yozulur.
- Yuxuda buz görmək – ləngiyən işlər kimi izah olunur; buzun əriməsi işlərin yoluna düşməsidir.
- Yuxuda ay görmək – xalq yozumuna görə nüfuz və gözəllik rəmzidir; bədirlənmiş ay sevinc kimi yozulur.
- Yuxuda günəş görmək – aydınlıq, uğur və hörmət kimi izah olunur.
- Yuxuda ağac görmək – xalq yozumuna görə kök salmaq, ailə və davamlılıq deməkdir; meyvəli ağac bərəkətə yozulur.
- Yuxuda od görmək – güclü hiss və həyəcan kimi izah olunur; ocaqda yanan od isə ev istiliyidir.
- Yuxuda zəlzələ görmək – həyatda böyük dəyişiklik hissi və yenilənmə kimi yozulur.
Yuxuda toy, gəlinlik, hamiləlik və uşaq görmək
- Yuxuda toy görmək – xalq yozumuna görə şad xəbər və bir arzunun gerçəkləşməsidir.
- Yuxuda öz toyunu görmək – yeni başlanğıc və həyatda yeni mərhələ kimi şərh olunur.
- Yuxuda gəlinlik görmək – xalq yozumuna görə arzuların yaxınlaşması və tezliklə gələcək şənlikdir.
- Yuxuda gəlinlik geyinmək – subay qız üçün ailə qurmaq arzusu, evli qadın üçün isə ailədə yenilik kimi yozulur.
- Yuxuda nişan görmək – verilən söz, etibar və yeni bağlılıq kimi izah olunur.
- Yuxuda hamilə olmaq – xalq yozumuna görə yeni fikir, yeni iş və ya ruzi deməkdir; yuxunu görənin cinsindən asılı olmayaraq belə izah edilir.
- Yuxuda hamilə qadın görmək – bərəkət, artım və gözlənilən xoş hadisə kimi şərh olunur.
- Yuxuda uşaq görmək – xalq yozumuna görə saflıq, sevinc və yeni ümiddir.
- Yuxuda körpə görmək – təzə başlanğıc kimi yozulur; gülən körpə xoş xəbərdir.
- Yuxuda oğlan uşağı görmək – yeni məsuliyyət və fəal dövr kimi izah olunur.
- Yuxuda qız uşağı görmək – xalq yozumuna görə bərəkət və sevinc rəmzidir.
- Yuxuda ana görmək – qayğı, himayə və ananın duası kimi şərh olunur.
- Yuxuda ata görmək – dayaq, məsləhət və ailədə sabitlik kimi yozulur.
- Yuxuda keçmiş sevgilini görmək – xatirələr və tam bağlanmamış hisslər kimi izah olunur; hökmən geri dönüş demək deyil.
Yuxuda ev, yol, maşın və səfər
- Yuxuda ev görmək – xalq yozumuna görə insanın daxili dünyasıdır; yeni ev yeni dövrə yozulur.
- Yuxuda köhnə ev görmək – uşaqlıq xatirələri və keçmişlə bağlılıq kimi şərh olunur.
- Yuxuda ev köçmək – dəyişiklik və yeni imkan kimi izah olunur.
- Yuxuda qapı görmək – xalq yozumuna görə açıq qapı fürsət, bağlı qapı isə bir az gözləmək deməkdir.
- Yuxuda yol görmək – xalq yozumuna görə səfər və niyyətdir; düz, açıq yol işlərin rahat getməsinə yozulur.
- Yuxuda yolu azmaq – qərarsızlıq dövrü kimi şərh olunur; yolu yenidən tapmaq çıxış yolunun tapılmasıdır.
- Yuxuda maşın sürmək – insanın öz həyatını idarə etməsi və müstəqillik kimi yozulur.
- Yuxuda qatar görmək – planlı səfər və ya çoxdan gözlənilən hadisə kimi izah olunur.
- Yuxuda təyyarə görmək – xalq yozumuna görə yüksək arzular və uzaq səfərdir.
- Yuxuda körpü görmək – keçid dövrü və barışıq kimi şərh olunur.
- Yuxuda pilləkən çıxmaq – irəliləyiş və tədricən yüksəliş kimi yozulur.
- Yuxuda məscid görmək – mənəvi rahatlıq, dua və ürək sakitliyi kimi izah olunur.
Yuxuda çörək, ət, balıq və meyvə görmək
- Yuxuda çörək görmək – xalq yozumuna görə ruzi və bərəkətdir; isti, təzə çörək xüsusilə xeyirli sayılır.
- Yuxuda çörək yemək – rahat dolanışıq və ailə süfrəsi kimi şərh olunur.
- Yuxuda çiy ət görmək – xalq arasında yorucu iş və ya gərgin söhbət kimi izah olunur.
- Yuxuda bişmiş ət yemək – xalq yozumuna görə qonaqlıq, bolluq və zəhmətin bəhrəsidir.
- Yuxuda balıq görmək – xalq yozumuna görə ruzi və qismətdir; diri balıq xüsusilə yaxşı yozulur.
- Yuxuda balıq tutmaq – zəhmətlə istənilən şeyə çatmaq kimi izah olunur.
- Yuxuda alma görmək – sevgi, şirin söhbət və arzu kimi şərh olunur.
- Yuxuda üzüm görmək – xalq yozumuna görə bərəkət və bolluqdur.
- Yuxuda bal görmək – şirin söz və xoş xəbər kimi yozulur.
- Yuxuda yumurta görmək – yeni ideya və hələ yetişməmiş başlanğıc kimi izah olunur.
- Yuxuda süd görmək – xalq yozumuna görə təmizlik və halal ruzidir.
Yuxuda ayaqqabı və paltar görmək
- Yuxuda ayaqqabı görmək – xalq yozumuna görə yol və səfərdir; yeni ayaqqabı yeni imkana yozulur.
- Yuxuda ayaqqabı itirmək – istiqamət axtarışı və qərarsızlıq kimi izah olunur.
- Yuxuda yeni paltar geyinmək – yenilənmə və şənlik kimi şərh olunur.
- Yuxuda köhnə paltar görmək – keçmişə bağlılıq və tərk edilməmiş vərdiş kimi yozulur.
- Yuxuda ağ paltar görmək – xalq yozumuna görə təmizlik və şad xəbərdir.
- Yuxuda qara paltar görmək – ciddi düşüncə və ağırbaşlılıq kimi izah olunur.
- Yuxuda çılpaq olmaq – utancaqlıq və özünü açıq-aşkar hiss etmək kimi şərh olunur; çox yayılmış yuxudur.
Yuxuda uçmaq, yıxılmaq və qaçmaq
- Yuxuda uçmaq – xalq yozumuna görə azadlıq və yüksək arzulardır.
- Yuxuda yıxılmaq – nəzarəti itirmək hissi kimi izah olunur; yuxuda diksinib oyanmaq çox adamın tanıdığı haldır.
- Yuxuda hündürlükdən düşmək – gərgin dövrdə özünü dayaqsız hiss etmək kimi şərh olunur.
- Yuxuda qaçmaq – xalq yozumuna görə nədənsə yayınmaq və ya bir işi tələsik bitirmək istəyidir.
- Yuxuda təqib olunmaq – üzləşmək istəmədiyin bir məsələ kimi izah olunur.
- Yuxuda imtahan vermək – özünü sınaq qarşısında hiss etmək kimi şərh olunur.
- Yuxuda gecikmək – vaxt sıxıntısı və tələskənlik kimi yozulur.
- Yuxuda rəqs etmək – xalq yozumuna görə sevinc və ürəyin açılmasıdır.
- Yuxuda dava etmək – içdə yığılıb qalan söz kimi izah olunur.
Yuxu nədir: elmi baxış
Yuxu fiziologiyasında yuxular ən çox REM (sürətli göz hərəkətləri) mərhələsi ilə əlaqələndirilir. Bu mərhələni 1953-cü ildə amerikalı alimlər Eugene Aserinsky və Nathaniel Kleitman təsvir ediblər. Gecə yuxusu dövrlərlə keçir: əvvəlcə təxminən 70–90 dəqiqəlik qeyri-REM mərhələsi gəlir, sonra qısa REM dövrü başlayır. Bu dövrlər bir gecədə dörd-altı dəfə təkrarlanır və səhərə yaxın REM daha uzun çəkir. Yetkinlərdə ümumi yuxunun təxminən dörddə biri REM mərhələsinə düşür.
Yuxu qeyri-REM mərhələsində də görülə bilər, amma REM-dən oyanan insanlar yuxularını daha tez-tez xatırlayırlar. Elm yuxuların gələcəyi xəbər verdiyini təsdiqləmir; yuxular çox vaxt gündəlik təcrübələri, hissləri və xatirələri əks etdirir. Arabir görülən qorxulu yuxu adi haldır. Kabuslar tez-tez təkrarlanırsa, yatmaq qorxusu yaradırsa və gündəlik həyata mane olursa, bu, həkimə müraciət üçün səbəbdir.
Yuxu yozmalarının qısa tarixi
Yuxuları yozmaq bəşəriyyətin ən qədim adətlərindəndir. Mesopotamiyada Ninevada, Aşşurbanipal kitabxanasının gil lövhələri arasında yuxu yozmalarına aid mətnlər tapılıb. Qədim Misirdən yuxuların mənalarını sadalayan papirus – Chester Beatty papirusu qalıb. Antik dövrdə Artemidor Daldianlı “Oneirokritika” adlı yuxu yozmaları kitabını tərtib edib. İslam dünyasında yuxu yozumu (təbir) İbn Sirinin adı ilə bağlanır, ona aid edilən yozum kitabları isə sonrakı dövrlərdə geniş yayılıb.
Azərbaycan folklorunda da yuxuya böyük maraq olub: yuxunu səhər ilk olaraq kimə danışmaq, pis yuxunu axar suya danışmaq kimi adətlər bu gün də xatırlanır. XX əsrin əvvəlində Ziqmund Freyd “Yuxuların yozumu” əsəri ilə yuxulara psixoloji baxışı gətirdi, müasir yuxu elmi isə laboratoriya araşdırmalarına əsaslanır. Yatmazdan əvvəl yaxınlarınıza xoş arzular göndərmək istəyirsinizsə, gecəniz xeyrə mesajları səhifəmizə baxa bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
Yuxu yozmalarının elmi əsası varmı?
Xeyr. Yuxu yozmaları xalq inancı və folklor ənənəsidir. Elm yuxuların gələcəyi göstərdiyini təsdiqləmir, ona görə də yozumları əyləncə kimi qəbul edin və onlara əsasən qərar verməyin.
Yuxuda ölü görmək pis əlamətdirmi?
Xalq yozumunda ölü görmək əsasən xatirə, həsrət və dua ilə izah olunur. Yuxu heç bir hadisəni əvvəlcədən xəbər vermir; bu, çox vaxt insanın mərhum yaxınını xatırlamasının əksidir.
Yuxuda diş tökülməsi nə deməkdir?
Xalq arasında bu yuxu dəyişiklik və nəyisə geridə qoymaq kimi yozulur. Bir çox insan onu gərgin dövrlərdə gördüyünü deyir. Hər hansı xəstəlik və ya itki ilə bağlı elmi əlaməti yoxdur.
Tez-tez kabus görürəmsə, nə etməliyəm?
Arabir görülən qorxulu yuxular normaldır. Kabuslar tez-tez təkrarlanırsa, yuxusuzluq yaranırsa və ya gündüz özünüzü yorğun hiss edirsinizsə, yozum axtarmaq əvəzinə həkimə müraciət edin. Faydalı vərdişlər üçün yaşa görə yuxu normaları yazımıza baxın.
Yuxular yuxunun hansı mərhələsində görülür?
Yuxular ən çox REM mərhələsində görülür və yadda qalır, amma qeyri-REM mərhələsində də ola bilər. Gecə ərzində bir neçə REM dövrü olur, ən uzunu səhərə yaxın gəlir.
Mənbə: Britannica – REM sleep, Journal of Neuropsychiatry – REM yuxusunun kəşfinin 50 illiyi, Britannica – Dreams as a source of divination, Mayo Clinic – Nightmare disorder




Şərhlər