Əfsanəvi müğənni Rəşid Behbudovun kürəkəni Kamil Şahverdiyev sənətkarın mahnılarının müəllif hüquqlarının xaricdə müxtəlif şəxslər tərəfindən mənimsənildiyini və bir neçə ölkəyə satıldığını bildirib. O, bu barədə “Astar” layihəsinin qonağı olarkən danışıb, açıqlama oktyabrın 11-i axşam mediada yayılıb.
Kamil Şahverdiyevin açıqlaması musiqi ictimaiyyətində və sosial şəbəkələrdə geniş rezonans doğurub. Müzakirələrin əsas mövzusu Azərbaycan musiqisinin simvollarından sayılan sənətkarın irsinin hüquqi baxımdan qorunması məsələsidir.
“Rəşid Behbudov Azərbaycana məxsus deyil”
Kamil Şahverdiyevin sözlərinə görə, problem Türkiyədən başlayıb və sonra başqa ölkələrə yayılıb. O, bu prosesi “hörümçək toru” adlandırıb.
“Bu dəqiqə müəllif hüququ olaraq Rəşid Behbudov Azərbaycana məxsus deyil. Bəzi işbazlar Türkiyədə bizim yerlilərlə hörümçək toru qurublar. Qondarma sənədlərlə mahnıları mənimsəyiblər. Türkiyədən İngiltərəyə, İngiltərədən Amerikaya, Amerikadan Yunanıstana satılıb. Biabırçı bir vəziyyətdir. Çalışırıq bunun yekununa çıxaq”, – deyə o bildirib.
Kürəkən hüquqları mənimsəyən şəxslərin adlarını və mahnıların konkret siyahısını açıqlamayıb. Onun iddiaları ilə bağlı adıçəkilən ölkələrdəki hüquq sahiblərinin və ya müvafiq qurumların münasibəti mənbələrdə yer almayıb.
300 milyon baxışlı kanal bağlanıb
Kamil Şahverdiyev problemin praktik nəticələrindən də danışıb. Onun sözlərinə görə, 2019-cu ildə Rəşid Behbudovun adını daşıyan YouTube kanalı yaradılıb. Kanal qısa müddətdə inkişaf edərək 300 milyondan çox baxış toplayıb və 72 ölkədən izləyici cəlb edib.
Lakin bir müddət sonra kanala müəllif hüquqları ilə bağlı şikayətlər daxil olmağa başlayıb. Kamil Şahverdiyev bildirib ki, YouTube məsələni ətraflı araşdırmadan hüquq pozuntusunu əsas gətirərək kanalı bağlayıb.
Qeyd edək ki, YouTube qaydalarına əsasən, müəllif hüququ ilə bağlı təsdiqlənmiş şikayətlər kanala xəbərdarlıq verilməsinə, bu xəbərdarlıqlar təkrarlandıqda isə kanalın tamamilə bağlanmasına səbəb ola bilir. Belə hallarda kanal sahibi hüquqlarını sənədlə sübut etməli olur.
AzTV ilə müqavilə və təsdiqedici sənəd
Ailə problemi həll etmək üçün müxtəlif şəxslərə müraciət etsə də, ilk mərhələdə nəticə əldə olunmayıb. Daha sonra AzTV ilə müqavilə imzalanıb və müvafiq rəsmi sənəd göndərilib. Kamil Şahverdiyevin sözlərinə görə, bundan sonra iddia qaldıran bəzi şəxslər geri çəkilib.
“Uzun müddət davam edən araşdırmalardan sonra müəllif hüquqlarının Rəşidə xanıma aid olduğunu təsdiqləyən sənəd əldə etdik. İş davam edir”, – deyə o əlavə edib. Söhbət sənətkarın qızı, opera müğənnisi Rəşidə Rəşiddən gedir.
Açıqlamadan prosesin hazırda hansı mərhələdə olduğu, bağlanan YouTube kanalının bərpa edilib-edilmədiyi və mahnıların hüquqlarının geri qaytarılması üçün məhkəməyə müraciət olunub-olunmadığı aydın deyil.
Sənətkarın irsi
Rəşid Behbudov 1915-ci il dekabrın 14-də Tiflisdə anadan olub, 1989-cu il iyunun 9-da vəfat edib. O, 1959-cu ildə SSRİ xalq artisti fəxri adına, 1980-ci ildə isə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülüb. Sənətkar 1945-ci ildə çəkilən “Arşın mal alan” filmində Əsgər obrazı ilə geniş şöhrət qazanıb, bu rola görə 1946-cı ildə Stalin mükafatı alıb. O, həmçinin 1955-ci ildə ekranlaşdırılan “Bəxtiyar” filmində baş rolu oynayıb.
Rəşid Behbudov 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrını yaradıb və uzun illər onun solisti və bədii rəhbəri olub. Hazırda teatr onun adını daşıyır. Müxtəlif dillərdə ifa etdiyi mahnılar bu gün də geniş auditoriya tərəfindən dinlənilir, ona görə də arxiv yazılarının hüquqi statusu ilə bağlı məsələ musiqisevərlər üçün xüsusilə həssas mövzudur.
Mənbə: Publika.az
Şərhlər